I SPP/Go 58/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2019 r. sprzeciwu R.P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 maja 2019 r. sygn. akt I SPP/Go 58/19 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zwolnić skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej i oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia 4.479 zł tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę od decyzji wskazanej w sentencji postanowienia, Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nie posiada środków na jego zapłatę, pozostaje w separacji z mężem i mieszka u swojej cioci, ponosząc z tego tytułu 300-400 zł miesięcznie. Utrzymuje się z prac dorywczych oraz pomocy córki i syna. Z uwagi na stan zdrowia zażywa leki. Z zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca jest właścicielem domu o powierzchni 200 m2 zajętym w toku postępowania egzekucyjnego. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych. Z tytułu prac dorywczych osiąga dochód w wysokości 1.200 zł. Wśród zobowiązań i stałych wydatków wskazała koszty mieszkania 300-400 zł, telefon 30 zł, wyżywienie i środki higieny 400-500 zł, leki 100 zł, bilety MZK 100 zł. Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącej, wezwano jej pełnomocnika do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej nadesłał oświadczenia, z których wynika, że posiadana przez skarżącą nieruchomość ma wartość około 370.000 zł. Skarżąca nie posiada pisemnych umów zlecenia i umów o dzieło, świadczy usługi dorywczo (na telefon). Skarżąca nie składała zeznania rocznego za 2018 r. Nadesłał również: kopię umowy majątkowej małżeńskiej wraz z aneksem, z której wynika, że skarżąca wraz z mężem wyłączyli majątkową wspólnotę ustawową, kopię oświadczeń dzieci skarżącej o udzielaniu jej pomocy oraz wyciąg z konta skarżącej wskazujący brak środków pieniężnych. Postanowieniem z 22 maja 2019 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że jej oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jest niewiarygodne, gdyż pominęła w no, okoliczność, że jest właścicielką zabudowanej nieruchomości położonej w [...], której wartość w 2015 r. wynosiła 4.711.761 zł brutto. W sprzeciwie złożonym na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie skarżącej od wpisu od skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania ze sprzeciwu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazał, że sporna nieruchomość obciążona jest hipotekami na sumę przewyższającą znacznie wartość tej nieruchomości, a w stosunku do tej nieruchomości obecnie toczy się postępowanie egzekucyjne. Skarżąca nie ma ani możliwości jej sprzedania, ani zaciągnięcia pod tą nieruchomość pożyczki na zapłatę wpisu od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw był zasadny. Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 tej ustawy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl art. 260 § 2 p.p.s.a., w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje wykonalność tego orzeczenia. Rozpoznając sprzeciw, Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Referendarz miał wprawdzie podstawy od poddania w wątpliwość oświadczenia skarżącej na temat jej majątku, a to wobec nieujawnienia w nim składnika majątkowego - nieruchomości, lecz w świetle, popartego dowodem z wydruku z księgi wieczystej, oświadczenia pełnomocnika skarżącej, iż ze stanowiącej własność skarżącej nieruchomości prowadzona jest egzekucja, nie można uznać, by - w świetle już zupełnego obrazu sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej - zasadna była odmowa przyznania jej prawa pomocy. Z niedających już obecnie podstaw do kwestionowania ich wiarygodności oświadczeń skarżącej wynika, że nie jest ona ponieść żądanej od niej opłaty sądowej w jakiejkolwiek części, ponieważ osiąga bardzo niskie dochody (1.200 zł miesięcznie), nie ma oszczędności, a jej majątek jest przedmiotem egzekucji sądowej i administracyjnej. W takiej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy, utrudniałaby, bądź wręcz tamowała realizację prawa do poddania kontroli instancyjnej wydanego w sprawie skarżącej wyroku. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Zważywszy, że wpis od skargi kasacyjnej jest jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania, Sąd zwolnił skarżącą od kosztów sądowych jedynie w jej zakresie.