II FSK 12/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 27 listopada 2024 r sygn. akt I SA/Op 369/24 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 25 stycznia 2024 r. nr 1601-IOV-2.4102.29.2023 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. postanawia: 1) odrzucić skargę kasacyjną, 2) zwrócić od Skarbu Państwa - z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na rzecz J. P. kwotę 964 (słownie: dziewięćset sześćdziesiąt cztery) złote uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.

Wyrokiem z 27 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Op 369/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę J. P. (dalej jako: "skarżąca", "strona)" na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 25 stycznia 2024 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). Od powyższego wyroku, pismem z 28 lutego 2025 r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył powyższy wyrok w całości, a także wniósł o uchylenie tego wyroku w całości, stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto, pełnomocnik strony sformułował wniosek o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2. naruszeniu przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast z art. 176 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać: 1. oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3. wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (§ 2). Stosownie zaś do art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powołany art. 176 p.p.s.a. wyraźnie przesądza, że w przypadku braków skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 176 § 1 pkt 1 i 3 oraz w § 2 p.p.s.a. – brak oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; brak wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany; brak jednego z wymagań przewidzianego dla pisma strony w postępowaniu sądowym (art. 46 - 47 p.p.s.a.) lub brak wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy - przewodniczący najpierw musi wszcząć tzw. procedurę naprawczą, a więc wezwać stronę do usunięcia tych braków skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, a dopiero w sytuacji ich nieusunięcia przez stronę, w zakreślonym terminie, skieruje sprawę na posiedzenie niejawne w celu jej odrzucenia. Z treści art. 177a w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika zaś, że przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej i ich brak skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania do usunięcia któregoś z tych braków. Wskazane wyżej elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej stanowią o jej istocie i trudno byłoby przyjąć, że w razie ich pominięcia mamy wciąż do czynienia ze skargą kasacyjną. W rozpoznawanej sprawie, skarga kasacyjna złożona przez stronę, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, nie spełnia wymagań z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a, albowiem nie przytoczono w niej uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Autor skargi kasacyjnej ograniczył się jedynie do sformułowania zarzutów na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz wniosków o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych i przeprowadzenie rozprawy. Autor skargi kasacyjnej nie uzasadnił natomiast na czym konkretnie polegały błędy proceduralne, których dopuścił się w toku kontroli legalności sąd administracyjny pierwszej instancji, a także nie wskazał argumentów przemawiających za przyjęciem, że sugerowane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobne uwagi należy odnieść do zarzutów prawa materialnego, bowiem autor skargi kasacyjnej w ogóle nie uzasadnił na czym miało polegać błędne zastosowanie przytoczonych przepisów. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacji i z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Związanie granicami skargi kasacyjnej pozwala sądowi tylko na badanie, czy - oprócz istnienia powodów nieważności - rzeczywiście doszło do naruszenia wskazanych w podstawie kasacyjnej przepisów. Jeżeli zatem nie zachodzi nieważność postępowania, Sąd drugiej instancji zobowiązany jest ograniczyć się tylko do rozpatrzenia zarzutów sformułowanych przez wnoszącego skargę kasacyjną. Z powyższego wynika, że brak elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia jej rozpoznanie. Sąd nie może domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej, ani wnioskować czego strona skarżąca oczekuje, żądając rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych gdyż nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków. W związku z powyższym skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie jako obarczona brakiem nieusuwalnym podlega odrzuceniu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 180 w związku z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.