I SO/Ol 3/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] w trybie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: odmówić wymierzenia grzywny.

Pismem z 20 lutego 2024 r. A. K. (dalej jako wnioskodawca, strona) skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej jako WSA) w Olsztynie wniosek o wymierzenie Wójtowi Gminy [...] (dalej jako Wójt) grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.") za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, dotyczącej przewlekłości postępowania w sprawie zarejestrowanej w tut. Sądzie pod sygn. akt I SAB/Ol 7/23, w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia Wójta z 9 grudnia 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania dalszego poboru podatku od nieruchomości. Wnioskodawca zarzucił, że nie można uznać przekazania skargi, dokonanego przez Sekretarza Gminy [...] z uwagi na to, że nie jest osobą uprawnioną i nie wykazał tego uprawnienia przy pierwszej czynności. Podniesiono, że skoro Sekretarz Gminy wystąpił bez umocowania, to jego czynności są nieskuteczne. Organ nie przekazał też kompletu akt sprawy. W odpowiedzi na wniosek Sekretarz Gminy [...], jako reprezentujący organ, wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny podnosząc, że przekazał akta w ustawowym terminie. Sekretarz Gminy posiada ponadto wszystkie niezbędne umocowania, na dowód czego załączył zarządzenie Wójta z 4 stycznia 2019 r. w sprawie powierzenia Sekretarzowi Gminy prowadzenia określonych spraw gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zaznaczyć należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków, wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., wszczęte na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania Sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje kontroli działalności administracji publicznej oraz nie rozstrzyga o zasadności skargi. Termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest terminem instrukcyjnym. Zatem samo jego uchybienie nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla organu administracji publicznej, którego działalność zaskarżono. Wymierzenie zaś grzywny za niedochowanie przez organ administracji wymogów wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., jest jedynie środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 108). Należy również podkreślić, że użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a. zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", oznacza, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny, co wymaga w głównej mierze dokładnego zbadania okoliczności sprawy (zob. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2013 r., I OZ 891/13 oraz z 13 stycznia 2017 r., II OZ 1477/16). W rozpatrywanej sprawie funkcja dyscyplinująca grzywny nie miałaby podstaw, gdyż doszło do przekazania akt i podjęcia czynności w sprawie I SAB/Ol 7/23, a tym samym nie zachodzi potrzeba zastosowania restrykcji w postaci ukarania organu. Sąd ma na uwadze, że skarga na przewlekłość postępowania Wójta wpłynęła do organu 12 kwietnia 2023 r. (karta nr 12 akt organu i k. 41 akt sądowych w sprawie I SAB/Ol 7/23). Termin trzydziestu dni na przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upływał zatem z dniem 12 maja 2023 r. Natomiast organ przekazał powyższą skargę do tut. Sądu przy piśmie ogólnym, którego data wpływu: 11 maja 2023 r. wynika z Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (k. 3 i 6 akt sądowych w sprawie I SAB/Ol 7/23). Nie ma w tej sytuacji podstaw do uznania, że Wójt nie zastosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie zmienia tego stanowisko wnioskodawcy odnośnie wadliwej reprezentacji organu i niewłaściwej formy przekazania akt. Badając kwestię prawidłowości reprezentacji organu w rozpoznawanej sprawie Sąd ma na uwadze, że zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.), dalej jako u.s.g., wójt może powierzyć prowadzenie określonych spraw gminy w swoim imieniu zastępcy wójta lub sekretarzowi gminy. Przepis art. 33 ust. 4 u.s.g. nie wskazuje ani zakresu, ani rodzaju spraw gminy, które mogą być delegowane na zastępcę wójta lub sekretarza gminy, nie zastrzega też żadnych spraw do wyłącznej kompetencji wójta (w powołanym przepisie mowa jest o określonych, a nie niektórych tylko kompetencjach wójta). Powierzenie określonych kompetencji do wykonywania oznacza dekoncentrację kompetencji, wójt może jej dokonać w zakresie swojej właściwości w regulaminie organizacyjnym, zakresie czynności lub odrębnym upoważnieniem. Taka dekoncentracja ma cechy trwałości, nie traci mocy obowiązującej ze zmianą lub brakiem piastuna organu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2021 r., III OSK 3769/21 i z 27 września 2023 r., III OSK 1993/22). Do odpowiedzi na wniosek organ załączył zarządzenie Wójta z 4 stycznia 2019 r. w sprawie powierzenia Sekretarzowi Gminy prowadzenia określonych spraw gminy. Wymieniony z imienia i nazwiska Sekretarz Gminy został upoważniony na czas nieokreślony, do prowadzenia w imieniu Wójta spraw gminy m.in. w zakresie zadań referatu podatków opłat lokalnych, upoważnieniem objęto wydawanie decyzji. Sekretarz Gminy jest w tej sytuacji uprawniony do reprezentowania organu w sprawie I SAB/Ol 7/23 i przekazanie przez niego skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie sposób uznać za nieprawidłowe. Nie wystąpiło także ograniczenie się przez organ do wykonania jedynie niektórych z czynności wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., np. przekazania sądowi administracyjnemu skargi i odpowiedzi na skargę, ale bez akt sprawy. Sąd otrzymał wraz ze skargą odpowiedź na skargę i akta sprawy. Przy czym organ uzupełnił akta na dalszym etapie postępowania sądowego, co samo w sobie nie realizuje przesłanki do wymierzenia Wójtowi grzywny. Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie zostało naruszone prawo strony do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, ponieważ skarga, odpowiedź na skargę i akta sprawy zostały przekazane Sądowi przez Sekretarza Gminy [...] jako osobę uprawnioną do reprezentowania Wójta, w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, co wypełnia art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie ma zatem podstaw, aby w takiej sytuacji czynić z postępowania w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. narzędzie o wyłącznie represyjnym charakterze. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Przywoływane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.