I SAB/Wa 674/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego W. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi L. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Dzielnicy [...] w przedmiocie rozpoznania skargi na działanie organu postanawia I. odmówić radcy prawnemu – W. K. przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, II. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego W. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych oraz kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług za sporządzenie i wniesienia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, łącznie kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych.

Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał L. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony w dniu 23 lipca 2016 r. radca prawny – W. K. Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, bądź też nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 31 sierpnia 2016 r. w budynku Sądu stawił się skarżący - L. S. i podpisał skargę. Postanowieniem z dnia 7 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na jej niedopuszczalność. W dniu 23 stycznia 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika z urzędu wraz z opinią prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia. Pełnomocnik zwrócił się o zasądzenie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej świadczonej z urzędu jednocześnie oświadczając, że pomoc ta nie została opłacona w całości. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz.718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). W niniejszej sprawie, postępowanie sądowe zostało wszczęte w dniu 6 czerwca 2016 r., a zatem zastosowanie miałyby w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805), powoływanego dalej jako "rozporządzenie". Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, który orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, przywołany powyżej przepis art. 250 P.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnikowi, ustanowionemu na podstawie art. 244 P.p.s.a., należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 P.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej powoduje bowiem, że to Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to konieczność ustalenia przez Sąd (referendarza sądowego), czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (tak: w postanowieniu NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13; por. także: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08; postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09 – wszystkie przywołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia, dostępne są na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wyznaczony na pełnomocnika z urzędu radca prawny – W. K. w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji nie podjął żadnych czynności procesowych polegających np. na przejrzeniu akt sprawy, czy sporządzeniu jakiegokolwiek pisma procesowego w sprawie. Z tego względu, brak jest podstaw do przyznania pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za pomoc prawną przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że pełnomocnikowi przysługuje natomiast wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną w drugiej instancji, tj. za sporządzenie i wniesienie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postępowanie w drugiej instancji zostało wszczęte wniesioną przez pełnomocnika w dniu 23 stycznia 2017 r. (data stempla biura podawczego) opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 7 września 2016 r. postanowienia, a zatem zastosowanie do przyznania wynagrodzenia za tą pomoc prawną będą miały przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłata wynosi – 50 % opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadzi sprawy ten sam radca prawny – 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innej sprawie wynosi – 240 zł. Stosownie do treści § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. Ponadto, wniosek pełnomocnika powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została opłacona w całości, lub w części. W niniejszej sprawie, wyznaczony z urzędu pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 7 września 2016 r. postanowienia odrzucającego skargę. Wniosek pełnomocnika o zasądzenie wynagrodzenia zawiera oświadczenia o jakim mowa w § 3 rozporządzenia. Z tego względu, przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie według stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia. Ze względu na to, że pełnomocnik został ustanowiony przed wydanym przez Sąd w pierwszej instancji postanowieniem odrzucającym skargę, a zatem w drugiej instancji prowadził sprawę ten sam radca prawny opłata wynosi 50 % stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Wyznaczonemu pełnomocnikowi należało zatem przyznać wynagrodzenie w wysokości 120 zł podwyższone o kwotę 27,60 stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług – łącznie kwotę 147,60 zł. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a postanowiono jak w sentencji.