II FSK 1547/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku P. B. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 1014/18 oddalającego skargę P. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 1014/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. B. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 26 czerwca 2018 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Od wyroku tego skarżący wywiódł skargę kasacyjną. Zawarł w niej również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 lipca 2018 r. na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: P.p.s.a.). Uzasadniając ten wniosek skarżący wskazał, że wstrzymanie wykonania decyzji pozwoli zapobiec wyrządzeniu znacznej szkody w jego majątku. Wynikająca z decyzji odpowiedzialność solidarna ze spółką jest obowiązkiem o charakterze pieniężnym. Egzekucja z majątku skarżącego spowodowałaby znaczny uszczerbek w jego majątku, mający wpływ na możliwość utrzymania się skarżącego oraz jego rodziny. W konsekwencji, dokona to uszczerbku w możliwości utrzymania się przez skarżącego oraz zaspokajania przez niego potrzeb rodziny, co spowoduje znaczne straty oraz trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący już na etapie skargi do Sądu pierwszej instancji wnioskował o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach. Efektem złożonego wniosku było rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który postanowieniem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 1014/18, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że Sąd pierwszej instancji za niewystarczające uznał odwołanie się przez skarżącego do ogólnych stwierdzeń, tj. że wykonanie decyzji spowoduje uszczerbek majątkowy. Sąd wskazał również, że wniosek nie został poparty żadnymi dowodami, które obrazowałyby sytuację finansową i majątkową skarżącego i jego rodziny. Skarżący nie przedłożył bowiem jakichkolwiek dokumentów dotyczących posiadanego majątku, wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych czy też deklaracji podatkowych. W efekcie powyższego Sąd pierwszej instancji nie mógł ocenić czy wykonanie zaskarżonej decyzji, w kontekście sytuacji finansowej skarżącego, doprowadzi do wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie złożył zażalenia na ww. postanowienie. W skardze kasacyjnej zawarł jednakże ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach. W tym miejscu przypomnieć należy, że oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia jego ponowienia w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 P.p.s.a. (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 538/17, z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 222/17 czy z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I FZ 392/16, orzeczenia dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, CBOSA). Z ponownego wniosku złożonego przez skarżącego w niniejszej sprawie nie wynikają jednak żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Co więcej wniosek skarżącego zawarty w skardze kasacyjnej to powtórzenie wniosku ze skargi. Zatem skarżący po raz drugi złożył wniosek nie zawierający wymaganego uzasadnienia. Natomiast, jak zostało to już wskazane powyżej, to na wnioskującym o wstrzymanie wykonania spoczywa obowiązek takiego sformułowania wniosku, aby w dokładny i wszechstronny sposób obrazował sytuację finansową i majątkową wnioskującego, a tym samym uprawdopodabniał, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do niego zasadne. Obowiązkiem skarżącego było więc przedstawienie konkretnych okoliczności, które mogą wystąpić w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji, a także poparcie ich stosownymi dokumentami. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje również, że w sytuacji, gdy wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy aktu rodzącego obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności potwierdzających trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Skarżący nie wywiązał się z ww. obowiązków. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził brak podstaw do udzielenia mu ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazać należy, że skarżący wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji działał przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się wyższego miernika dbałości o prowadzone sprawy niż od osób niezajmujących się zawodowo prawem. Taki pełnomocnik powinien wiedzieć, jakie są skutki braku wskazania konkretnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu oraz niepoparcia twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stosownymi dokumentami źródłowymi. Wiedza ta z pewnością była i jest znana pełnomocnikowi skarżącego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.