I SAB/Wr 25/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Agnieszka Dąbrowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z/s we W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie zwrotu odsetek od nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2014 r. I. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego W. na rzecz skarżącej A Sp. z o.o. we W. kwotę 357,00 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. (dalej: spółka, strona, podatnik, skarżąca) jest bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W-P w przedmiocie rozpatrzenia wniosków strony o zwrot odsetek w prawidłowej wysokości od nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej ze złożonej deklaracji za marzec 2014 r. Z akt sprawy wynika, iż spółka złożyła w dniu 11.04.2014 r. do Urzędu Skarbowego W-P deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za marzec 2014 r., w której zadeklarowała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni w wysokości 42. 609 zł. Organ podjął decyzję o sprawdzeniu zasadności powyższego zwrotu podatku wykazanego w ww. deklaracji, stąd wszczęto wobec strony kontrolę podatkową (upoważnienie z dnia 16 kwietnia 2014 r.). Kontrola została zakończona doręczeniem protokołu z kontroli z dnia 22.02.2016 r. W toku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie objętym kontrolami. Wskazać należy, iż toku tej kontroli została stwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez organ podatkowy (wyrok z dnia 17.09.2015 r. , sygn. I SAB/Wr 13/15). Organ w dniu 30.03.2016 r. dokonał zwrotu podatku wykazanego w deklaracji za marzec 2014 r. w wysokości 42.609 zł w raz z odsetkami (naliczonymi na dzień 30.03.2016 r.) w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności lub jego rozłożenia na raty (w kwocie 3.422 zł). W dniu 19.04.2016 r. wpłynął do organu wniosek strony z dnia 13.04.2016 r. o zwrot odsetek w prawidłowej wysokości. Strona bowiem wskazała, iż w odniesieniu do okresu, w którym organ pozostawał w zwłoce, winien dokonać wypłaty odsetek w wysokości właściwej dla nadpłaty podatku – stosownie do art. 56 § 1 w zw. z art. 78 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: op) – a więc w wysokości 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim. Organ dokonał ponownego przeliczenia odsetek od niezrealizowanego w terminie zwrotu podatku za marzec 2014 r. i dokonał - w dniu 19.05.2016 r. - zwrotu brakujących kwot odsetek w wysokości 173,04 zł. Pismem z dnia 12.09.2016 r. strona wniosła ponaglenie na bezczynność organu w przedmiocie zwrotu odsetek w prawidłowej zdaniem strony wysokości - a więc w wysokości 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej zgodnie z przepisami o NBP. Strona wskazała również na naruszenie przez organ art. 140 § 1 op poprzez brak przedłużenia terminu załatwienia sprawy. W ponagleniu tym strona nie zgodziła się z kwotą odsetek wypłaconych przez organ i podniosła, iż po złożeniu do organu wniosku z dnia 13.04.2016 r. w sprawie nie podjęto żadnych czynności. W dniu 12.10.2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. wydał postanowienie, w którym uznał ponaglenie za bezprzedmiotowe, bowiem organ I instancji załatwił wniosek strony poprzez czynność materialno-techniczną w postaci wypłaty odsetek w prawidłowej wysokości. Jedocześnie jednak Dyrektor Izby Skarbowej we W. zobowiązał Naczelnika Urzędu Skarbowego W-P do rozpatrzenia tegoż ponaglenia jako wniosku strony o zwrot odsetek, z zachowaniem określonych w art. 139 op terminów, zaś w wypadku nie zgodzenia się z żądaną przez stronę kwotą odsetek – zobligował organ I instancji do wydania de3cyzji o odmowie wypłaty odsetek w żądanej wysokości. W dniu 24.10.2016 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W-P w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o zwrot odsetek w prawidłowej wysokości od nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej ze złożonej deklaracji za marzec 2014 r., zarzucając naruszenie art. 125 § 1, art. 139 § 1 i 2 i art. 140 § 1 op. Zarzucając powyższe, strona wniosła o: - zobowiązanie organu do zakończenia przedmiotowej sprawy i wydania rozstrzygnięcia w wyznaczonym przez sąd terminie, - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy, - stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - oraz o przeprowadzenie rozprawy i o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi strona wskazuje, iż organ nie podjął jakichkolwiek działań zmierzających do załatwienia wniosku strony z dnia 13.04.2016 r. o zwrot odsetek w prawidłowej wysokości, czym naruszył powołane w skardze przepisy op. Uzasadniała też strona swoje stanowisko odnośnie wysokości odsetek, jakie winien organ wypłacić od dokonanego po terminie zwrotu. Naczelnik Urzędu Skarbowego W-P w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazując jednocześnie, iż dniu 9.11.2016 r. organ ten wydał decyzję, w której określił odsetki od zwróconej kwoty podatku od towarów i usług za marzec 2014 r. w łącznej wysokości 3.595,04 zł.. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647; dalej: p.p.s.a.) określają kognicję sądów administracyjnych jako sprawowanie wymiaru sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w przedmiocie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Z kolei po myśli art. 134 § 1 tej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd w każdym przypadku bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi. Przepisy art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. określają, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego, tak jak w przypadku skargi na bezczynność, wniesienie skargi należy poprzedzić ponagleniem do organu podatkowego wyższego stopnia na podstawie art. 141 § 1 op. Skargę taką można wnieść w każdym czasie, po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia, ponieważ terminy do wniesienia skargi przewidziane w art. 53 p.p.s.a. nie dotyczą skargi na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca pismem z dnia 12.09.2016 r. złożyła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 139 op, zatem tryb przedsądowy został w niniejszej sprawie wyczerpany. Stąd, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że wymóg formalny skargi został zachowany. Skarżąca spółka wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W-P w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o zwrot odsetek w prawidłowej wysokości od nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej ze złożonej deklaracji za marzec 2014 r. Strona wskazywała, iż w odniesieniu do okresu, w którym organ pozostawał w zwłoce, winien dokonać wypłaty odsetek w wysokości właściwej dla nadpłaty podatku – stosownie do art. 56 § 1 w zw. z art. 78 § 1 op – a więc w wysokości 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim. Żądanie strony było wiec skonkretyzowane. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zastosowaną przez organ formą prawną rozpoznania wniosku spółki był – w ocenie organu - zwrot brakującej kwoty odsetek (dokonany w dniu 19.05.2016 r.), jednak w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty, a nie w wysokości wskazywanej przez stronę. Zdaniem Sądu, skoro organ nie zgadzał się w wnioskiem strony odnośnie wysokości żądanych odsetek, winien był wydać w tym zakresie rozstrzygnięcie odpowiedniej treści. Podkreślenia wymaga fakt, iż dopiero w dniu 9.11.2016 r. organ wydał decyzję, w której określił stronie wysokość odsetek od nieterminowego zwrotu podatku, stąd dopiero od tego momentu strona otrzymała procesową możliwość kwestionowania wysokości przysługujących jej odsetek. Wskazać w tym miejscu należy, że istotą i celem postępowania ze skargi na bezczynność jest doprowadzenie do załatwienia w formie procesowej sprawy administracyjnej bez przesądzania o sposobie (treści) załatwienia. Zgodnie bowiem z treścią art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Kluczową zatem w niniejszej sprawie jest kwestia, czy wniosek Strony skarżącej z dnia 13.04.2016 r. zobowiązywał organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w sprawie. Strona bowiem wnioskiem domagała się dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zwrotu odsetek. Jednakże istotne w sprawie jest to, iż Strona żądała zwrotu odsetek w określonej wysokości. Organ wiedząc o istocie żądania strony dokonał jedynie wypłaty części odsetek wynikających z błędnego wyliczenia ich wysokości, jednak pozostając przy stanowisku, że ich wysokość powinna być liczona na innych zasadach, niż żądała tego strona, a w konsekwencji ich wysokość nie odpowiadała żądaniu strony wynikającemu z przedmiotowego wniosku. Do czasu zatem wydania w dniu 9 listopada 2016 r. decyzji w przedmiocie określenia wysokości przysługujących stronie odsetek, organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony z 13.04.2016 r., czym uchybił przepisom art. 139 § 1 i 2 oraz art. 125 op. Skoro bowiem strona żądała odsetek w innej wysokości, niż wynikała z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, organ winien był wydać w rozpoznaniu jej wniosku odpowiednie rozstrzygnięcie, np. odmawiające lub określające przysługującą jej kwotę odsetek (jak to zresztą uczynił). Sąd mając powyższe na uwadze, ma uprawnienie do stwierdzenia bezczynności Naczelnika Urzędu Skarbowego W-P. Jednocześnie w ocenie Sądu bezczynność ta nie ma charakteru rażącego. Otrzymany 19.05.2016 r. przez spółkę zwrot odsetek w kwocie wynikającej z prawidłowego ich przeliczenia dowodzi bowiem, iż organ podjął próbę rozpoznania spornego wniosku spółki, choć nie był to sposób odpowiadający zakresowi zadania spółki. Zdaniem Sądu zarzucenie organowi kwalifikowanej postaci bezczynności – a zatem rażącej -wymagało wykazania, że organ w okolicznościach sprawy nie rozpoznał w ogóle wniosku w dacie podejmowania wyroku w sprawie bezczynności. Skoro zaś w tej dacie - co nie budzi wątpliwości - spółka w odpowiedzi na wnioski z 13.04.2016 r. otrzymała zwrot odsetek, jednak nie w oczekiwanej przez siebie wysokości, przy czym aż do daty złożenia ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie organ – wobec milczenia strony – mógł pozostawać w przekonaniu, iż żądanie strony wyczerpane zostało przez wypłatę tychże odsetek, to brak jest podstaw do stwierdzania przez Sąd iż bezczynność organu miała charakter rażący. Należy bowiem wskazać , iż rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji, sąd jedynie kontroluje, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania czy też nie (tak np. T. Woś, Komentarz do art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex 5 lipca 2012 r.) a nie czy sprawa została załatwiona zgodnie z oczekiwaniami strony. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ podatkowy ustawowych obowiązków, w tym także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (np. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Wszystkie te okoliczności uzasadniały w ocenie Sądu wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a., a ponadto orzeczenia o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 p.p.s.a. Dół formularza