I SAB/Wa 748/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk (spr.) WSA Anita Wielopolska-Fonfara Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2015 r. sprawy ze skargi B. W., C. H., G. G. i J. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 5 sierpnia 2010 r. o przyznanie odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz B. W., C. H., G. G. i J. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

B. W., J. K., G. G. i C. H., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 sierpnia 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. oznaczoną jako "[...]". Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, B.W. i J. K. wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2010 r. wystąpili o odszkodowanie za nieruchomość [...] oznaczoną jako "[...]" o pow. [...] m². We wniosku zaznaczyli, że są spadkobiercami A. K., który do dnia wejścia w życie dekretu [...] był właścicielem ½ części przedmiotowej nieruchomości. Prezydent W. pismem z dnia 7 września 2010 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w Dzielnicy [...] z prośbą o przesłanie akt własnościowych spornej nieruchomości. Biuro Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] akta własnościowe przekazało przy piśmie z dnia 15 września 2010 r. (4 karty). Pismem z dnia 28 września 2010 r. organ I instancji zwrócił się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. w Dzielnicy [...] z prośbą o wydanie wydruku informacji z rejestru gruntów dla przedmiotowej nieruchomości oraz odbitki z mapy sytuacyjnej z zaznaczonymi granicami obecnych działek ewidencyjnych i granic dawnej nieruchomości hipotecznej. Jednocześnie, pismem z tej samej daty, Prezydent W. poinformował pełnomocnika wnioskodawców – w trybie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminie oraz o przewidywanej dacie wydania decyzji do dnia 31 grudnia 2010 r. W dniu 17 listopada 2010 r. do organu wpłynęła dokumentacja z Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy [...]. Z uwagi na brak rozstrzygnięcia w sprawie, B.W. i J.K. w dniu 25 lutego 2011 r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2011 r. W międzyczasie, Prezydent W. pismem z dnia 18 marca 2011 r. wystąpił do pełnomocnika wnioskodawców o dostarczenie adresów zamieszkania pozostałych współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej jako "[...]". Jak wyjaśnił, z aktu notarialnego z dnia [...] lipca 1944 r. wynika, że ww. nieruchomość stanowiła współwłasność (w ½ części) A. K. (którego spadkobiercami są wnioskodawcy) oraz A. i M. G. (w ½ części). Wezwanie to zostało ponowione w dniu 18 lipca 2011 r. Jednocześnie pismem z dnia 19 lipca 2011 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu W. w Dzielnicy [...] z prośbą o przesłanie informacji o współwłaścicielach gruntu ozn. "[...]", tj. M. vel M. z K. G. i A. G. (adresy zameldowania, daty śmierci). W dniu 10 sierpnia 2011 r. adw. J.S. – ustanowiony w sprawie, poinformował Prezydenta W., że spadkobiercą M. G. jest jej syn – W.G. Dodał, że postępowanie spadkowe po A.G. nie zostało jeszcze przeprowadzone. Prezydent W. pismem z dnia 25 października 2011 r. wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o udzielenie informacji odnośnie: wydania ewentualnych decyzji lokalizacyjnych, terminu rozpoczęcia i zakończenia prac związanych z realizacją inwestycji, ewentualnego zagospodarowania przed zrealizowaniem inwestycji przez osobę (instytucję) inną niż poprzedni właściciel lub jego następca prawny terenu spornej nieruchomości. Przy piśmie z dnia 12 maja 2014 r. pełnomocnik wnioskodawców przesłał do organu poświadczone za zgodność z oryginałem dokumenty, z których wynika następstwo prawne po A. i M. G. Spadkobiercami wyżej wymienionych współwłaścicieli nieruchomości ozn. jako "[...]" są: G. G. i C. H. Pismami z dnia 9 grudnia 2014 r. Prezydent W. wystąpił do: Archiwum Państwowego W. o przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia spornej nieruchomości w Ogólnym Planie Zabudowania W. zatwierdzonym dnia [...] sierpnia 1931 r. i dokumentów potwierdzających ewentualne istnienie (lub nie) budynków mieszkalnych (innych zabudowań) na w/w gruncie z określeniem stanu lub stopnia ich zniszczeń; Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów dotyczących zabudowy ww. gruntu, kopii decyzji lokalizacyjnych, dokumentów dotyczących urządzenia i przydzielenia terenu. W międzyczasie, B. W., J. K., G. G. i C. H., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 16 września 2014 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 sierpnia 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., oznaczoną jako "[...]". Skarżący wskazali, że do dnia wniesienia skargi, mimo upływu ustawowych terminów na załatwienie sprawy oraz uzupełnienia wszystkich braków wniosku o odszkodowanie, sprawa nie została zakończona. Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji administracyjnej kończącej postępowanie w sprawie w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto skarżący wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podał, że niniejsze postępowanie prowadzone jest na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnił, że jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym w sprawie nieruchomości oznaczonej jako "[...]" jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzednich właścicieli (ich następców prawnych) faktycznej możliwości władania działką. W związku z powyższym pismami z dnia 9 grudnia 2014 r. organ wystąpił do Archiwum Państwowego W. oraz Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów dotyczących spornej nieruchomości. W zakresie wniosku skarżących dotyczącego trybu rozpoznania skargi Prezydent W. zażądał przeprowadzenia rozprawy. Na rozprawie pełnomocnik organu oświadczył, że odpowiedź Archiwum Państwowego W. wpłynęła do Prezydenta W. w dniu 12 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, albowiem pomimo upływu terminu określonego w przepisie art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., Prezydent W. nie wydał żadnego aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. W sprawie tej nie ma wątpliwości, że terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. upłynęły, zaś postępowanie z wniosku z dnia 5 sierpnia 2010 r. o odszkodowanie za nieruchomość [...] ozn. jako "[...]", nie zostało przez organ zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie do dnia orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania ww. wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w art. 35 k.p.a., bezczynności Prezydenta W. nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów prawa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Tymczasem Prezydent W. po wpłynięciu wniosku o odszkodowanie w latach 2010-2011 podejmował czynności w sprawie, o czym świadczą wystąpienia do właściwych jednostek organizacyjnych Urzędu W. o przesłanie dokumentacji niezbędnej dla rozstrzygnięcia sprawy. W sierpniu 2011 r. okazało się jednak (vide: pismo adw. J. S. z dnia 3 sierpnia 2011 r.), że nie zostali ustaleni wszyscy spadkobiercy dawnych współwłaścicieli nieruchomości. Brakujące postanowienia spadkowe zostały przedłożone Prezydentowi W. dopiero przy piśmie z dnia 12 maja 2014 r. Dopiero wówczas, po ustaleniu wszystkich stron postępowania, nie było po stronie organu przeszkód by podjąć czynności zmierzające do zakończenia postępowania. Takie działania zostały podjęte w dniu 9 grudnia 2014 r. i polegały na wystąpieniu do Archiwum Państwowego W. oraz Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie brakujących dokumentów dotyczących nieruchomości ozn. jako "[...]". Jakkolwiek od ustalenia wszystkich spadkobierców dawnych właścicieli gruntu [...] do podjęcia działań w grudniu 2014 r. upłynęło 7 miesięcy, to czas ten nie uzasadnienia jeszcze rażącego naruszenia prawa. Organ zmierza bowiem do zakończenia postępowania. Wskazania wymaga przy tym, że kwestia ustalenia wszystkich stron postępowania, a zatem podmiotów, które mają interes prawny ma zasadnicze znaczenie w postępowaniu odszkodowawczym za grunt [...]. Organ, do czasu ustalenia pełnego kręgu osób mających interes prawny nie mógł wydać decyzji merytorycznej w przedmiocie wniosku o odszkodowanie. W sprawie tej, aby ustrzec się zarzutu bezczynności organ winien był zawiesić postępowanie odszkodowawcze. W istniejącym stanie sprawy, pomimo niezawieszenia postępowania, czas dokonywania ustaleń w zakresie spadkobierców jednego z dawnych współwłaścicieli nieruchomości, Sąd uznał za czas opóźnienia organu w rozpoznaniu wniosku, który nie był zależny od Prezydenta W. Stąd, nierozpoznanie przez organ wniosku o odszkodowanie w terminie określonym w art. 35 k.p.a., nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa. Obecnie, po ustaleniu wszystkich stron postępowania i uzyskaniu niezbędnej dokumentacji, organ winien rozpoznać wniosek w wyznaczonym przez Sąd terminie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono jak w pkt 3, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.