II FSK 107/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. M. i A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 740/19 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. M.i A. M. na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 2 stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną

Postanowieniem z 24 września 2019 r. w sprawie I SA/Kr 740/19, w sprawie ze skargi A.M. i A. M. na decyzję Prezydenta Miasta K. z 2 stycznia 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od nieruchomości za 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., obecnie t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę. W uzasadnieniiu Sąd wskazał, że Skarżący zakwestionowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2 stycznia 2019 r., w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019r. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 1 lipca 2019r., wezwaniami z dnia 3 lipca 2019 r. Skarżący zostali wezwani do sprecyzowania treści skargi, poprzez wskazanie, czy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu I instancji (Prezydenta Miasta) z dnia 2 stycznia 2019r., czy też utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji (Samorządowego Kolegium Odwoławczego) z dnia 4 kwietnia 2019 r. – w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia, że skarga jest wniesiona na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 2 stycznia 2019 r. Wezwania zostały skutecznie doręczone Skarżącym w dniu 8 lipca 2019 r. Do dnia wydania postanowienia odrzucającego skargę do Sądu nie wpłynęła żadna odpowiedź Skarżących na ww. wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny przywołał treść art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. wskazując, że z treści art. 58 § 1 pkt 6 wynika, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyjaśnił, że skargę do sądu administracyjnego, Skarżący mogli wnieść od decyzji wydanej przez organ II instancji po rozpatrzeniu środka odwoławczego od decyzji organu I instancji. Złożenie natomiast skargi do Sądu bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania i zaskarżenie decyzji organu I instancji, w tym przypadku decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 2 stycznia 2019 r. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że wniesienie skargi na decyzję organu I instancji jest niedopuszczalne, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Skarzący wnieśli skargę kasacyjną i zaskarżyli powyższe postanowienie w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy t.j. naruszenie: 1) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi oraz przyjęcie, że wniesienie skargi jest niedopuszczalne z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia pomimo, że z treści skargi wynikało iż Skarżący w rozpoznawanej sprawie wykorzystali przysługujące im srodki zaskarżenia od decyzji Prezydenta Miasta K. z 2 stycznia 2019 r. poprzez wniesienie odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, 2) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej oraz przyjęcie, iż zamiarem Skarżących było złożenie skargi na decyzję Prezydenta Miasta K. z 2 stycznia 2019 r. , pomimo, że Skarżacy wyczerpali przysługujące im środki zaskarżenia w momencie wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z 2 stycznia 2019 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a zatem jedynym środkiem zaskarżenia przysługującym Skarżacym była skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 4 kwietnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, 3) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo, że w rozpoznawanej sprawie zachodziły przesłanki do rozpatrzenia sprawy, w sytuacji, gdy Skarżący w treści uzasadnienia środka zaskarżenia z 8 maja 2019 r. wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr SKO.Pod./4140/370/2019 oraz nr SKO.Pod./4140/372/2019 z 4 kwietnia 2019 r., a Wojewodzki Sąd Administracyjny w Krakowie podczas rozpatrywania sprawy nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawa prawną, 4) art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że z treści skargi w sp;osób dostetczny nie wynikało, ktora decyzja jest przedmiotem zaskarżenia, 5) art. 6 p.p.s.a. poprzez przyjęcie interpretacji niekorzystnej dla Skarżących dotyczącej przedmiotu zaskarżenia, podczas, gdy to na Sądzie w razie uzasadnionej potrzeby, a taka zachodziła w niniejszej sprawie, ciąży powinność udzielenia niezbędnych pouczeń i skutków ( w tym wskazania negatywnych skutków) ich zaniedbań, niezależnie od okoliczności iż w ocenie Skarżacych treść skargi oraz wyczerpanie środków zaskarżenia w sprawie nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwośći, co do przedmiotu zaskarżenia. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozppoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie na rzecz Skarżacych kosztów postępowania kasacyjnego wg. norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę strony skarżącej na decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta K. Na wstępie należy podkreślić, że strona skarżąca została prawidłowo pouczona w decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta K. o prawie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od daty doręczenia. Ponadto Sąd pierwszej instancji pierwszej instancji wzywał Skarżących do sprecyzowania treści skargi poprzez wskazanie czy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu pierwszej instancji czy decyzja organu II instancji. Wobec braku odpowiedzi Skarżacych na wezwanie Sądu i zgodnie z zawartym pouczeniem, Sąd zakwalifikował ją jako skargę na decyzję Prezydenta Miasta K.. Należy zawuważyć, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W świetle art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W myśl art. 52 § 4 p.p.s.a. w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. W związku z powyższym, dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt lub czynność do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Niewypełnienie przez stronę warunku określonego w powyższych przepisach skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Użyte w tym przepisie sformułowanie "innych" wskazuje na inne przyczyny niż wymienione w pkt 1-5 art. 58 § 1 P.p.s.a. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn występuje zwłaszcza, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia. Sąd pierwszej instancji zatem prawidłowo odrzucił przedmiotową skargę, skoro niedopuszczalna jest skarga na decyzję organu pierwszej instancji. Na powyższą ocenę nie mają wpływu zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. Należy podnieść, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał stronę do wskazania, która decyzja jest przedmiotem zaskarżenia. Z przepisu art. 57 p.p.s.a. wynika obowiązek dostatecznego zindywidualizowania aktu lub czynności kwestionowanych przez stronę. Nie ma na tle art. 57 p.p.s.a. znaczenia, czy strona wskaże zakres, w jakim kwestionuje orzeczenie organu - jeśli sąd jest w stanie zidentyfikować na podstawie treści skargi, o który akt administracyjny chodzi, wymóg z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest spełniony. W rozpoznawanej sprawie wymóg ten nie został spełniony, co skutkowało wezwaniem strony do sprecyzowania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do zmiany przedmiotu zaskarżenia określonego przez stronę. Wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, działania którego skarga dotyczy - wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości - jest dla sądu wiążące. Wyjaśnić także trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wypełnił wymogi z art. 6 p.p.s.a., gdyz w skierowanym do Skarżących zarządzeniu wyraźnie wskazał skutki – negatywne – niezastosowania się do wystosowanego zarządzenia. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., który przewiduje, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną wyjaśnić należy, że przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącą, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, ponieważ wskazanie przez rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Przedmiotem rozpoznania Sądu była – w związku z brakiem odpowiedzi na wezwanie Sądu - decyzja Prezydenta Miasta K. i w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie wykroczył poza granice danej sprawy. Uznając, że Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem odrzucił skargę, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. art. 184 p.p.s.a w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a, oddalił skargę kasacyjną