II FSK 1636/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA del. Marek Kraus (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 1 października 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2299/16 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON za lipiec 2014 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2299/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako "WSA" lub "Sąd pierwszej instancji") po rozpoznaniu skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka") na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej jako "Minister" albo "organ drugiej instancji") z dnia 12 maja 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako "PFRON") za lipiec 2014 r. oddalił skargę. 2.1. Z przyjętego do rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia 9 stycznia 2015 r. odmówił Spółce umorzenia zaległej wpłaty na PFRON z tytułu obowiązku zwrotu niewykorzystanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w kwocie 149.512,00 zł oraz odsetek w kwocie 2.728,00 zł za lipiec 2014 r. Minister decyzją z dnia 12 maja 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. 2.2. Jak wynika z uzasadnienia wyroku WSA, Spółka w dniu 28 października 2014 r. złożyła wniosek o umorzenie zaległej wpłaty na PFRON wraz z odsetkami, uzasadniając swoją prośbę trudną sytuacją finansową, spowodowaną nieotrzymaniem należności za usługi Spółki w łącznej kwocie ok. 4.000.000,00 zł. Skarżąca w toku postępowania wskazywała, że nie dysponuje majątkiem, z którego można zaspokoić zobowiązania wobec PFRON oraz że posiada nieruchomość, ale jest ona przedmiotem licznych zajęć komorniczych, których wielkość przekracza wartość rynkową zajętej nieruchomości. Prezes Zarządu PFRON uznał, że nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej jako "ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej"). Na skutek odwołania wniesionego przez Skarżącą Minister utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził między innymi, że Spółka nie udowodniła zaistnienia przesłanek warunkujących umorzenie należności z tytułu zaległych wpłat na PFRON. 2.3. W skardze na decyzję organu drugiej instancji Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 49 ust. 5b pkt 6 i pkt 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a przez to niewłaściwe zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym i uznanie, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległych wpłat składającego skargę. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. 2.4. WSA w Warszawie oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 sierpnia 2017 r. wskazał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zaznaczył, że decyzja Ministra została wydana na podstawie art. 49 ust. 1 i 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz przepisów tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku i jego rozstrzygnięcia, a więc bez uwzględnienia zmiany treści art. 49 ust. 5b ww. ustawy dokonanej z dniem 1 lipca 2016 r. Sąd pierwszej instancji zauważył, że z brzmienia art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej wynika, że organ może zdecydować się na rezygnację z przysługującej mu należności w razie uznania, że ma do czynienia z całkowicie nieściągalną należnością. Jeżeli organ dostrzega jednak perspektywę wyegzekwowania należności, chociaż w części, jest to wystarczające dla stwierdzenia, że nie istnieje stan całkowitej nieściągalności. Prognozę taką organ wywodzi w niniejszej sprawie ze sprawozdania finansowego Skarżącej, w którym wskazano m.in. wartości niematerialne i prawne, inwestycje długoterminowe, w tym udziały i akcje oraz inne aktywa finansowe. Zawartość sprawozdania finansowego wskazuje w ocenie Sądu, że Spółka nie zaprzestała działalności gospodarczej, nie jest w likwidacji albo upadłości. Posiada m.in. środki trwałe, urządzenia techniczne i maszyny o znacznej wartości, a także wykazuje należności krótkoterminowe, które jej przysługują, w tym należności z tytułu dostaw i usług w okresie spłaty do 12 miesięcy o wartości 1.749.916,74 zł. Powyższe zasoby w ocenie WSA pozwalały organom uznać, że nie wystąpił stan całkowitej nieściągalności zaległości. Ponadto, rachunek zysków i strat za 2015 r. wskazuje na ponoszenie przez Spółkę obowiązkowych obciążeń, jak wynagrodzenia i składki na ubezpieczenie społeczne. Odnośnie natomiast nieruchomości zaznaczono, że nie została ona jeszcze zlicytowana. W ocenie WSA fakt, że organy egzekucyjne w stosunku do konkretnych wierzytelności wydały postanowienia o umorzeniu egzekucji wobec niemożności ściągnięcia wierzytelności, nie oznacza jeszcze całkowitej nieściągalności zaległości. Spółka kontynuuje działalność i posiada składniki majątku. Ponadto Prezes Zarządu PFRON nie podjął jeszcze wobec Spółki egzekucji spornej należności, która miałaby okazać się bezskuteczna. Reasumując, WSA uznał ustalenia i wnioski organów za poprawne i stwierdził, że nie doszło do naruszeń przepisów prawa. 3. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, zaskarżając wyrok WSA w całości i zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa: - naruszenie art. 49 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej poprzez jego niewłaściwą wykładnię a przez to niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym i uznaniu, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległych wpłat składającego skargę. Organy administracji wadliwie uznały, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości za lipiec 2014 r. dokonując wadliwej oceny dowodów w postaci dokumentów finansowych, a Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, że organ administracji w ramach uznania administracyjnego mógł odmówić umorzenia zaległości, o którym mówi art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej. Nastąpiła więc niewłaściwa interpretacja, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu przez Sąd pierwszej instancji, które skutkują brakiem umorzenia zaległości, pomimo istnienia przesłanek do dokonania takiego umorzenia (czyli pomimo istnienia przesłanki całkowitej nieściągalności należności przewidzianej w art. 49 ust. 5b ustawy). 2) naruszenie przepisów postępowania, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Skarżąca wykazała, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe wydanie decyzji, czyli dotknięte wadliwością nieprawidłowej interpretacji i w konsekwencji niewłaściwego zastosowania przepisu art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji. Organy administracji dokonały wadliwej interpretacji przepisu art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej i w konsekwencji dokonały niewłaściwego zastosowania ww. przepisu uznając, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości, co nie zostało zakwestionowane przez Sąd pierwszej instancji i poskutkowało wydaniem wadliwego orzeczenia. Prawidłowość działań organu administracji podlega kontroli sądowej, w ramach której sąd administracyjny ocenia istnienie lub nieistnienie przesłanki umorzenia. Sąd administracyjny nie może poprzestać bowiem na bezkrytycznym uznaniu, iż organy administracji mogły odmówić umorzenia należności; b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Skarżąca wykazała, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, naruszenie polegające na wadliwym uznaniu, że organy wydające rozstrzygnięcie w sprawie podjęły wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a ponadto polegające na wadliwym ustaleniu przez Sąd pierwszej instancji, że organy administracji w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Prawidłowe ustalenie o całkowitej nieściągalności należności doprowadziłoby do wydania innego rozstrzygnięcia, tj. uznania zasadności złożonej przez Skarżącą skargi. Skarżąca zarzuca naruszenie polegające na nieprawidłowym ustaleniu przez Sąd pierwszej instancji, że z przeprowadzonej oceny materiału dowodowego zostały wyciągnięte prawidłowe wnioski z punktu widzenia logiki oraz prawa. Dowody w postaci dokumentów, które Spółka załączyła do odwołania z dnia 27 stycznia 2015 r. oraz które przedłożyła do sprawy wraz z pismem z dnia 1 września 2015 r. oraz pismem z dnia 21 marca 2016 r. jednoznacznie pokazują, że Spółka nie posiada majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Organy administracji w sposób całkowicie nieuzasadniony nie uznały w przedmiotowej sprawie najistotniejszych dokumentów, które potwierdzają spełnienie warunków koniecznych do umorzenia zadłużenia Skarżącej, a mianowicie postanowień komorniczych o bezskuteczności prowadzonych przeciwko niej egzekucji oraz ich umorzeniu. Organy administracji błędnie stwierdziły, że Spółka posiada majątek, z którego można prowadzić egzekucję, a Sąd pierwszej instancji nie zweryfikował tego właściwie. Gdyby bowiem Spółka rzeczywiście posiadała taki majątek, organy egzekucyjne nie wydałyby postanowień o bezskuteczności egzekucji oraz jej umorzeniu; c) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., z art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, gdy postępowanie organów administracji dotknięte było wadami w postaci dowolnej oceny dowodów i wadami uzasadnienia decyzji uznaniowej. Tymczasem art. 7 k.p.a. zawiera nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Dokonana przez organy administracji ocena dowodów nosi cechy dowolności. Sąd pierwszej instancji wyprowadził nieprawidłowe wnioski, że ujęte w bilansie aktywa finansowe, prawo wieczystego użytkowania przesądzają o niewystąpieniu stanu całkowitej nieściągalności, gdyż nie ma takiego prostego przełożenia zapisów zawartych w poszczególnych dokumentach stanowiących dowód w sprawie a realnymi możliwościami upłynnienia majątku, możliwościami spłaty zobowiązań, realnymi możliwościami odzyskania należności. Ponadto wszelkie istotne dla sprawy ustalenia i wnioski powinny zostać zawarte w motywach podjętego rozstrzygnięcia. Wady uzasadnienia decyzji uznaniowej należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o zmianę wyroku w całości i orzeczenie, że zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON za lipiec 2014 r., ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania, a ponadto o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. 4. Organ drugiej instancji reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 5400 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. 5.2. Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Kontrola dotyczy zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, która wykracza poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. 5.3. Przepis art. 174 p.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ( pkt 1) lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W złożonej skardze kasacyjnej powołano obydwie podstawy kasacyjne wskazane w art. 174 p.p.s.a. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez ten sąd przepis prawa materialnego ( zob. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., FSK 618/04, ONSA WSA 2005, Nr 6, poz. 120 ). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania postawione w skardze kasacyjnej, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako "k.p.a."), zostały sformułowane wadliwie, w sposób niezgodny z ogólnie przyjętymi wymogami formalnymi, do których odnosi się m.in. uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (Opubl.: ONSAiWSA 2010/1/1). Nieprawidłowym jest wskazanie jako podstawy kasacyjnej samego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Dla skutecznego wniesienia zarzutu konieczne jest powiązanie ww. przepisu z innym przepisem proceduralnym. Naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jest bowiem zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procedury administracyjnej lub sądowoadministracyjnej i nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej, wymienioną w art. 174 pkt 2 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2513/15, LEX nr 2314207). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że przepisy art. 145 § 1 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy) i jako takie nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2012 r., I FSK 2053/11, LEX nr 1366245; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2012 r., I OSK 596/12, LEX nr 1291395; wyrok NSA z dnia 10 lutego 2017 r., I OSK 3370/15, LEX nr 2255869). W związku z powyższym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wadliwie został sformułowany zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i nie mógł stanowić skutecznej podstawy wzruszenia zaskarżonego wyroku. Wadliwy jest również sposób sformułowania zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej do wpłat, o których mowa m.in. w art. 33 ust. 7 i 7a (...) stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako "O.p"), z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że do postępowania w zakresie wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 23, art. 31 ust. 3 i art. 33 ust. 4a, 7 i 7a, w tym również w zakresie stosowania ulg, o których mowa w art. 49 ust. 5a - 5d ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, przy czym materialnoprawną podstawę przyznania określonej ulgi stanowią przepisy art. 49 ust. 5a - 5d wskazanej ustawy ( por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3572/13, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej ,,CBOSA’’ ). Tym samym Skarżąca powiązała z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nieprawidłowe przepisy proceduralne, które to przepisy w niniejszej sprawie nie znajdowały w ogóle zastosowania. W konsekwencji powyższy zarzut jest więc również nieprawidłowy. Jak wskazuje orzecznictwo, skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Sąd kasacyjny nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 04 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1788/06). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca jednakże uwagę, że zgodnie z poglądem przedstawionymi w wyżej powoływanej uchwale o sygn. akt I OPS 10/09 możliwe jest dokonanie oceny zarzutów w zakresie, który jednoznacznie może być ustalony na podstawie treści uzasadnienia skargi – mimo jej formalnej wadliwości. Niemniej jednak, nawet przy zastosowaniu liberalnego podejścia do przyjętych wymogów formułowania zarzutów skargi kasacyjnej i uwzględnieniu wynikającej z jej treści intencji Skarżącej, w ocenie Sądu kasacyjnego strona skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń dokonanych w trakcie przeprowadzonego postępowania przez organy, a zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej za pomocą powyższych zarzutów naruszenia przepisów postępowania polemizuje jedynie z ustalonym stanem faktycznym i przedstawioną oceną materiału dowodowego zebranego w toku postępowania. Niemniej zgodzić się należy z oceną Sądu pierwszej instancji, że ustalenia dokonane w sprawie nie uprawniały do stwierdzenia istnienia przesłanek całkowitej nieściągalności ze względu na wykazanie na podstawie zebranego materiału dowodowego posiadanie przez Spółkę składników majątkowych uzasadniających perspektywę ewentualnego wyegzekwowania przynajmniej części zaległych należności, o których umorzenie wnioskowała. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że organ podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co potwierdzały chociażby kierowane do Skarżącej w toku postępowania wezwania. Organ odwoławczy wziął pod rozwagę informacje i dane wynikające z dokumentów (w tym finansowych), którymi dysponował, a które wskazywały na posiadanie przez Skarżącą majątku, z którego mogło być możliwe przeprowadzenie skutecznej egzekucji zaległych należności. Uwzględniono również powoływaną przez Skarżącą bezskuteczność prowadzonych z wniosków innych wierzycieli egzekucji, wyjaśniając, że nie jest to okoliczność wystarczająca dla przesądzenia, że ewentualna egzekucja wszczęta przez Prezesa Zarządu PFRON również okazałaby się bezskuteczną, ani że daną należność można uznać za całkowicie nieściągalną. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił, że prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy, nie pomijając żadnych istotnych okoliczności, dowodów ani twierdzeń Skarżącej. W związku z powyższym skoro nie zostały skutecznie zakwestionowane ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonego postępowania, należy przyjąć, że ustalenia te pozwoliły na uznanie przez Sąd I instancji za prawidłowe stanowisko organów, że w niniejszej sprawie nie wystąpił stan całkowitej nieściągalności należności. 5.4. W związku z bezskutecznością próby podważenia przez Skarżącą ustaleń stanu faktycznego sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny w dalszej kolejności rozpoznał zarzut naruszenia prawa materialnego; art. 49 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej. Należy zaznaczyć, że zarzut błędnej wykładni przepisu prawa materialnego powinien zawierać wywód co do tego, dlaczego dokonana w uzasadnieniu wyroku interpretacja jest błędna oraz jak należy rozumieć wskazany przepis. W przypadku zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego konieczne jest zaś wyjaśnienie, dlaczego przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego wyroku przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym. Należy wskazać, że zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 49 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej Skarżąca upatruje w tym, że w stanie faktycznym sprawy wadliwie przyjęto, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości we wpłatach na PFRON za lipiec 2014 r., a w rezultacie Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, że organ administracji w ramach uznania administracyjnego mógł odmówić umorzenia zaległości, o którym mowa w art. 49 ust. 5b ustawy. W ocenie NSA tak sformułowany zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego daleki jest od wzorca ustawowego, autor skargi kasacyjnej nie wskazuje jak w jego ocenie winien być rozumiany przepis art. 49 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej. Niemniej podkreślenia wymaga, że Skarżąca swój zarzut wywodzi z błędnego w jej ocenie ustalenia stanu faktycznego, będącego konsekwencją dokonania przez organy wadliwej oceny dowodów, w szczególności dokumentów finansowych. Jak już wyżej wskazano wadliwie sformułowane przez Skarżącą zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie doprowadziły do skutecznego podważenia dokonanych ustaleń, stąd też należy przyjąć, że stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo. Natomiast zgodnie z ustaleniami faktycznymi w niniejszej sprawie, Spółka w sprawozdaniu finansowym na koniec 2015 r. ujęła wartości niematerialne i prawne w kwocie 166.987,26 zł, inwestycje długoterminowe o wartości 394.419,87 zł, a wśród nich aktywa finansowe w postaci udziałów i akcji w jednostkach powiązanych na kwotę 359.500,00 zł, a także inne długoterminowe aktywa finansowe w pozostałych jednostkach powiązanych na kwotę 34.919,87 zł. Z bilansu Skarżącej wynika, że posiada ona środki trwałe (budynki i lokale o wartości 100.069,70 zł) oraz urządzenia techniczne i maszyny o wartości 2.285,34 zł, a także wykazuje zaliczki na środki trwałe w kwocie 650.000,00 zł. Przysługują jej też należności krótkoterminowe, w tym należności z tytułu dostaw i usług o okresie spłaty do 12 miesięcy o wartości 1.749.916,74 zł. Podniesiono również inne argumenty pozwalające twierdzić, że nie występuje po stronie Spółki stan całkowitej nieściągalności, w tym m.in. fakt, że Spółce przysługują należności od publicznych dłużników, oraz że Prezes Zarządu PFRON nie podjął dotychczas egzekucji spornej należności. Słusznie również wskazano, że umorzenie prowadzonego z wniosku innego wierzyciela postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność nie może stanowić o całkowitej nieściągalności zaległości i ostatecznie rozstrzygać, że postępowanie mające na celu wyegzekwowanie należności wobec PFRON - prowadzone wobec innych składników majątkowych posiadanych przez Spółkę - również byłoby bezskuteczne. W tak ustalonym stanie faktycznym organ, jak słusznie uznał WSA, miał prawo stwierdzić, że nie zachodzą przesłanki stanu całkowitej nieściągalności zaległości, o których mowa w art. 49 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy, a w konsekwencji zasadnie podjął decyzję o odmowie umorzenia należności Skarżącej z powodu braku przesłanek całkowitej nieściągalności. Podkreślić trzeba, że w sprawie należy mieć na uwadze art. 49 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej z dniem 1 lipca 2016 r. Zgodnie z nim, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 5a zachodzi, gdy stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję (art. 49 ust. 5b pkt 6) oraz gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 49 ust. 5b pkt 7). Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej zaległości z tytułu wpłat, odsetki za zwłokę mogą być umarzane w całości lub części decyzją Prezesa Zarządu Funduszu wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca używając w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zwrotu "mogą" przesądził, że decyzja organu administracyjnego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że przy ustalonym stanie faktycznym, przy spełnieniu przesłanek umorzenia zaległości organ ten ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla wnioskodawcy sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. Przed podjęciem rozstrzygnięcia w ramach tzw. uznania administracyjnego organ podatkowy musi najpierw stwierdzić istnienie przesłanek określonych w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zawodowej społecznej osób niepełnosprawnych. To z kolei obliguje do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy oraz szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie przez organ wystąpienia jednej lub więcej przesłanek określonych w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej pozwala organowi na zastosowane tzw. uznania administracyjnego, co oznacza że organ ten może, ale nie musi umorzyć zaległości z tytułu wpłat. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w świetle treści art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej podstawą umorzenia zaległości we wpłatach na PFRON może być jedynie dokonana przez uprawniony organ jako wierzyciela ocena, że w razie próby wyegzekwowania należnej kwoty, nie uzyska pozytywnego rezultatu tego rodzaju działań. Uznanie przewidziane i dozwolone organowi na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej ograniczone zostało do oceny organu, że próba ściągnięcia należności skończy się całkowitą nieściągalnością. Natomiast w niniejszej sprawie jak już wyżej wskazano brak było spełnienia przesłanek całkowitej nieściągalności, na które we wniosku o umorzenie powołała się Spółka tj. stwierdzenie braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję (art. 49 ust. 5b pkt 6 ww. ustawy) oraz oczywistość, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 49 ust. 5b pkt 7 ww. ustawy). Sąd pierwszej instancji w oparciu o dokonane ustalenia wskazujące na posiadane przez spółkę składniki majątkowe prawidłowo stwierdził, że perspektywa wyegzekwowania należności i jego ocena o szansach wyegzekwowania choćby części jest wystarczającą dla stwierdzenia, że nie istnieje stan całkowitej nieściągalności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku z dokonanymi ustaleniami Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował stanowisko organu, że nie stwierdzono, by brak było majątku, z którego można prowadzić egzekucję, ani by było oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W rezultacie WSA prawidłowo stwierdził, że brak spełnienia przesłanek całkowitej nieściągalności, pozwala uznać za zasadne stanowisko organów co do odmowy umorzenia zaległości z tytułu wpłat. Mając na uwadze powyższe, zarzut naruszenia prawa materialnego art. 49 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji, bezzasadny stał się również sformułowany przez Skarżącą zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., jako że ustalono, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego, a ww. zarzut jest z zarzutem naruszenia prawa materialnego ściśle związany. 5.5. Końcowo należy wskazać, że późniejsze zmiany przepisów, w tym art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, nie mają wpływu na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcie – podobnie jak późniejsza ewentualna zmiana stanu faktycznego, to jest sytuacji finansowej Spółki. Dotyczy to również dokumentów, na które w treści skargi kasacyjnej powołuje się strona, jak aktualnego bilansu czy rachunku zysków i strat za 2016r. Ocenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega bowiem stan sprawy i faktyczny istniejący w chwili wydania decyzji i to na jego podstawie – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – jest ona podejmowana. 5.6. Mając na uwadze wszystkie przedstawione okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.) zasądzając na rzecz organu kwotę 360 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. [pic]