I SPP/Go 2/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2023 r. sprzeciwu E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt I SPP/Go 2/23 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do lipca 2012 r. oraz za listopad i grudzień 2012 r. postanawia: 1. Zmienić zaskarżone postanowienie i zwolnić skarżącą spółkę od wpisu sądowego od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalić.

E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia. Jednocześnie wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że Spółka od kilkunastu lat nie prowadzi działalności gospodarczej i istnieje głównie w związku z przedmiotową sprawą. W chwili obecnej nie ma żadnego majątku, nie posiada rachunków bankowych, nie ma żadnych środków. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących aktualną sytuację finansową i majątkową Spółki, pełnomocnik strony nadesłał kopię umowy spółki komandytowej (akt notarialny Rep. [...] z [...] marca 2011r.). Jednocześnie pismem z dnia [...] lutego 2023 r. poinformował, że z dniem [...] lutego 2014 r. skarżąca zawiesiła działalność. Stało się to w wyniku działalności organu, czego konsekwencją był brak możliwości dalszego funkcjonowania Spółki. Dodał, że Spółka nie podjęła uchwały w przedmiocie rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania finansowego, nie złożyła zeznania w podatku dochodowym od osób prawnych CIT-8 za 2021 rok, nie składa deklaracji w podatku VAT i akcyzowym oraz nie sporządza raportów kasowych. Spółka nie posiada żadnego majątku, kont bankowych. Nie istnieje również możliwość przedstawienia zestawienia kosztów jej bieżącego funkcjonowania, gdyż strona nie prowadzi żadnej działalności (nie ponosi żadnych kosztów i nie ma żadnych przychodów). Postanowieniem z dnia 14 lutego 2023 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. odmówił przyznania Spółce prawa pomocy, wskazując w uzasadnieniu, że co prawda z dniem [...] lutego 2014 r. Spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej, jednak nie znajduje się w likwidacji, nie wszczęto wobec niej także postępowania upadłościowego ani układowego. Podkreślił przy tym, że strona nie może przerzucać na innych podatników konsekwencji swoich autonomicznych decyzji, czyli żądać, aby postępowanie sądowoadministracyjne zostało sfinansowane ze środków publicznych w sytuacji, w której dobrowolnie zrezygnowała ze źródła przychodu. Spółka również nie skorzystała z możliwości jej dokapitalizowania (art. 177 § 1 Kodeksu spółek handlowych), ani nie zwróciła się o pozyskanie środków finansowych do swojego wspólnika – komplementariusza E. sp. z o. o. Ponadto nie przedłożyła żadnych dokumentów księgowych czy podatkowych dotyczących własnej sytuacji finansowej i majątkowej, jak również swojego wspólnika - komplementariusza. To, że strona ich nie sporządzała nie może być przesłanką przemawiającą za przyznaniem jej prawa pomocy. Pismem z dnia [...] marca 2023 r. Spółka wniosła sprzeciw na powyższe postanowienie, w którym w pierwszej kolejności wskazała, że nie przedłożyła wymaganych dokumentów, ponieważ ich nie posiada. Spółka faktycznie nie ma jakikolwiek majątku i już lata temu przestała funkcjonować. Przyczyną zaprzestania prowadzenia działalności był fakt, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wstrzymał zwrot podatku VAT. Zatem cały kapitał, jakim dysponowała strona, został zablokowany, przez co nie miała środków na prowadzenie działalności gospodarczej. Referendarz sądowy nie może oczekiwać, aby wspólnik bez końca dokonywał dopłat do Spółki, skoro przy obecnej postawie NUS, nie jest realne osiąganie jakichkolwiek zysków z działalności. Wspólnik nie posiada już środków ani na dalsze dofinansowywanie Spółki, ani też na opłacenie, np. czynszu za najem. Istnienie Spółki związane jest wyłącznie z koniecznością prowadzenia niniejszego postępowania. Z kolei, aby przeprowadzić jej likwidację, czy zainicjować postępowanie upadłościowe lub restrukturyzacyjne, ta musiałaby posiadać na ten cel środki finansowe. Zdaniem strony nieprawidłowe jest twierdzenie referendarza sądowego, by w celu dokapitalizowania rozważyła zawarcie umowy kredytu. W ocenie Spółki mogłoby to stanowić znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 Kodeksu karnego (oszustwo). Oczywistym jest, że gdyby wzięła kredyt na 25.000 zł celem opłacenia kosztów sądowych, to nie byłaby go w stanie spłacić, skoro nie posiada żadnego majątku. Wątpliwym jest też, by ktokolwiek udzielił jej kredytu, gdy od 9 lat Spółka jest zawieszona. Odnosząc się zaś do argumentu referendarza sądowego, że Spółka nie wzięła pod uwagę ryzyka prowadzenia działalności i nie zarezerwowała środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych podniosła, że wszystkie prowadzone przez nią transakcje przebiegały bezproblemowo, a wspólnik miał pewność, że nie zajdzie konieczność występowania na drogę sądową i ponoszenia związanych z tym kosztów. Niniejsza sprawa dotyczy zaś zwrotu podatku za okres przypadający 11 lat temu. Absurdalnym jest więc oczekiwanie, by strona przewidziała konieczność poniesienia opłaty od skargi na 11 lat do przodu w sytuacji, gdy Spółka nie ma faktycznej możliwości zgromadzenia środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw należy uznać za zasadny. Stosownie do art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (m.in. postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 tej ustawy). W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (a o takie wnioskuje skarżąca) gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu skarżąca wykazała te przesłanki. Z jej oświadczeń oraz przedstawionych dowodów wynika, że nie ma jakiegokolwiek majątku ani środków trwałych, nie posiada też rachunków bankowych. Od [...] lutego 2014 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, w związku z tym nie osiąga żadnych przychodów i nie ponosi też kosztów. Ponadto Spółka nie składała żadnych deklaracji podatkowych, w związku z tym nie było możliwe przedstawienia ich w niniejszym postępowaniu. W tej sytuacji zwolnienie Spółki od wpisu od skargi umożliwi poddanie kontroli sądowej zaskarżonej decyzji podatkowej. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.