I SAB/Wa 532/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącej z [...] listopada 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części skargę oddala; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej A. L. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A. L. (Skarżąca) pismem z [...] listopada 2016 roku wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] listopada 2015 roku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (dawniej [...]) oznaczonej nr hip [...] wnosząc o : 1. Stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie, 2. stwierdzenie, że bezczynność ta miała charakter rażący, 3. zobowiązanie organu do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji w terminie zakreślonym przez sąd nie dłuższym niż 2 miesiące od daty zwrotu akt administracyjnych, 4. rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, 5. wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej na podstawie art. 154 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a. , 6. przyznanie Skarżącej od Prezydenta [...] sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. i art. 149 § 2 p.p.s.a., 7. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wyjaśniła, że przed wniesieniem skargi wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia składając zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Zażalenie to rozpoznane zostało postanowieniem Wojewody [...] z [...] czerwca 2016 roku. Podkreśliła, że jej wniosek złożony [...] listopada 2015 roku nie został rozpoznany do dnia wniesienia skargi, nie otrzymała również żadnej informacji o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w postępowaniu o odszkodowanie konieczne jest ustalenie kiedy nieruchomość została przejęta pod inwestycje i czy spełnia przesłanki wynikające z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ poinformował również, że wystąpił do Archiwum Państwowego o dodatkowe dokumenty w sprawie przejęcia nieruchomości pod inwestycje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z par. 1a powołanego przepisu, Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dokumentacyjnego, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością niesporną jest fakt, że złożony przez Skarżącą [...] listopada 2015 roku wniosek o odszkodowanie nie został rozpoznany ani do dnia wniesienia skargi ani do dnia wydania niniejszego wyroku. Skutkowało to koniecznością wyznaczenia organowi terminu załatwienia sprawy. Uwzględniając charakter sprawy i konieczne do przeprowadzenia czynności, realnym terminem rozpoznania sprawy jest termin czterech miesięcy od daty doręczenia akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku sądu. Zwłoka organu w rozpoznaniu sprawy miała charakter rażący. Z takim bowiem charakterem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalnego działania ukierunkowanego na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania ( por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Organ nie wskazał żadnych przyczyn, dla których nie mógł rozpoznać sprawy w terminie wynikającym z przepisów k.p.a. Z akt przedstawionych sądowi wynika również, że pierwsze czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy organ podjął [...] sierpnia 2017 roku, a więc blisko dwa lata po złożeniu przez Skarżącą wniosku o odszkodowanie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. orzekł jak pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny i przyznania sumy pieniężnej. W ocenie sądu, na obecnym etapie za wystarczającą dyscyplinujące organ uznać należy stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jeżeli chodzi o żądanie zasądzenia sumy pieniężnej stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały podstawy do jej zasądzenia. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jak również treść skargi nie pozwalają na przyjęcie, by Skarżąca na skutek nie rozpoznania wniosku w terminie poniosła krzywdę wymagającą zadośćuczynienia poprzez przyznanie sumy pieniężnej. Wobec powyższego sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 3 wyroku. O kosztach postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu uiszczonego przez nią wpisu oraz 480 złotych tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.