II FSK 1494/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia WSA del. Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant Wojciech Zagórski, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 570/18 w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 5 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od kwietnia 2011 r. do marca 2012 r. oddala skargę kasacyjną.

II FSK 1494/19 Uzasadnienie Wyrokiem z 11 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 570/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej jako: "Skarżąca", "Strona") uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 5 grudnia 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych za okres rozliczeniowy od kwietnia 2011 r. do marca 2012 r. Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniosła, reprezentowana przez adwokata, Skarżąca. Wyrok zaskarżyła w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy: - art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, dalej jako: "O.p."), poprzez powielenie przez sąd pierwszej instancji niesłusznego poglądu zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie III SA/Wa 2217/13, w zakresie braku potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, przy jednoczesnym uznaniu, iż wykazanie, że otrzymane faktury obejmują rzeczywiste zdarzenia gospodarcze obciąża podatnika; - art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, nie wskazujące w sposób jednoznaczny, co jest poglądem sądu orzekającego, a co jest poglądem cytowanego orzeczenia. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o: - uchylenie w całości skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, - zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, - rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należy wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku sądu pierwszej instancji. W rozpoznanej skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia norm procesowych. W związku z powyższym należy podkreślić, że w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w uzasadnieniu skargi kasacyjnej należy wykazać, że zarzucane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ na wynik sprawy", należy zaś rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji. Innymi słowy w skardze kasacyjnej należy wykazać i uzasadnić, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza w podanym wyżej kontekście, że zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego przez sąd pierwszej instancji są bezpodstawne. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wyrokiem WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2014 r. o sygn. akt III SA/Wa 2217/13, po rozpoznaniu skargi Skarżącej, uchylono decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 12 czerwca 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 1 kwietnia 2007 r. do 31 marca 2008 r. Istotne jest przy tym, że powyższy wyrok jest prawomocny. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z 11 stycznia 2019 r. sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Następnie wyjaśnił, że moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Jednocześnie sąd pierwszej instancji, powołując się na prawomocny wyrok z 16 kwietnia 2014 r., wskazał, że ma on o tyle znaczenie dla niniejszej sprawy, że zakwestionowanie w postępowaniu w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 marca 2007 r., faktur dotyczących budowy zespołu hotelowego w W. wraz z infrastrukturą, ma niewątpliwie wpływ na kwestię wartości środka trwałego (hotelu), co przekłada się na wielkość amortyzacji zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów i ewentualne powstanie straty oraz jej wielkość, za okres objęty zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z 5 grudnia 2017 r. Co do powyższego wątpliwości nie ma również Skarżąca. W skardze kasacyjnej stwierdziła bowiem, że: "Bezspornym jest, iż fakt uchylenia decyzji (...) określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za okres 01.04.2007 r. do 31.03.2008 r. wyrokiem WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt SA/Wa 2217/23, musiał skutkować uwzględnieniem skargi Podatnika w niniejszej sprawie.". Wbrew jednak twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, co jest poglądem sądu orzekającego w niniejszej sprawie, a co jest poglądem zawartym w prawomocnym już rozstrzygnięciu z 16 kwietnia 2014 r. W zaskarżonym orzeczeniu sąd pierwszej instancji omawiając prawomocne rozstrzygnięcie wskazał, że: "Sąd nie podzielił jednakże poglądów Skarżącej, że dla wykazania faktu wykonania robót budowlanych przez wystawców zakwestionowanych faktur organ powinien był dopuścić dowód z opinii biegłego. Wykazanie, że otrzymane faktury obejmują rzeczywiste zdarzenia gospodarcze obciąża podatnika. To on miał być odbiorcą przedmiotowych usług i powinien potrafić określić, jakich konkretnie czynności dotyczyły płatności wynikające z ww. faktur. Wyjaśnienie wątpliwości jakie powziął organ podatkowy co do rzetelności powyższych faktur, nie wymaga jakiejś specjalistycznej wiedzy, którą posiada jedynie biegły z zakresu budownictwa". Jednocześnie sąd pierwszej instancji, powołując się na treść przepisu art. 170 p.p.s.a. oraz tezy zawarte w ww. prawomocnym wyroku, jednoznacznie podzielił ten pogląd i wskazał na jego zasadność w zakresie rozpoznawanej sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na obecnym etapie postępowania Skarżąca nie może skutecznie podnosić zarzutu w zakresie braku możliwości dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, przy jednoczesnym uznaniu przez sąd pierwszej instancji, że ciężar wykazania, że otrzymane faktury obejmują rzeczywiste zdarzenia gospodarcze obciąża Stronę. Należy jeszcze raz podkreślić, że stanowisko sądu pierwszej instancji w zakresie braku potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii biegłego zostało zawarte w prawomocnym już wyroku z 16 kwietnia 2014 r. Jeżeli zatem Skarżąca nie zgadzała się z ww. stanowiskiem sądu, to mogła skorzystać z przysługujących środków zaskarżenia i wnieść skargę kasacyjną od wyroku z 16 kwietnia 2014 r. Obecnie nie może podnosić, że poglądy zawarte w prawomocnym wyroku III SA/Wa 2217/13 są niesłuszne ani ich kwestionować. W niniejszym postępowaniu, z uwagi na treść art. 170 p.p.s.a., nie jest to możliwe. W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.