II FSK 2098/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku O.K. o wstrzymanie wykonania decyzji zawartym w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 1761/13 w sprawie ze skargi O.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 8 maja 2013 r. nr ... w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 25 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 1761/13) oddalił skargę O.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 8 maja 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Na powyższy wyrok skarżąca wniosła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 11 lutego 2013 r. Powołując się na przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. wskazała, że istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, gdyż jest ona osobą w podeszłym wieku, ma poważne problemy ze zdrowiem i znaczące wydatki z tego tytułu. Wskazała, że poniesienie dodatkowych wydatków mogłoby znacznie utrudnić ochronę jej zdrowia i mieć dla niej bardzo negatywne skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Wniesienie skargi do sądu ze względu na treść art. 61 § 1 P.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak trafnie stwierdzono w postanowieniu NSA z dnia 1 grudnia 2011 r., I FZ 404/11 (publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), zwrot: "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 tej ustawy, które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym zakresem art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się NSA w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7). Stwierdził w niej mianowicie, że zwrot "we wszystkich postępowaniach" użyty w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), wskazywał, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy" NSA stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową (por. np. T. Woś (w:) idem (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 433 i n.). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że ww. wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika US wnosząca skargę kasacyjną próbowała objąć akt administracyjny, który znajduje się poza granicami niniejszej sprawy, rozumianej w sensie materialnym. Wszczęta skargą strony do WSA w Warszawie sprawa sądowoadministracyjna dotyczy w zakresie przedmiotowym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i jest następstwem wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia z dnia 8 maja 2013 r. odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Naczelnika US. Sprawa administracyjna i będąca jej następstwem sprawa sądowoadministracyjna – rozumiane proceduralnie - są następstwem sprawy, w której Naczelnik US wydał decyzję z dnia 11 lutego 2013 r., nr [...], ustalająca zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości 7.590 zł z tytułu ustanowienia służebności Jednakże sprawy te – analizowane od strony materialnej – nie są tożsame ze sprawą, w której Naczelnik US wydał powyższą decyzję. O ich odrębności stanowi odmienność przedmiotowa: (1) w sprawie, w której Naczelnik US wydał swoją decyzję zakres przedmiotowy obejmował kwestię wymiaru podatku, (2) w sprawie, w której zapadło zaskarżone orzeczenie WSA w Warszawie zakres przedmiotowy obejmuje kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie ulega wątpliwości, że wskazane sprawy są ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na wyżej podkreśloną odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tą samą sprawę w znaczeniu materialnym. Wskazać należy, że przedmiotem wstrzymania na gruncie art. 61 § 3 P.p.s.a. mogą być tylko akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Reasumując, należy stwierdzić, że w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 P.p.s.a. jako sprawa w znaczeniu materialnym, tym samym w postępowaniu sądowo administracyjnym, dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie, bowiem nie zachodzi tożsamość przedmiotowo tych dwóch postępowań, a tym samym są to dwie różne sprawy w znaczeniu materialnym. Taką tezę wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2012 r. II FZ 441/12, którą skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a. nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku i orzekł jak w sentencji.