I SPP/Go 9/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R.K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt I SPP/Go 9/20 wydanego w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

R.K., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 rok. Jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że zamieszkuje wraz z byłą żoną – I.K. i uczącą się córką. Jest właścicielem nieruchomości gruntowej niezabudowanej (działka nr [...] o pow. 0,1535ha i nr [...] o pow. 0,1103ha), współwłaścicielem w 1/2 części: działki zabudowanej domem mieszkalnym oraz lokalu mieszkalnego o pow. 30,15m², a w 3/18 części gruntów ornych o pow. 924m². Dodał, że ww. nieruchomości są obciążone hipotekami przymusowymi na rzecz Prokuratury Okręgowej w [...], Urzędu Skarbowego oraz [...] S.A., co uniemożliwia ich zbycie celem uzyskania środków na poczet postępowania sądowego. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności i wierzytelności. Podał, że prowadzi działalność gospodarczą jako wspólnik H. sp. z o.o., która nie przynosi przychodów. Do zobowiązań zaliczył koszty związane z utrzymaniem domu, w którym mieszka wraz z rodziną, oraz za użytkowanie mediów w kwocie około 700 zł miesięcznie, zobowiązanie alimentacyjne względem córki - 1.000 zł miesięcznie oraz podatki i ubezpieczenie - ok. 70 zł miesięcznie. Dodał, że posiada obciążenia z tytułu kart kredytowych na dzień złożenia wniosku na kwotę 14.200 zł i kredyty w łącznej wysokości ok. 56.000 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał kopię wyroku rozwodowego z [...] lipca 2014r., wydruki z systemu elektronicznego ksiąg wieczystych potwierdzających zajęcie nieruchomości należących do skarżącego, wskazanych w formularzu PPF, a także kopię postanowienia z dnia [...] lutego 2020 r. o połączeniu postępowań egzekucyjnych prowadzonych co do ww. nieruchomości. Jednocześnie dołączył wyciąg z rachunku bankowego skarżącego prowadzonego przez [...] za okres od [...] listopada 2019 r. do [...] stycznia 2020 r., wydruk historii bankowej rachunku I.K. prowadzonego przez [...] za okres od [...] listopada 2019 r. do [...] lutego 2010 r., wydruk historii bankowej rachunku prowadzonego przez [...] (bez wskazania danych posiadacza) za okres od [...] grudnia 2019 r. do [...] lutego 2020 r. oraz kopie dwóch umów pożyczek gotówkowych zaciągniętych przez skarżącego w 2016 i 2017 r. wraz z harmonogramami ich spłaty. Pełnomocnik skarżącego oświadczył nadto, że skarżący aktualnie nie jest właścicielem żadnego pojazdu mechanicznego. Posiadany przez niego samochód [...] został zbyty w toku postępowania egzekucyjnego, na potwierdzenie czego dołączył kopię postanowienia z [...] maja 2019 r. Jednocześnie nadesłał kopie dowodów zapłaty za prąd z dnia [...].11.2019 r. - 392,70 zł i [...].01.2020 r. - 398,91 zł, za gaz [...].01.2020 r. i [...].02.2020 r. - po 939,43 zł, za wodę [...].10.2019 r. - 296,81 zł i w styczniu 2020 r. - 347,70 zł, za telefon po 74,27 zł miesięcznie oraz za telewizję [...].01.2020 r. - 119,97 zł. Z nadesłanego zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia wynika z kolei, że I.K. uzyskała dochód brutto za listopad 2019 r. - 301,25 zł, za grudzień 2019 r. - 301,25 zł i za styczeń 2010 r. - 345,00 zł. Postanowieniem z 3 marca 2020 r. sygn. akt I SPP/Go 9/20 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. odmówił przyznania prawa pomocy. Wskazał, że skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości jaka jest jego rzeczywista sytuacja finansowa. Wątpliwości rozpoznającego wniosek wzbudza przede wszystkim źródło utrzymania skarżącego. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wskazał bowiem żadnych źródeł dochodu. Podał jedynie, że prowadzi działalność gospodarczą jako wspólnik spółki H. sp. z o.o., jednak nie przynosi ona żadnych dochodów. Nie przedłożył przy tym jakichkolwiek dokumentów dotyczących działalności ww. spółki. Wskazał nadto, że nie posiada żadnych oszczędności. Z kolei jego żona, z którą wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, uzyskuje dochód z wynagrodzenia w kwocie około 315 zł brutto. Tymczasem, do stałych miesięcznych zobowiązań skarżący zaliczył alimenty na córkę w wysokości 1.000 zł, podatki i ubezpieczenie w kwocie około 70 zł oraz koszty związane z utrzymaniem domu w wysokości około 700 zł, przedkładając dowody zapłaty m.in. za prąd, gaz, wodę. Ponadto, jak wynika z przedłożonych harmonogramów spłaty pożyczki, skarżący jest zobowiązany do uiszczania comiesięcznych rat w kwotach 1.119,26 zł i 859,11 zł. Zatem wydatki ponoszone przez skarżącego, nawet przy wsparciu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, nie znajdują pokrycia w ujawnionych dochodach. Również w odpowiedzi z dnia [...] lutego 2020 r., pomimo wyraźnej treści wezwania z 18 lutego 2020r., skarżący nie wskazał źródeł finansowania wydatków związanych z kosztami utrzymania. Referendarz ocenił, że powyższe świadczy o tym, że strona nie ujawniła faktycznej wysokości swoich aktualnych dochodów bądź posiada oszczędności, poza systemem bankowym, których nie wykazała we wniosku. Potwierdzają to również przedłożone przez skarżącego historie operacji na rachunkach bankowych za ostatnie trzy miesiące, na których nie odnotowano przelewów za wskazane przez skarżącego wydatki. W odniesieniu do nadesłanych historii bankowych referendarz zauważył, że wyciągi z rachunków bankowych prowadzonych przez [...] za okres od [...] listopada 2019 r. do [...] lutego 2020 r. i [...] za okres od [...]grudnia 2019 r. do [...] lutego 2020 r. nie pozwalają na określenie wysokości aktualnie dostępnych środków i ewentualnych oszczędności na nich ulokowanych, bowiem nie wskazano w nich stanu konta na pierwszy i ostatni dzień sporządzenia wydruku. Dodatkowo, w wydruku konta w [...] nie wskazano, kto jest jego posiadaczem. Referendarz zauważył również, że skarżący posiada realne możliwości zarobkowe. Posiada majątek, który mimo, że jest obciążony hipoteką, daje możliwości zdobycia dodatkowych funduszy, chociażby poprzez jego dzierżawę, najem, tym bardziej, że, jak sam wskazał, oprócz domu w którym skarżący wraz z rodziną zamieszkuje, posiada też mieszkanie. Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego złożył sprzeciw. Podniósł w nim m.in., że większość posiadanych nieruchomości jest obciążona hipoteką a skarżący jest ograniczony w rozporządzeniu nimi poprzez zakaz zbywania i obciążania. Z kolei mieszkanie przy [...] nie może zostać wynajęta z uwagi na konieczność podjęcia inwestycji i nakładów finansowych w celu jego wyremontowania. Ponadto nieruchomość ta jest objęta współwłasnością z byłą małżonką skarżącego a pomiędzy byłymi małżonkami trudno dojść do porozumienia również w kwestii ewentualnych działań dotyczących rzeczy pozostających we współwłasności. Jedyna nieobciążona nieruchomość jest faktycznie drogą należącą do osób zamieszkujących ul. [...] zatem nie stanowi nieruchomości mogącej być przedmiotem obrotu prawnego. Pełnomocnik oświadczył również, że skarżący co prawda we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że mieszka razem z byłą małżonką jednakże nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – powoływanej dalej jako P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 tej ustawy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu, w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje wykonalność tego orzeczenia. Rozpoznając sprzeciw Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Natomiast zgodnie z treścią art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie do kosztów sądowych. Zgodnie z regulacją art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd decydując o udzieleniu stronie prawa pomocy w tym zakresie, musi przede wszystkim kierować się przesłankami z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak słusznie zauważył referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Podkreślić należy, że pomimo składania kolejnych pism sytuacja majątkowa skarżącego jest nieznana. W złożonym formularzu PPF skarżący, będąc świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, nie wykazał żadnych dochodów. Poinformował jednak, że jego miesięczne wydatki wynoszą około 1.770 zł. Pomimo wezwania z 18 lutego 2020 r. (lit. g) nie wykazał źródeł ich finansowania. Z kolei w rozpoznawanym sprzeciwie, pełnomocnik skarżącego oświadczył, że jego mocodawca utrzymuje się z prac dorywczych oraz ewentualnego wsparcia finansowego otrzymywanego od bliskich i znajomych. Oświadczenie to nie zostało poparte żadnymi dowodami. Informacje dotyczące rzeczywistych dochodów lub innych źródeł utrzymania skarżącego są przekazywane bardzo oszczędnie. Trudno w tej sytuacji uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie jest bowiem znana ani wysokość jego dochodów z prac dorywczych ani wysokość otrzymywanego wsparcia. Możliwe zatem jest, że dochody te lub wsparcie, są wystarczające do uiszczenia np. części wpisu od skargi. Jak wskazuje załączony do sprzeciwu wyciąg z konta bankowego prowadzonego w [...] o końcowym numerze [...], środki te są wystarczające aby przeznaczać je nie tylko na konieczne utrzymanie ale również na rozrywkę. Tylko w marcu 2020 r. skarżący wydał 1222,35 zł na udziału w grach online na platformie internetowej gryonline.naprzerwie.pl. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji