II FSK 1525/18

Dnia 10 czerwca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku "I." [...] sp.j. z siedzibą w L. o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II FSK 1525/18, odrzucenie skargi i umorzenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej "I." [...] sp.j. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 867/17 w sprawie ze skargi "I." [...] sp.j. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 12 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych postanawia: odrzucić wniosek.

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2017 r., I SA/Łd 867/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę I. [...]Spółka jawna z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 12 czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Spółka reprezentowana przez adwokata wniosła w terminie skargę kasacyjną. W dniu 19 marca 2018 r. pełnomocnik spółki wskazał, że domaga się w imieniu spółki przeprowadzenia rozprawy. W czerwcu 2020 r. adwokat został poinformowany, że ze względu na pandemię po wyrażeniu zgody przez obie strony sporu sprawa może zostać skierowana na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów, co przyspieszy jej rozpoznanie. Brak wyrażenia zgody spowoduje jej rozpoznanie na rozprawie. Nie skorzystano z możliwości rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. W sierpniu 2020 r. adwokat - wskazany w pełnomocnictwie z 2014 r. jako upoważniony do reprezentowania spółki przed wszystkimi sądami - został poinformowany o terminie rozprawy. W zawiadomieniu wskazano, że stawiennictwo stron i ich pełnomocników jest nieobowiązkowe. W dniu 17 września 2020 r. sprawa spółki została rozpoznana na rozprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Pełnomocnictwo udzielone przez spółkę adwokatowi obejmowało działanie przed wszystkimi sądami i było ważne do odwołania. Z akt nie wynika, że zostało odwołane. Za organ stawił się radca prawny. Z protokołu rozprawy wynika, że za spółkę nikt się nie stawił, zawiadomienie o terminie rozprawy doręczono prawidłowo (k. 75). W dniu 31 grudnia 2020 r. (data stempla na kopercie) adwokat złożył do NSA w imieniu spółki "wniosek o uchylenie wyroku NSA, odrzucenie skargi spółki i umorzenie postępowania w sprawie". Wskazał, że spółka została wykreślona w rejestru z dniem 24 grudnia 2018 r., zatem orzeczenie NSA zostało skierowane do podmiotu, który nie istnieje. Do wniosku został dołączony wydruk z KRS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu. Wskazać należy, że ponieważ spółka jawna została wykreślona z rejestru, to oznacza, że jako podmiot prawa nie istnieje. Pełnomocnik nie jest stroną postępowania i nie może składać wniosków w sprawie. Nie może powoływać się na znajdujące się w aktach pełnomocnictwo z 2014 r., bowiem zakończył byt podmiot, który udzielił mu tego pełnomocnictwa i nie wskazano następców prawnych. Ponadto, ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 , poz. 2325 ze zm. - zwana dalej: p.p.s.a.) nie przewiduje instytucji wniosku o uchylenie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd będąc związany ustawą nie może uwzględnić wniosku nieprzewidzianego ustawą jako samodzielnego żądania. W ustawie istnieje instytucja skargi o wznowienie postępowania. Jest ona jednak obłożona pewnymi warunkami. Art. 277 p.p.s.a. stanowi, że skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Co istotne, zgodnie z art. 280 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Gdyby uznać wniosek pełnomocnika o uchylenie wyroku NSA za skargę o wznowienie postępowania to już podczas badania wstępnego (art. 280 p.p.s.a.) należy stwierdzić, że środek ten jest spóźniony. Termin rozpoznania sprawy został wyznaczony na dzień 17 września 2020 r. Została przeprowadzona rozprawa, na której pełnomocnicy mogli być obecni. Adwokat z takiej możliwości nie skorzystał, ale niestawiennictwo nie wstrzymało rozpoznania sprawy i wyrok zapadł. Termin trzymiesięczny do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął swój bieg w dniu 18 września 2020 r. – w tym terminie pełnomocnik już wiedział o podstawie i terminie wznowienia - i z końcem 18 grudnia 2020 r. termin upłynął. Wniosek o uchylenie wyroku został złożony (data stempla na kopercie) w dniu 31 grudnia 2020 r., zatem po bezskutecznym upływie trzymiesięcznego terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Poza tym, jak wskazano wyżej, adwokat nie mógłby skutecznie złożyć takiej skargi o wznowienie postępowania w imieniu podmiotu, który nie istnieje. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 193 p.p.s.a.