II FSK 1217/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 1124/15 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 25 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 1124/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. K. (dalej jako "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej jako "SKO") z dnia 25 września 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. W skardze kasacyjnej J. K. zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) – dalej jako "O.p.", poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, jakie mogły mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, polegających na niepodjęciu wszelkich działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nierozpatrzeniu w sposób rzetelny i wyczerpujący całego materiału dowodowego w postępowaniu podatkowym; 2. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.g.k.", przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku, w którym Sąd I instancji błędnie przyjął, że dane zawarte w ewidencji gruntów były wystarczające do określenia podstawy opodatkowania oraz, że organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości są związane wyłącznie danymi znajdującymi się w ewidencji gruntów i nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze; 3. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie niniejszego przepisu i tym samym niezawieszanie toczącego się postępowania, mimo prowadzenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowań w podobnych przedmiotowo sprawach, których wynik może być znaczący dla niniejszego postępowania. Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Wymaga to zatem prawidłowego ich określenia w samej skardze, a więc konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej, sąd uchybił. Wymogiem dla skargi kasacyjnej jest nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale także ich uzasadnienie, co wynika z art. 176 P.p.s.a. Obok wskazania naruszonych przepisów, poprzez podanie ich konkretnych jednostek redakcyjnych, niezbędne jest więc wyjaśnienie, na czym naruszenie to polegało oraz w przypadku podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wykazanie, iż mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów i wychodzenia poza ramy, które zostały nakreślone w skardze kasacyjnej. Poczynienie powyższych uwag było niezbędne, mając na uwadze treść przytoczonych w rozpoznawanej skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych, co z kolei rzutuje w bezpośredni sposób na możliwość i zakres dokonania merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku w ramach sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej. Sąd pierwszej instancji zasadniczą część swoich rozważań prawnych, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, poświęcił dokonaniu wykładni art. 21 ust. 1 u.p.g.k. w związku z art. 194 § 1 O.p. Z przepisów tych Sąd wywiódł wiążący dla organów podatkowych charakter danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków i na tej podstawie uznał, powołując się także na orzecznictwo sądów administracyjnych, że w ramach postępowania dotyczącego wymiaru skarżącemu podatku od nieruchomości za 2015 r. organy podatkowe nie mogły pominąć danych zawartych w tej ewidencji i nie były uprawnione, aby dokonywać samodzielnych ustaleń mających na celu podważenie tych danych. Sąd wyjaśnił również, że właściwym trybem w tym zakresie pozostaje możliwość zainicjowania postępowania przed właściwym starostą, jako organem właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, w celu dokonania ewentualnych zmian w tejże ewidencji, co mogłoby mieć następnie wpływ na wymiar podatku od nieruchomości. Tym samym, na podstawie wykładni przepisu prawa materialnego Sąd wypowiedział się również w kwestii dotyczącej zakresu możliwych w postępowaniu podatkowym ustaleń faktycznych co do przedmiotu opodatkowania. Skoro zatem w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano, poprzez sformułowanie stosownego zarzutu, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 21 ust. 1 u.p.g.k., nie może być skuteczne kwestionowanie zakresu dokonanych w sprawie przez organy podatkowe ustaleń faktycznych, na podstawie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie jest także zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy i art. 21 ust. 1 u.p.g.k., przez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku. Jak już o tym wspomniano, Sąd I instancji znaczną część swoich wywodów prawnych poświęcił właśnie kwestii wykładni i zastosowania w sprawie art. 21 ust. 1 u.p.g.k. i nie ma podstaw, aby w tym zakresie zasadnie można było zarzucić Sądowi brak należytego wyjaśnienia prezentowanego w tej mierze przez Sąd stanowiska. Wskazywany w skardze kasacyjnej jako naruszony przepis, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. odnosi się do wymogów formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Natomiast sama okoliczność, że pełnomocnik Skarżącego nie podziela stanowiska Sądu w określonej kwestii co do jej meritum nie oznacza, że doszło przez to do naruszenia tego przepisu. Jest to bowiem zupełnie odmienna płaszczyzna prawna. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii EuropejskieTrybunałem Konstytucyjnym. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik. Zawieszenie postępowania winno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej. Zawieszenie postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd Sądu I instancji, który stwierdził, że "Przedmioty wymienionych spraw dotyczą, jak wspomniano, innych lat podatkowych, nie pozostają w stosunku do siebie w procesowej zależności, zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego", w konsekwencji Sąd I instancji zasadnie odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że rozpoznawana skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł natomiast o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Wynika to z faktu, iż orzeka o tym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w drodze odrębnego postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym referendarz sądowy albo sąd w składzie jednego sędziego (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014 r. sygn. akt I FPS 3/13.