II FSK 1929/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Marek Olejnik, , po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1108/18 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2012 r. do grudnia 2014 r. oddala skargę kasacyjną.

I. Zaskarżonym wyrokiem z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1108/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 10 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu odsetek za zwłokę w podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2012 r. do grudnia 2014 r. Treść uzasadnienia tego wyroku dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). II. W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 72 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1, art. 74a oraz art. 51 § 1, art. 53 § 1 i art. 53 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: O.p.) przez błędne uznanie, że zapłata podatku w terminie przez błędny podmiot uprawnia organ do naliczania właściwemu podatnikowi odsetek za zwłokę i tym samym przez bezpodstawną odmowę stwierdzenia nadpłaty tych odsetek. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. III. W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: IV. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. IV.1. Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytania: czy w sytuacji, gdy osoba trzecia niebędąca podatnikiem wpłacała w terminach płatności określone należności tytułem podatku od nieruchomości, to podatnik tego podatku dokonujący jego zapłaty z naruszeniem ustawowych terminów zwolniony jest z obowiązku zapłaty odsetek od zaległości podatkowych, ponieważ organ podatkowy, jak argumentuje Skarżąca, "dysponował pieniędzmi, a co za tym idzie odsetki są nienależne"? W konsekwencji - czy Skarżąca ma prawo do zwrotu zapłaconych odsetek od zaległości podatkowych w trybie stwierdzenia nadpłaty? IV.2. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. Podkreślić przy tym należy, że art. 5 O.p. stanowi, że zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku, w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Natomiast obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach - art. 4 O.p. Ponadto podkreślić należy, że podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu - art. 8 O.p. Z przytoczonych pojęć jednoznacznie wynika, że obowiązek zapłaty podatku wynika ze zobowiązania podatkowego, a zobowiązanym do jego zapłacenia jest podatnik (vide uchwała NSA z 26 maja 2008 r., sygn. akt I FPS 8/07). Z kolei art. 51 § 1 O.p. stanowi, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności, a od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 O.p.). IV.3. Skoro, jak wskazano powyżej i czego nie kwestionuje sama Skarżąca, w ustawowym terminie nie zapłaciła należnego podatku od nieruchomości, to bez znaczenia dla obowiązku zapłaty odsetek od zaległości podatkowych (art. 53 § 1 O.p.) pozostaje okoliczność, że podmiot trzeci niebędący podatnikiem uiszczał w terminach płatności należności z tego tytułu. Jeżeli ustawodawca nie przewidział - wprost i jednoznacznie – zwolnienia z obowiązku zapłaty odsetek, to organ nie może, bez podstawy prawnej, samowolnie takiego zwolnienia zastosować. W konsekwencji jako niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 72 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 oraz art. 74a O.p. Zgodnie bowiem z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Na równi z nadpłatą traktuje się część wpłaty, która została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę, jeżeli wpłata ta dotyczyła zaległości podatkowej (art. 72 § 2 pkt 1 O.p.). W niniejszej sprawie zdaniem Sądu kasacyjnego odsetki od zaległości podatkowych były należne, a zatem nie można mówić o nadpłacie w tym zakresie. IV.4. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.