II FNP 1/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Renata Kantecka, , po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi D.M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt I SA/Wr 573/20 w sprawie ze skargi D.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 sierpnia 2020 r., nr 0201-IOD2.4102.18.2020 w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia postanawia: 1) odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, 2) zwrócić D.M. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pismem z dnia 9 października 2023 r. D.M. złożył na podstawie art. 285a § 2 oraz art. 285f § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 października 2021r., sygn. akt I SA/Wr 573/20, którym oddalono skargę Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 sierpnia 2020 r., w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 285a § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Oznacza to, że skarga taka nie przysługuje, jeżeli stronie przysługiwał środek odwoławczy, jednakże strona nie skorzystała z tego środka lub środek taki został odrzucony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca nie wykazała, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe. Na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Niewątpliwie stosownie do art. 173 § 1 p.p.s.a. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt I SA/Wr 573/20, przysługiwał Skarżącemu środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna wniesiona przez Skarżącego została odrzucona, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a., postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 573/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał bowiem, że wniesiona skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu. Powyższe oznacza, że Skarżący skorzystał z przysługujących mu środków prawnych. Sama natomiast okoliczność, że skargę kasacyjną odrzucono, nie świadczy o tym, że zmiana lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia nie była możliwa w rozumieniu art. 285a § 1 p.p.s.a. Na koniec podkreślić należy, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest odrębnym środkiem zaskarżenia orzeczenia, lecz stanowi instytucję nadzwyczajną. Jak wynika z art. 285a § 1 i 2 p.p.s.a., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje od każdego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Oznacza to, że stwierdzenie, iż któraś z przesłanek wskazanych bądź w § 1 bądź w § 2 nie wystąpiła, np. zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych było możliwe, prowadzi do konstatacji, iż w takiej sytuacji skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje, a w przypadku jej wniesienia jest to skarga niedopuszczalna, podlegająca, zgodnie z art. 285h § 1 p.p.s.a., odrzuceniu. Za takim rozumieniem art. 285a § 1 i 2 p.p.s.a. przemawia istota skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, stanowiącej - jak już wskazano wyżej - nadzwyczajny środek prawny. Skarga ta nie może być zatem w żadnym przypadku traktowana jako alternatywa dla środków odwoławczych, takich jak np. skarga kasacyjna, czy skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz 2011 r., red. R. Hauser, M. Wierzbowski, str. 917). Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia nie może w szczególności zastępować, wyprzedzać ani uzupełniać skargi kasacyjnej, kierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 14 marca 2012 r., I FNP 7/11). Stanowisko wyrażone w powyższym uzasadnieniu jest zbieżne z argumentacją przedstawioną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II FNP 19/12 (publ. LEX nr 1240397). W tym stanie faktycznym i prawnym brak było podstaw do ustosunkowywania się przez Naczelny Sąd Administracyjny do zarzutów sformułowanych w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 285h § 1 w zw. z art. 285a § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.