I SO/Gd 2/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z o.o. z siedzibą w S. o wymierzenie Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej grzywny za nieprzekazanie w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia odrzucić wniosek.

Wnioskiem z dnia 23 lutego 2018 r. "A" Spółka z o.o. z siedzibą w S. zwróciła się o wymierzenie Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej grzywny, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) dalej: "p.p.s.a." ze względu na niewykonanie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Do wniosku dołączono odpis skargi na decyzję organu administracji z dnia 10 maja 2017 r. nr [...], którą - jak wynika z załączonych dokumentów - nadano listem poleconym na adres organu w dniu 14 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości (art. 55 § 2 P.p.s.a.). Przepis art. 55 P.p.s.a. stanowi gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i rozpoznania sprawy przez możliwość zastosowania wobec organu środków dyscyplinujących i kompensujących brak stosowanego działania organu administracji (przekazania skargi). Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że skarga "A" Spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 maja 2017 roku, nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2014 roku oraz zabezpieczenia na majątku wraz z aktami administracyjnymi wpłynęła do Sądu w dniu 13 lipca 2017 r. i zarejestrowana została pod sygnaturą I SA/Gd 1040/17. Sprawa została zakończona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 października 2017 r., którym skargę odrzucono (k. 46-47 akt sądowych o sygn. I SA/Gd 1040/17). Ponadto akta administracyjne związane z tą sprawą zostały zwrócone organowi w dniu 1 grudnia 2017 r. (k. 95 akt sądowych o sygn. I SA/Gd 1040/17). Tym samym w ocenie Sądu wykluczone stało się orzekanie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. o wymierzeniu grzywny Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej. Wniosek, o jakim mowa w powołanym przepisie, składany jest bowiem jedynie w toku postępowania sądowego. Pogląd ten znajduje oparcie normatywne w art. 55 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi, mimo wymierzenia grzywny, a stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Przytoczony przepis, stanowiący sankcję za niewykonanie obowiązku z art. 54 § 1 p.p.s.a., znajduje zatem zastosowanie wyłącznie w ramach toczącego się już postępowania sądowego. Ustawodawca nie przewiduje bowiem merytorycznego orzekania o skardze poza postępowaniem, zainicjowanym jej wniesieniem. Za powyższym poglądem przemawia również analiza celu i funkcji art. 55 § 1 p.p.s.a Powołany przepis stanowi mianowicie dodatkowy instrument dyscyplinowania organów w realizacji obowiązku przekazania skargi i akt administracyjnych zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. Omawiane uregulowanie ma zatem eliminować uniemożliwianie sądowej kontroli działalności organu przez przetrzymywanie skargi lub innych dokumentów. Złożenie wniosku o wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. już po wydaniu orzeczenia nie realizuje tego celu. W szczególności trudno wywodzić w takim przypadku, że powyższy środek prawny zmierza do nadania sprawie dalszego biegu lub doprowadzenia do rozpoznania skargi. Powołany przepis pełni ponadto nie tylko funkcję represyjną (ukaranie organu za nieprawidłowe zachowanie), lecz także funkcję prewencyjną (przeciwdziałanie podobnym uchybieniom w przyszłości). Dlatego też wysokość grzywny powinna być proporcjonalna do negatywnych konsekwencji wywołanych przez nieprzekazanie skargi lub akt administracyjnych. Skoro w niniejszej sprawie postępowanie w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 maja 2017 r., nr [...] zostało prawomocnie zakończone, nie zachodzi potrzeba wymierzania grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. W przeciwnym razie przepis ten pełniłby tylko funkcję represyjną, co wydaje się trudne do zaakceptowania. Powyższe stanowisko spotkało się również z aprobatą w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 498/16, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tych okolicznościach wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny organowi należało uznać za niedopuszczalny i odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 55 § 1, art. 58 § 1 pkt 6 i art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.