I SAB/Wa 574/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Z., M. A., E. B., J. M. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...]- w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących J. Z., M. A., E. B., J. M. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r. J. Z., M. A., E. B. i J. M. (dalej jako: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], zarzucając organowi naruszenie art. 35 § 1 i § 3 kpa w zw. z art. 12 kpa oraz art. 36 § 1 i § 2 kpa polegające na bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W skardze skarżący wnieśli o wyznaczenie Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej w sprawie rozpoznania ww. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od Ministra na rzecz każdego ze skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie oraz rozpatrzenie sprawy na rozprawie. Organ przedstawił przebieg postępowania i, ustosunkowując się do zarzutów skargi, wskazał, że sprawy dotyczące gruntów [...] są skomplikowane, wymagają zgromadzenia obszernego materiału dowodowego oraz szczegółowej analizy. Organ zauważył, że w niniejszej sprawie niezbędne jest prawidłowe ustalenie wszystkich stron postępowania. Ponadto organ podniósł, że poszczególne sprawy rozpatrywane są przez organ naczelny według kolejności wpływu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Wskazać należy, że uprzednie wezwanie przez skarżących Ministra Infrastruktury i Budownictwa do usunięcia naruszenia prawa wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga skarżących na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że Minister w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] października 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. Przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nieważności wpłynął do organu w 7 października 2015 r. Od tej daty rozpoczął się bieg terminu do załatwienia sprawy określony w art. 35 § 3 kpa. Tymczasem pomimo upływu ponad dwóch lat od złożenia przedmiotowego wniosku, Minister nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie wydał rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tego względu Sąd zobowiązał Ministra do rozpatrzenia wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W ocenie Sądu wyznaczony termin czteromiesięczny dla załatwienia wniosku jest terminem wystarczającym i dającym organowi realną możliwość wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Jednocześnie biorąc pod uwagę datę złożenia przedmiotowego wniosku (październik 2015 r.), Sąd stwierdził, że, pomimo skomplikowanego charakteru sprawy, bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Pomimo upływu dwuletniego okresu prowadzenia postępowania organ nie podjął żadnej czynności merytorycznej w celu załatwienia sprawy. Podkreślenia wymaga również, że organ od daty złożenia wniosku jedynie raz (pismem z dnia 27 lipca 2017 r.) wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 kpa, informując stronę o stanie sprawy, przyczynach nierozpoznania sprawy w terminie oraz przewidywanym terminie załatwienia sprawy. W ocenie Sądu, taki sposób działania organu rażąco narusza zasadę szybkości postępowania (art. 12 kpa), jak i przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 kpa). Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.