II FSK 1596/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik, Protokolant Katarzyna Latkowska - Kłoczko, po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Bd 345/14 w sprawie ze skargi E. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 16 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z 8 lipca 2015 r., I SA/Bd 345/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę E. I. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. (dalej: organ odwoławczy) z dnia 16 stycznia 2014 r. w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). 2. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania WSA w Bydgoszczy podał, że Burmistrz S. decyzją z 12 listopada 2013 r. określił z urzędu skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, naliczaną począwszy od dnia 1 lipca 2013 r. w kwocie 9 zł miesięczne. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z 16 stycznia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odwołując się do art. 6m i 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.; dalej: u.c.p.) podkreślił, że procedura określania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami w drodze decyzji uregulowana w art. 6o tej ustawy ma charakter wtórny w stosunku do podstawowej zasady przewidzianej w art. 6n, tj. w drodze samowymiaru. Podał, że skarżący nie złożył deklaracji, wobec czego organ pierwszej instancji był zobowiązany do wydania decyzji w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. W toku postępowania ustalono, że pomimo tego, iż w nieruchomości, której właścicielem jest skarżący, zameldowanych jest 5 osób, to faktycznie nieruchomość zamieszkiwana jest przez jedną osobę. Podał, że w dniu 5 czerwca 2013 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo skarżącego wskazujące, że nieruchomość zamieszkiwana jest tylko przez jedną osobę. Informację tę potwierdził Sołtys wsi, na której terenie znajduje się nieruchomość, której dotyczy postępowanie. 3. Na ww. decyzję skarżący wniósł skargę do WSA w Bydgoszczy, zarzucając decyzji organu odwoławczego wydanie z naruszeniem szeregu przepisów, m.in. art. 7, 10, 24, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez potwierdzenie nieprawdy w dokumentach, nieustalenie prawdy obiektywnej z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, przyjęcie bez uzasadnienia tylko urzędowych i wadliwych dowodów - mimo niezachowania bezstronności urzędu. Skarżący zarzucił również nieuwzględnienie przez organy art. 271 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 583 ze zm.; dalej: k.k.) oraz art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.; dalej: k.c.). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dwoje dotychczasowe stanowisko. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za niezasadną. Sąd ten zaaprobował ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji o zamieszkiwaniu nieruchomości przez jedną osobę. Podkreślił, że obowiązki nałożone na właścicieli nieruchomości ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach są obowiązkami powszechnie obowiązującymi. Skoro skarżący nie dokonał samowymiaru, to organy obu instancji zasadnie uznały, że w sytuacji, w której skarżący jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości i na niej, jak oświadczył, sam zamieszkuje, to powinien z tego tytułu uiszczać również stosowną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. 5. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Bydgoszczy do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata), który zaskarżył ten wyrok w całości. Sformułował także wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6m w związku z art. 6o u.c.p. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący o ile nie złożył wymaganej deklaracji, to faktycznie wskazał ilość osób zamieszkujących w danej nieruchomości. Organ odwoławczy nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez jej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli sprawowanej przez Naczelny Sądu Administracyjny. Innymi słowy, to sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Obowiązkiem podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną jest sprecyzowanie zarzutów kasacyjnych, to jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego i w jaki sposób zostały naruszone oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych i istotnych wymogów skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie i w jaki sposób. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym – także wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej sformułował w niej zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 6m w zw. z art. 6o u.c.p. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika jednak, że nie kwestionuje błędnej wykładni tych przepisów, lecz zarzuca wadliwą ocenę stanu faktycznego zarówno przez organy, jak też przez kontrolujący zaskarżoną decyzję Sąd pierwszej instancji. Świadczy o tym jednoznacznie uzasadnienie skargi kasacyjnej, w której jej autor wskazuje, że "organ poczynił błędne ustalenia, co do zamieszkiwania w ww. nieruchomości jednej osoby. W konsekwencji takie ustalenia w zgromadzonym materiale dowodowym skutkują wadliwością postępowania, a co za tym Idze obowiązkiem jego przeprowadzenia ponownie" (str. 3 skargi kasacyjnej). Wobec tego należy wyjaśnić, że w takiej sytuacji nie można formułować zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tylko zwalczać błędne ustalenia faktyczne lub ich błędną ocenę właściwymi zarzutami naruszenia prawa procesowego. Naruszenie prawa materialnego nie może polegać na wadliwej (kwestionowanej przez stronę) ocenie lub ustaleniu stanu faktycznego. Tymczasem w skardze kasacyjnej brak zarzutów procesowych pozwalających poddać kontroli ocenę Sądu pierwszej instancji (akceptującego ocenę organów administracyjnych), zgodnie z którą skarżący zamieszkując nieruchomość jest obowiązany do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.