II FSK 120/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku F. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 643/20 w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 9 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanawia: dopuścić F. z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Wyrokiem z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 643/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu sprawy skargi R.J. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 9 lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej wydanej w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2012 r. lokalu mieszkalnego, oddalił skargę. Od powyższego orzeczenia Skarżący wniósł skargę kasacyjną. Pismem z 21 czerwca 2023 r. F. z siedzibą w W. (dalej jako "Fundacja") złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Uzasadniając swój wniosek argumentowała, że rozstrzygana przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawa ma duże znaczenie nie tylko dla stron postępowania. Ma ona znacznie szerszy wymiar, dotyczy bowiem sposobu dokonywania wykładni prawa i oceny realizacji prawnego związania działań organów podatkowych, co rzutuje na bezpieczeństwo obrotu prawnego w Polsce i zaufania do państwa. Dodała, że po wejściu w życie klauzuli in dubio pro tributario sposób rozpoznania spraw prowadzonych przez organy podatkowe, ma wyjątkowe znaczenie dla realizacji celów Fundacji. Pismem z 12 lipca 2023 r. pełnomocnik Skarżącego wyraził zgodę na przystąpienie Fundacji do postępowania w sprawie II FSK 120/21 w charakterze uczestnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek Fundacji zasługuje na uwzględnienie. Wymaga podkreślenia, że stosownie do art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. O tym, że sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej można mówić wówczas, gdy przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Fundacje, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 40 ze zm., dalej: "u.o.f.") mogą być ustanowione dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami. Cele te określa ustalony przez fundatora statut (art. 5 ust. 1 u.o.f.). W statucie Fundacji zostało przewidziane, że jej celem jest wspieranie działań na rzecz ochrony podatników, zaś sposobem realizacji tego celu jest między innymi wspieranie podatników dotkniętych niejasnością obowiązujących przepisów i ich stosowaniem, a ponadto występowanie w sprawach podatników w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 p.p.s.a. Odnosząc powyższą argumentację do stanowiska Fundacji wyrażonego we wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Porównanie zakresu całokształtu działalności Fundacji z przedmiotem rozstrzyganej sprawy prowadzi do wniosku, że dotyczy ona wskazanego powyżej zakresu statutowej działalności Fundacji, a udział w tym postępowaniu realizuje interes społeczny. Jednocześnie Sąd podkreśla (z uwagi na jeden wniosek złożony w kilku postepowaniach), że dopuszczenie Fundacji do udziału w sprawie w charakterze uczestnika dotyczy jedynie postępowania o sygn. akt II FSK 120/21 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.