II FSK 1085/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B.S.A. w likwidacji z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 2435/21 w sprawie ze skargi B.S.A. w likwidacji z siedzibą w P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia: 1) podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne 2) umorzyć postępowanie kasacyjne, 3) zwrócić Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 (słownie: sto) złotych.

Wyrokiem z 10 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2435/21, w sprawie ze skargi B.S.A. (dalej: "Spółka") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS") z dnia 2 sierpnia 2021 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 146 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (dalej zwana: "CBOSA"). Pełnomocnik Spółki na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 15 maja 2025 r. odczytał pismo z którego wynika, że Spółka B. S.A. w likwidacji z siedzibą w P. została wykreślona z KRS. Przewodnicząca składu sędziowskiego zarządziła sporządzenie pełnego odpisu z KRS. Wydrukowany na dzień 15 maja 2025 r. odpis odczytano i wynikało z niego, że Spółka została wykreślona z KRS. Data uprawomocnienia postanowienia Sądu Rejonowego w tym przedmiocie to 11 stycznia 2023 r. Sąd postanowił na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesić z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie wobec utraty przez stronę zdolności sądowej w sytuacji jej wykreślenia z KRS na podstawie informacji ujawnionych powyżej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności, w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo zarządcy sukcesyjnego w sprawach wynikających z prowadzenia jego przedsiębiorstwa, albo ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. Zgodnie z art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 p.p.s.a., wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy z uwagi na to, że ustanie którejkolwiek z nich uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania. Zgodnie także z art. 161 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1); w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2); gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn", w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Chodzi przy tym o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2728/17). Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Niewątpliwie takim zdarzeniem jest prawomocne wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. Skutkuje to tym, że ostatecznie ustaje jej byt prawny. Z tą chwilą spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową, a więc zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Tym samym Spółka jako trwale pozbawiona zdolności sądowej (por. art. 25 § 3 p.p.s.a.), nie mogła już występować w charakterze strony postępowania sądowoadministracyjnego, ani dokonywać w nim jakichkolwiek skutecznych czynności procesowych (por. art. 26 § 1 i art. 28 § 1 p.p.s.a.). Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie. Z uwagi na wykreślenie spółki z KRS podmiot ten nie może być już stroną postępowania sądowego, a tym samym dalsze postępowanie z uwagi na brak jednej ze strony staje się bezprzedmiotowe. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie eliminacji uległ jeden z podstawowych warunków prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego, a mianowicie przestała istnieć strona tego postępowania w trakcie jego trwania, na etapie instancyjnej kontroli orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wobec czego postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, obligujących sąd do umorzenia postępowania w sprawie. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie opłaty wpisu orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a.