II FSK 1112/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1666/16 w sprawie ze skargi S. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: 1) oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, 2) oddalić wniosek o zawieszenie postępowania.

Wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1666/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA") oddalił skargę S. L. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 października 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 października 2016 r. oraz zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy, która obecnie jest prowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1966/17. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioski nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") mającym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 193 powołanej ustawy, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14, (opublikowane w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie Skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek Skarżącej nie zawiera argumentacji wystarczającej do udzielenia jej ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. To w interesie Skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Tymczasem Skarżąca w niniejszej sprawie ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże jak wynika z akt sprawy, Skarżąca nie uprawdopodobniła jakiejkolwiek konkretnej okoliczności, która wskazywałaby na fakt, że niewstrzymanie wykonania decyzji organu podatkowego, spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a także nie przedstawiła dokumentów na poparcie swoich racji. Nie można uznać za uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przedstawienie szczegółowego opisu postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego. Podkreślić przy tym należy, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanych. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W takiej sytuacji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że nie wystąpiły w sprawie okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanki: niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stosownie natomiast do treści art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego musi cechować się tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Zawieszenie z przyczyn wymienionych w powyższym przepisie następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu. Uznanie sądu w tym zakresie nie może być dowolne. Musi on rozważyć, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie. W judykaturze (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2008 r., II FPS 4/08, publ. w ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz. 62) podkreśla się, że przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być również uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności sąd podejmujący rozstrzygnięcie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinien oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie powyższe warunki nie zostały spełnione. Dlatego też Sąd nie znalazł wystarczającej potrzeby do zawieszenia postępowania. Z tego względu na podstawie art. 61 § 3, art. 125 § 1 pkt 1 i art. 131 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.