II FSK 1463/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w sprawie ze skargi kasacyjnej L. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 13/23 wniosku skarżącego L. G. o przyznanie tłumacza postanawia: wniosek oddalić.

Sygnatura akt II FSK 1463/23 U z a s a d n i e n i e W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalającego skargę L. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2015 skarżący zawarł wniosek o przyznanie tłumacza języka chińskiego i jego obecność na rozprawie kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarówno ustawa z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: P.p.s.a.), jak i ustawa z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. u z 2024 r., poz. 1267, dalej: P.u.s.a.), nie zawierają regulacji odnoszącej się do udziału tłumacza języka obcego oraz zasad jego powoływania i obecności na rozprawie. Natomiast zgodnie z art. 49 § 1 P.u.s.a. w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie (...) stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące Sądu Najwyższego, a w zakresie w nim nieuregulowanym – przepisy ustawy z dnia 27.07.2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (obecnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 334). Ponieważ ustawa z dnia 8.12.2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2024 r., poz. 622) również nie zawiera regulacji omawianej kwestii, odpowiednie zastosowanie znajduje art. 5 Prawa o ustroju sądów powszechnych, który w § 1 stanowi, że językiem urzędowym przed sądami jest język polski, a w § 2 – że osoba niewładająca w wystarczającym stopniu językiem polskim ma prawo do występowania przed sądem w znanym przez nią języku i bezpłatnego korzystania z pomocy tłumacza. Należy jednak zważyć, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymieniony przepis Prawa o ustroju sądów powszechnych winien być stosowany odpowiednio, a zatem w sposób dostosowany do funkcji tego postępowania i jego stadium instancyjnego. Jakkolwiek zatem znajduje uzasadnienie przyznawanie tłumacza w postępowaniach sądowoadministracyjnych, których przedmiotem jest status uchodźcy lub zakaz wjazdu na terytorium RP (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3.01.2025 r., II OSK 1157/24, czy z dnia 12.08.2022 r., II OSK 457/21), zasadność przyznawania tego prawa cudzoziemcom, których zarówno sytuacja osobista, jak i przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej, są całkowicie odmienne, wymaga krytycznej oceny. W rozpoznawanej sprawie skarżący jest przedsiębiorcą, prowadzącym od wielu lat na terenie Polski działalność w zakresie handlu, w postępowaniu sądowoadministracyjnym reprezentowanym przez adwokata. Przedmiotem tego postępowania jest wymiar podatku dochodowego skarżącego, a z istoty prowadzonej działalności, którą dokumentował w podatkowej księdze przychodów i rozchodów na podstawie dokumentów źródłowych, zwłaszcza faktur, skarżący winien być uznany za wysoce profesjonalnego uczestnika obrotu prawnego. Problematyczne jest więc twierdzenie, że spełniona jest przesłanka braku władania przez skarżącego w wystarczającym stopniu językiem polskim, skoro kompetencje językowe, którymi dysponuje, wystarczają do prowadzenia w Polsce interesów i komunikowania się z ustanowionym w sprawie pełnomocnikiem procesowym. Przede wszystkim jednak wobec możliwości uczestniczenia w rozprawie przed sądem kasacyjnym reprezentującego skarżącego, profesjonalnego pełnomocnika oraz biorąc pod uwagę funkcję postępowania kasacyjnego, nie sposób przyjąć, ażeby wyartykułowanie stanowiska procesowego skarżącego wymagało korzystania przez niego z tłumacza. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny wniosek skarżącego oddalił na podstawie art. 160 w związku z art. 193 P.p.s.a.