II FSK 1566/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Z.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 838/17 oddalającego skargę Z.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2011 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Z.S. (zwana dalej skarżącą) w sprawie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 stycznia 2018 r., I SA/Łd 838/17, złożyła wniosek o "wstrzymanie wykonania decyzji organów I i II instancji, a tym samym zawieszenie toczącego się postępowania egzekucyjnego" . Zaskarżoną decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 listopada 2016 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącej ze spółką z o.o. za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca opisała, że nie powinna ponosić odpowiedzialności finansowej bowiem to nie skarżąca podpisała sprawozdanie finansowe spółki za 2010 r. i nawet złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa bowiem jej podpis został podrobiony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jako nieusprawiedliwiony nie podlega uwzględnieniu. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm. - zwanej dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. "Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Takim trudnym do odwrócenia skutkiem mogłaby być konieczność zamknięcia prowadzonej działalności gospodarczej i sprzedaży parku maszynowego po niższej cenie. Działalności gospodarczej nie rozwija się bowiem w jeden dzień, a park maszynowy kompletuje się przez dłuższy czas. Takim skutkiem również – tylko w strefie zdrowotnej – byłaby konieczność zaprzestania brania leków na skutek niewystarczającej ilości środków na ich zakup. Zniszczenia w organizmie przez okres niebrania leków byłyby trudne do odwrócenia. Zadaniem skarżącej jest wykazanie w uzasadnieniu wniosku jaki rodzaj trudnych do odwrócenia skutków wystąpi w jej sytuacji. Dlatego właśnie wniosek – oparty na treści art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. – powinien zostać szczegółowo uzasadniony. W niniejszej sprawie stosownego uzasadnienia wniosku ze wskazaniem na trudne do odwrócenia skutki zabrakło. Ponieważ sąd orzeka na podstawie akt sprawy, ich analiza wskazuje, że dochód miesięczny skarżącej wynosi 3400 netto, nieruchomości mieszkalnych skarżąca nie posiada, oszczędności nie posiada, papierów wartościowych i przedmiotów wartościowych nie posiada. Tworzy samodzielne gospodarstwo domowe i spłaca ratę kredytu. Odnosząc się do tego należy wskazać, że po pierwsze – rata kredytu na mieszkanie nie ma pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznymi. Nie ma żadnego przepisu, który stanowiłby, że zobowiązania prywatne korzystają z pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznymi, a po zapłaceniu rat kredytów można w sposób uprawniony twierdzić, iż nie ma już wystarczających środków na podatki. Po drugie – sama okoliczność płacenia podatków nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. To naturalne, że konieczność uiszczenia podatku zmniejsza zasób dostępnych środków, ale to nie jest samoistną przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Środki te mogą zostać zwrócone. Istotne jest zatem wykazanie, że ewentualny późniejszy zwrot środków nie naprawiłby szkody. Tego strona nie wykazała. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie. Już w 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia 19 czerwca 2008 r., akt II FZ 248/08, wskazał, że fakt uregulowania należności podatkowych, który podnosi skarżąca, jest naturalną konsekwencją wykonania decyzji organu podatkowego. Oczywistym przy tym jest, że zapłata lub wyegzekwowania należności jest przyczyną zmniejszenia ilości środków pozostających w dyspozycji dłużnika. Błędem jest powoływanie się na wątpliwą zasadność rozstrzygnięcia - niezależnie od tego, że nie jest to przesłanka z art. 61 § 3 p.p.s.a. umożliwiająca wstrzymanie wykonania. Szkodą zatem nie będzie samo uszczuplenie, ale skutek, jaki może pojawić się w wyniku tego uszczuplenia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - przytoczyła jedynie zarzuty z postępowania głównego (kwestia niepodpisania sprawozdania finansowego i podrobienia podpisu), nie odnosząc się do swojej sytuacji życiowej i finansowej. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził brak podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.