I SO/Ol 1/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. W. o wymierzenie Wójtowi Gminy S. grzywny za nieprzekazanie skargi z 29 grudnia 2025 r. wraz z aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy S. grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych, 2. zasądzić od Wójta Gminy S na rzecz F. W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia.

Pismem z 2 lutego 2026 r. F. W. (dalej jako: "wnioskodawca", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy S. (dalej także: "organ") na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") za nieprzekazanie skargi z 29 grudnia 2026 r. na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej za 2021 r., naliczenia właściwego podatku i wydania decyzji. Do wniosku dołączono skargę z 29 grudnia 2025 r. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Ol 1/26. W odpowiedzi na powyższy wniosek Wójt Gminy S. w piśmie z 19 lutego 2026 r. wyjaśnił, że skarga wpłynęła do organu 29 grudnia 2025 r. i została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie przy piśmie z 4 lutego 2025 r. Jak wskazano, skarga została przesłana z opóźnieniem z powodu natłoku prac związanych z corocznym wymiarem podatków lokalnych w okresie od stycznia do marca. Odpis powyższego pisma organu doręczono skarżącemu w dniu 17 marca 2026 r. W piśmie z 20 marca 2026 r. skarżący sformułował w pkt III wspólne wnioski do spraw o sygn. akt I SAB/Ol 1/26 oraz I SO/Ol 1/26, w tym o rozpoznanie obu spraw na jednym jawnym posiedzeniu Sądu z umożliwieniem rejestracji obrazu i głosu oraz umożliwieniem skarżącemu złożenia zeznań, materiałów i konfrontacji ze stroną przeciwną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przedmiot niniejszej sprawy dotyczy niewypełnienia przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2, przy czym rozpoznanie wniosku o wymierzeniu organowi grzywny na posiedzeniu niejawnym jest niezależne od woli wnioskodawcy. Przechodząc do meritum, wskazać należy, że stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że przesłankami wymierzenia grzywny organowi jest: 1) złożenie wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny oraz 2) stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu. Opóźnienie w realizacji tego obowiązku, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy, ogranicza stronie możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Jak przy tym podnosi się w orzecznictwie sądowym, oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. II GPS 3/09, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej również jako: CBOSA). Zdaniem Sądu, okoliczności faktyczne sprawy potwierdzają niewykonanie przez organ obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w terminie 30 dni, określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a., co przesądza o zasadności wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarga wpłynęła do organu 29 grudnia 2025 r., a zatem termin jej przekazania do tut. Sądu wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy upłynął 28 stycznia 2026 r. Skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy została zaś przekazana dopiero przy piśmie z 4 lutego 2026 r. (data nadania przesyłki pocztowej: 4 lutego 2026 r.). W okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki zastosowania grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony do nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Zdaniem Sądu, wskazane w odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną przyczyny opóźnienia w realizacji obowiązku nieprzekazania skargi w terminie 30-dniowym nie sanowały stwierdzonego uchybienia. Obowiązkiem organów jest bowiem znajomość obowiązujących przepisów prawa, a także taka organizacja pracy, w tym również jej zaplecza technicznego, która zapewni terminowe wypełnianie nałożonych prawem obowiązków. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie do sądu administracyjnego skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana (por. postanowienie NSA z 27 stycznia 2022 r., sygn. III OZ 21/22, publ. CBOSA). Wymierzając organowi grzywnę za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy, Sąd wziął pod uwagę, że ustawodawca pozostawił swobodę w decyzji co do wymiaru jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości. Sąd zważył specyfikę i charakter okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz fakt, że organ dopuścił się już podobnego uchybienia w przeszłości (postanowienie tut. Sądu z 2 czerwca 2023 r., sygn. akt I SO/Ol 2/23). Ponadto Sąd uwzględnił, że zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest sądowa kontrola wykonywania zadań przez organy administracji publicznej. W ocenie Sądu, grzywna w wysokości 500 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie administracji, a zarazem czyni zadość funkcji dyscyplinującej, represyjnej i prewencyjnej. Zważywszy na fakt, że na chwilę wydania niniejszego postanowienia organ nadesłał już skargę, grzywna w przywołanej wysokości nie będzie nadmiernie dotkliwa, a jednocześnie spełni funkcje represyjną oraz prewencyjną, dyscyplinując organ do przestrzegania ustawowych obowiązków w przyszłości. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 2 postanowienia na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.