II FSK 1742/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Jan Rudowski, . Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "Z. [...]" sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 408/07 w sprawie ze skargi "Z. [...]" sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 14 lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2002 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od "Z. [...]" sp. z o.o. z siedzibą w G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G., stwierdził, że "Z. [...]" sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej spółka ) zaniżył w roku podatkowym 2002 miesięczne zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych, i decyzją z dnia 19 grudnia 2006 r. określił spółce wysokość odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2002 r. Od powyższej decyzji spółka wniosła wspólne odwołanie wraz z odwołaniem od decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. W złożonym odwołaniu zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r., Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej u.p.d.o.p.), poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Decyzją z dnia 14 lutego 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ wskazał art. 25 ust. 1 u.p.d.o.p., art. 25 ust. 2 u.p.d.o.p. oraz art. 51 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm., dalej Ord.pod.)i stwierdził, że obowiązek wpłaty zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych dotyczy poszczególnych miesięcy, a każda uszczuplona zaliczka staje się odrębną zaległością podatkową. Zaległość ta istnieje do czasu ich rozliczenia w zeznaniu rocznym, składanym - zgodnie z art. 27 ust. 1 u.o.p.d.p. W tym momencie miesięczne zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek ulegają konwersji w roczne zobowiązanie w podatku dochodowym. Od tego czasu organ podatkowy nie może już więc domagać się od podatnika zapłaty zaliczek na podatek, lecz samego podatku. Nie przekreśla to jednak możliwości orzekania o odsetkach od niezapłaconych w terminie zaliczek, i wskazał art. 53a Ord. pod. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 408/07, oddalił skargę. Sąd uznał za trafnie wywody organ, że określając w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego wysokość odsetek za zwłokę od nieuiszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy organ podatkowy zobowiązany jest przyjąć do wyliczenia tych odsetek prawidłową wysokość zaliczek, bez względu na to, czy przekroczyły one wysokość podatku należnego za ten rok podatkowy, czy też nie. Sąd stwierdził, że organ podatkowy, badając poprawność dokonanego przez spółkę rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r., stwierdził zaniżoną wysokość uiszczanych przez nią zaliczek na ten podatek, a zatem wystąpiła przesłanka do określenia odsetek od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na ten podatek, co też organ podatkowy uczynił. Spółka wniosła skargę kasacyjną i zaskarżyła powyższy wyrok wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu przepisów prawa procesowego wskazując: - art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm, dalej p.p.s.a.) w związku z art. 51 § 2, art.53 § 2 oraz art. 53 a Ord.pod. oraz związku z naruszeniem art. 12 ust.1 pkt 2 u.p.d.o.p. poprzez jego błędną wykładnię, a także art. 70 § 1 Ord.pod. w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 Ord.pod. poprzez błędne uznanie, że zdarzenie powodujące powstanie przychodu nastąpiło w 2002 r., gdy w istocie miało miejsce w 2000 i 2001 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Pismem z dnia 22 października 2007 r. spółka wskazała oczywistą omyłkę pisarską w skardze kasacyjnej . Wyjaśniła, że Stronie skarżącej chodziło o powstanie przychodu w 1994 i 1995 r. tj. w latach udzielenia każdej z pożyczek, a nie jak omyłkowo wskazała w 2000 i 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jako oczywiście bezzasadna podlega oddaleniu. Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na daleki od doskonałości sposób ich konstrukcji. Podnosząc, iż sąd administracyjny pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 51 § 2, art. 53 § 2 i art. 53 a Ord. pod., jak również art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. "przez jego błędną wykładnię" i art. 70 § 1 oraz art. 21 § 1 Ord. pod. (s. 2 skargi kasacyjnej), należało wskazać prawidłowy - w ocenie autora skargi kasacyjnej - wariant wykładni art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., wykazując jednocześnie na czym polegał błąd sądu. Tymczasem w nader lakonicznym uzasadnieniu zarzutów poprzestano na zasygnalizowaniu, że ustawodawca nie sprecyzował pojęcia "nieodpłatnych świadczeń", zaś orzecznictwo sądów w tym przedmiocie nie jest jednolite (s. 3 skargi kasacyjnej). Spostrzeżenie to wsparto przytoczeniem tez dwóch orzeczeń sądowych, z których trudno wyprowadzić konkluzję przystającą do zapatrywań autora skargi kasacyjnej. Z powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2000 r. wynika bowiem, że korzyść z pobrania nieoprocentowanej pożyczki osiąga się w chwili otrzymania świadczenia, a nie w momencie spłaty pożyczki. Tak zdają się widzieć te kwestię organy podatkowe i sąd administracyjny pierwszej instancji uznając, iż nieodpłatnym świadczeniem (przysporzeniem) było uzyskanie odsetek od nieoprocentowanych pożyczek. Przedstawiony w tym względzie wywód sądu zamieszczony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w wystarczającym stopniu udokumentowano odwołaniem się do istotnych elementów stanu faktycznego rozpoznanej sprawy oraz orzecznictwem sądów administracyjnych. Przystaje on w pełni do stanowiska zaprezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 18 listopada 2002 r., sygn. akt FPS 9/02 (ONSA 2003, nr 2, poz. 47). Zgodnie z nim, nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. jest każde zdarzenie prawne lub gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, "przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy". Bezzasadność zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do pozostałych zarzutów, w tym zarzutu naruszenia art. 70 § 1 Ord. pod. w związku z art. 21 § 1 tej ustawy. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.