II FSK 117/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (spr.) sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. I. o wyłączenie sędziego NSA Jerzego Płusy w sprawie ze skargi kasacyjnej M. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 979/17 w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 8 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Jerzego Płusy.

Na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Skarżącej złożył do protokołu wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego będących w składzie rozpoznającym sprawę Skarżącej o sygn. akt II FSK 117/19. W związku ze złożeniem ww. wniosku sędziowie NSA: Zbigniew Romała, Beata Cieloch i Jerzy Płusa złożyli stosowne oświadczenia stwierdzając, że nie zachodzi jakakolwiek okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno na wniosek, jak i z mocy prawa jest gwarancją procesową mającą zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli związków z rozpoznawaną sprawą. Istota przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do wyeliminowania przyczyn, które mogą wzbudzać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – zwanej dalej: P.p.s.a.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Przepis art. 19 P.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Niezależnie od wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie w stosunku do sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jerzego Płusy brak jest podstaw do wyłączenia z mocy ustawy. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie tego przepisu powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony (por. postanowienie NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 40/15, publ. CBOSA). Strona skarżąca nie powołała żadnych przesłanek co do uzasadnionych wątpliwości bezstronności sędziego. W świetle powyższego należy stwierdzić, że Skarżąca nie wskazała okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia sędziego NSA Jerzego Płusy, a oświadczenie sędziego z 17 lipca 2024 r. (k. 342) pozwala przyjąć, że nie istnieją okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.