II FSK 1709/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A.J. o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1857/10 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Go 203/10 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 31 lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: przywrócić termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1857/10.

W skardze z dnia 19 maja 2014 r. A.J. (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r., II FSK 1857/10, w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Skargę wniesiono na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.). W jej uzasadnieniu wskazano, że decyzje organów podatkowych w sprawie zostały wydane na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Tymczasem wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny, w sprawie o sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013, poz. 985), uznał wspomniany przepis, w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W skardze o wznowienie postępowania podniesiono, że została wniesiona z uchybieniem trzymiesięcznego terminu do jej złożenia. W piśmie z dnia 19 maja 2014 r. skarżąca na podstawie art. 86 § 1 oraz art. 87 w związku z art. 193 p.p.s.a. zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Skarżąca podniosła, że uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez własnej winy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r. o sygn. akt I PKW 273/99, publik. OSNAP z 2000 r. nr 20, poz. 757). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca spełniła warunki, o których mowa w art. 86 § 1 oraz art. 87 p.p.s.a. Skarżąca dowiedziała się o wyroku TK z dnia 18 lipca 2013 r. od znajomego w dniu 14 maja 2014 r. W dniu 15 maja 2014 r. – w trakcie konsultacji z profesjonalnym pełnomocnikiem – została poinformowana, że wskazany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy także jej sprawy - zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Jednocześnie w tym samym dniu podjęła decyzję o złożeniu skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r., II FSK 1857/10 oraz wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Z akt sprawy wynika też, że skarżąca nie prowadziła wcześniej sama swoich postępowań, bowiem była reprezentowana przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. Postępowanie, którego skarżąca wznowienia żąda, zakończyło się wyrokiem w dniu 23 marca 2012 r., natomiast odpis wyroku doręczono skarżącej w dniu 25 maja 2012 r. Od tamtej daty nie miała kontaktu z profesjonalnym pełnomocnikiem. Skarżąca sama natomiast nie posiada wiedzy prawniczej i nie ma też dostępu do fachowej literatury. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił argumenty skarżącej. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.