II FSK 1922/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Marek Kraus (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3053/16 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. postanawia: 1) skierować sprawę do rozpoznania na rozprawie, 2) wezwać Syndyka P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w upadłości likwidacyjnej D. B. do złożenia oświadczenia, czy przystępuje do sprawy.

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r sygn. akt III SA/Wa 3053/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego K. P. zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. P. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej pismem z dnia 6 listopada 2020 r. złożonym w tut. Sądzie w dniu 13 listopada 2020 r. poinformowało, że w dniu 10 marca 2020 r. została ogłoszona upadłość P. sp. z o.o. Na mocy decyzji Sądu sygn. akt [...] w dniu 22 stycznia 2020 r. ustanowiono syndyka D. B. Ponadto autor pisma B. G. poinformował, że zrezygnował z pełnienia funkcji prezesa zarządu P. sp. z o.o. Do pisma dołączono wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień 6 listopada 2020 r.) P. sp.z o.o. w upadłości likwidacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z przesłanego do Sądu wydruku Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w W., z dnia 10 marca 2020 r. sygn. akt [...] została ogłoszona upadłość Skarżącej, która obecnie działa pod firmą P. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej oraz, że ustanowiono syndyka w osobie D. B. Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2020 r., poz. 1228, dalej: u.p.u.) – po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Zauważyć też trzeba, że w świetle art. 52 u.p.u. skutki ogłoszenia masy upadłości powstają w dniu ogłoszenia upadłości, tj. wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości (por. Stanisław Gurgul, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 164-165; Andrzej Jakubecki [w:] A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, 2011 r., teza 1 do art. 52). Jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego postanowienie sądu upadłościowego w tym względzie wydane zostało w dniu 10 marca 2020 r., a więc w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Od tej daty skarżący nie ma już legitymacji procesowej w sprawach dotyczących masy upadłości (pozostał stroną jedynie w znaczeniu materialnym), legitymację procesową do reprezentowania go uzyskał natomiast syndyk. Zgodnie bowiem z art. 144 ust. 2 u.p.u. syndyk prowadzi postępowanie dotyczące masy upadłości w imieniu własnym, chociaż na rzecz upadłego (por. A. Jakubecki, op. cit. tezy 1-3 do art. 144). Należy równocześnie zauważyć, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi utrata legitymacji procesowej przez upadłego i uzyskanie jej przez syndyka masy upadłości jest sytuacją procesową ocenianą nie tylko w świetle norm u.p.u. Również z art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."), wynika mianowicie, że ogłoszenie upadłości ma wpływ na dalsze postępowanie. Jakkolwiek przepis ten stanowi o obligatoryjnym zawieszeniu postępowania, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, to dyspozycja ta jest skutkiem stanu, w którym upadły utracił legitymację procesową. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny postanowił skierować sprawę do rozpoznania na rozprawie na podstawie art. 90 § 2 p.p.s.a oraz wezwać ustanowionego syndyka P. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej do złożenia oświadczenia, czy przystępuje do sprawy. [pic]