II FSK 208/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. S. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia 2 czerwca 2015 r. w sprawie ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 1603/15 w sprawi ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organów podatkowych obu instancji.

Wyrokiem z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 1603/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. S. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości. Pismem z dnia 1 grudnia 2016 r. skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zawarła w niej wniosek o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2015 r. oraz w całości poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia 2 czerwca 2015 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że za wstrzymaniem wykonania ww. decyzji organów podatkowych przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wysokość zaległości podatkowych i odsetek wynikających z decyzji organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji przekracza możliwości płatnicze skarżącej. Sytuacja materialna skarżącej wynika częściowo z akt przedmiotowej sprawy, gdyż skarżąca w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji starała się o przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, lecz jej wniosek nie został uwzględniony. Ponadto sytuacja skarżącej uległa pogorszeniu, gdyż jest ciężko chora, co ma negatywny wpływ na jej zdolności zarobkowania. Skarżąca wskazała również na toczące się wobec niej postępowania egzekucyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Również rzeczą wnioskodawcy jest przedstawienie dowodów na poparcie podniesionych we wniosku twierdzeń. Naczelny Sąd Administracyjny oddalając wniosek skarżącej miał na uwadze, że nie uprawdopodobniła ona, iż w związku z wykonaniem przedmiotowych decyzji organów podatkowych zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanej sprawie skarżąca nie wskazała na jakiekolwiek zagrożenia wynikające z wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2015 r. oraz decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia 2 czerwca 2015 r. Należy mieć na uwadze, że uzasadnieniem dla wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego nie może być jedynie powołanie się na ogólną przesłankę wskazaną w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku podniosła jedynie, że wysokość zobowiązań podatkowych przekracza jej możliwości płatnicze oraz, że z uwagi na ciężką chorobę jej sytuacja uległa pogorszeniu. Ponadto lakoniczne stwierdzenie, że sytuacja materialna skarżącej wynika częściowo z akt przedmiotowej sprawy, gdyż w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji starała się o przyznanie prawa pomocy, nie jest wystarczające w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżąca nie przedłożyła również żadnych dokumentów wskazujących na wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów. Nie jest rolą sądu poszukiwanie takich dowodów. Powinny być one przedstawione wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą (postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 - treść postanowienia dostępna na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, zgodnie z którym wniosek o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (postanowienie NSA z 2 października 2015 r., sygn. akt II OZ 910/15 - treść postanowienia dostępna na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Bez wskazania konkretnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację skarżącego nie jest bowiem możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania spornego postanowienia. W doktrynie i judykaturze ugruntowany jest pogląd, iż brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (zob. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 - treść orzeczeń dostępna na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.