I SAB/Wa 555/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. A. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 6 grudnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] – w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku, wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. M. A. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A. M. A. (dalej: skarżący), pismem z 12 lipca 2017 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 6 grudnia 2016 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Z uwagi na brak podejmowanych czynności przez Prezydenta [...], skarżący pismem z 10 lutego 2017 r., złożył do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku. Skarżący podniósł, że do dnia wniesienia skargi wniosek z 6 grudnia 2016 r., nie został przez organ rozpoznany. Postanowieniem z [...] marca 2017 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie skarżącego za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia, wynoszący dwa miesiące od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia. Skarżący podał, iż pomimo upływu terminu wyznaczonego przez organ nadzorczy, Prezydent nadal nie wydał decyzji w sprawie. Nie poinformował skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, ani też nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze wniósł o: 1) zobowiązanie Prezydenta [...] do załatwienia sprawy w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3) stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) skierowanie sprawy do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie w całości przedmiotowej skargi. Wskazał, że prowadzone jest postępowanie administracyjne z wniosku spadkobiercy dawnego właściciela o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Organ w odpowiedzi podniósł, iż zaistniała konieczność dokonania analizy zgromadzonej dokumentacji, czy w sprawie przedmiotowej nieruchomości nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji. Prezydent podkreślił, że waga spraw z zakresu odszkodowań, stopień ich skomplikowania oraz okoliczności, które powinny być ustalone w toku postępowań nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów, przewidzianych na ich rozpatrzenie. Podniósł ponadto, iż wniosek skarżącego z 6 grudnia 2016 r., jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie, oczekujących na rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.), dalej ,,Ppsa’’, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 4 powołanej wyżej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga A. M. A. na bezczynność Prezydenta [...] jest w pełni uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: ,,Kpa’’, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 Kpa., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa., lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa.). Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Z akt sprawy wynika, że wniesienie skargi na bezczynność Prezydenta [...] poprzedziło złożenie przez skarżącego do Wojewody [...] zażalenia. Tym samym został spełniony wymóg skuteczności złożenia skargi na bezczynność organu. Oceniając merytorycznie zasadność skargi należy podkreślić, że zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustanowionego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działanie w toku rozpoznania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów mają natomiast znaczenie przy ocenie przez Sąd, czy stwierdzona bezczynność była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie Ppsa., czy też nie. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków, wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotowy wniosek z 6 grudnia 2016 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy [...], ozn. nr hip. [...] został złożony do organu 7 grudnia 2016 r. Skarga na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość została wniesiona do Sądu pismem z 12 lipca 2017 r. Jak wynika z akt sprawy do dnia wniesienia skargi Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Do dnia wniesienia skargi zaskarżony organ nie podjął żadnych czynności w tej sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że w dacie złożenia skargi, Prezydent [...] pozostawał w bezczynności, gdyż wbrew obowiązkom wynikającym z art. 35 § 1, 2 i 3 Kpa., nie załatwił sprawy wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Tym samym skarga na bezczynność jest w pełni uzasadniona. Organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków, wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa. Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 149 Ppsa., uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotowy wniosek z 6 grudnia 2016 r., został złożony do organu 7 grudnia 2016 r. Do dnia wniesienia skargi organ nie rozpoznał ww. wniosku. Nie podjął w sprawie żadnej czynności, celem zakończenia przedmiotowego postępowania. Powyższe w pełni uzasadnia uznanie organu za rażąco naruszające prawo. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a Ppsa., orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa., w zw. z art. 205 § 2 Ppsa. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 powołanej wyżej ustawy.