I SO/Wr 15/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Dominik- Ogińska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. B. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. w przedmiocie nieprzekazania skargi postanawia I. wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych; II. zasądzić od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca w dniu 3 lutego 2021 r. złożyła skargę na bezczynność Wojewody. Pismem z 13 kwietnia 2021 r. Strona wniosła o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi w kwocie [...] zł. W motywach wniosku podała, że skarga nie wpłynęła do Sądu, a o braku przekazania skargi przez organ Strona dowiedziała telefonicznie w Sądzie. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że z uwagi na ogromną ilość spraw kierowanych do organu doszło do zaburzenia obiegu dokumentów, które skutkowało nieterminowym przekazaniem skargi. Pismem z 28 kwietnia 2021r. organ przekazał skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Dodatkowo grzywna pełni funkcję prewencyjną, jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. II GPS 3/09; postanowienie NSA z 11 maja 2012 r. sygn. I OZ 328/12;). Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. pozostawia po stronie sądu pewną dozę uznania, z uwagi na użycie zwrotu "może orzec", nie wskazuje na obligatoryjny charakter grzywny w tym przypadku, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia. W tym miejscu podkreślić należy, że powołane przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. I OZ 1296/18). Wymierzając natomiast grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2018 r. sygn. I OZ 930/18, dostępne w bazie CBOSA). Jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. W sprawie niesporne jest, że skarga została doręczona organowi 3 lutego 2021 r. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ winien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu do 5 marca 2021 r. Skoro uczynił to dopiero 28 kwietnia 2021 r. to nastąpiło to z przekroczeniem ustawowego trzydziestodniowego terminu Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej CBOSA ). Uwzględniając powyższe Sąd uznał wniosek skarżącej za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność postępowania), a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi (półtora miesiąca zwłoki) i brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy. Mając na uwadze charakter omawianej instytucji, Sąd stwierdził, że celowe i zasadne jest nałożenie na Wojewodę D. grzywny w wysokości orzeczonej w punkcie I postanowienia na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II postanowienia, na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a..