I SO/Wa 20/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. R. o wymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia 1. wymierzyć Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. zasądzić od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz A. R. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A. R. pismem z dnia 4 grudnia 2023 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., za niezastosowanie się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w terminie trzydziestu dni skargi z dnia 10 maja 2018 r. na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Sądu z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 314/16 wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że w dniu 10 maja 2018 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w wykonaniu ww. wyroku z dnia 18 maja 2016 r. Zgodnie z informacją uzyskaną w dniu 4 grudnia 2023 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, przedmiotowa skarga nie została do tego dnia przekazana przez Prezydenta, pomimo faktu, że od chwili wniesienia skargi do chwili złożenia wniosku upłynęło ponad pięć lat. Oznacza to, że organ nie wykonał ciążącego na nim ustawowego obowiązku, co w połączeniu z faktem, że przedmiotem nieprzekazanej skargi jest bezczynność organu w wykonaniu wyroku, świadczy o rażącym naruszeniu art. 54 § 2 P.p.s.a. Działanie organu zmierza wprost do uniemożliwienia Sądowi rozpoznania skargi na bezczynność, a w konsekwencji - uniemożliwienia rozpatrzenia sprawy merytorycznie. Pismem z dnia 5 stycznia 2024 r. wezwano Prezydenta m.st. Warszawy do nadesłania – w terminie 14 dni - odpowiedzi na wniosek. Prezydent m.st. Warszawy pismem z dnia 24 stycznia 2024 r. udzielił odpowiedzi wskazując, że po analizie akt sprawy, przeprowadzeniu czynności wyjaśniających oraz ustaleniu stanu faktycznego i przyczyn zaistniałej sytuacji stwierdzono, że skarga na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy ww. wyroku została omyłkowo wpięta do akt sprawy i uznana za dokumenty stanowiące część przedmiotowych akt administracyjnych. Powyższa sytuacja wynikała z faktu, że w okresie wpływu skargi w Biurze Spraw Dekretowych Urzędu m.st. Warszawy miała miejsce reorganizacja polegająca na tym, że przed tą datą postępowania odszkodowawcze były prowadzone przez innych referentów niż postępowania o zwrot dotyczące tej samej nieruchomości, zaś w tym okresie postępowania zostały połączone i przypisane do jednego referenta. Organ zaznaczył, że przedmiotowa skarga z odpisem została ponumerowana, nie została załączona do akt zgodnie z chronologią wpływu, co w konsekwencji czyniło u kolejnych referentów mylne przeświadczenie o faktycznym rozpoznaniu przedmiotowej skargi i w konsekwencji jej nieprzekazaniem. W istocie zatem nieprzekazanie akt ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie było wynikiem celowego działania, lecz skutkiem zaistniałej w tym zakresie pomyłki. Prezydent m.st. Warszawy podkreślił, że tego rodzaju sytuacja ma charakter incydentalny. Organ nieustannie dąży nie tylko do terminowego przekazywania skarg z aktami sprawy, lecz również do zmniejszania liczby wnoszonych skarg, które to działania przynoszą wymierne efekty. Prezydent opisał ponadto szczegółowo podejmowane w sprawie czynności oraz wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Skarga A. R. z dnia 10 maja 2018 r. na niewykonanie ww. wyroku z dnia 18 maja 2016 r. wraz z odpowiedzią i aktami sprawy wpłynęła do Sądu w dniu 24 stycznia 2024 r. Sprawa zarejestrowana została pod sygn. akt I SA/Wa 198/24. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 i § 2 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna wymierzana w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco – restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. Przy czym wywiązanie się przez organ z obowiązku określonego w powołanym przepisie z uchybieniem terminu nie stanowi przeszkody do rozpoznania wniosku i wymierzenia organowi grzywny. Orzekając w przedmiocie wniosku, o którym mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględnia takie okoliczności jak powód uchybienia terminu, zakres uchybionych obowiązków, czas przekroczenia terminu, a także czy organ wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Zdaniem Sądu w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Wa 198/24 Prezydent m.st. Warszawy nie wywiązał się należycie z obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. Skarga z dnia 10 maja 2018 r. wraz z odpowiedzią i aktami przekazana została co prawda do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak nie nastąpiło to w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania przez organ. Jak wynika z analizy akt skarga wpłynęła do organu w dniu 10 maja 2018 r. Do Sądu przekazana natomiast została wraz z odpowiedzią i aktami administracyjnymi przy piśmie z dnia 24 stycznia 2024 r., a więc niemal 6 lat od dnia jej wniesienia. Nie ulega więc wątpliwości, że Prezydent m.st. Warszawy uchybił obowiązkowi terminowego przekazania skargi i akt sprawy do Sądu, co uzasadnia wymierzenie grzywny. Organ nie wykazał przy tym, aby zaistniały jakiekolwiek nadzwyczajne sytuacje, które usprawiedliwiałby niemożność przekazania skargi i akt w terminie określonym w art. 54 § 2 P.p.s.a. Usprawiedliwienia takiego – zdaniem Sądu - nie stanowią okoliczności wskazywane w odpowiedzi na wniosek, a zwłaszcza podnoszone twierdzenia, że nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy było skutkiem reorganizacji Biura Spraw Dekretowych Urzędu m.st. Warszawy oraz pomyłki referentów prowadzących sprawę. Przy zachowaniu należytej staranności organ powinien wywiązać się z obowiązku wynikającego ze ww. przepisu. Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego na organie ciąży obowiązek takiej organizacji pracy, aby postępowanie przebiegało szybko i sprawnie. Problemy organizacyjne organu nie stanowią usprawiedliwienia nieprzestrzegania właściwych przepisów prawa, w tym dotyczących terminów przekazywania skargi i akt sprawy do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że kwota 2000 zł będzie odpowiednia do stopnia popełnionych naruszeń i będzie pełniła przede wszystkim funkcję prewencyjną i represyjną. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 55 § 1 w związku art. 154 § 6 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).