I SAB/Wa 505/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. B., J. S., K. S., M. P., T. W., W. W. i W. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe co do zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz I. B., J. S., K. S., M. P., T. W., W. W. i W. W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r., I. B., J. S., K. S., M. P., T. W., W. W. i W. W. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul.[...], ozn. hip.[...]. Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z [...] grudnia 2016 r., I. B., J. S., K. S., M. P., T. W., W. W. i W. W. wystąpili do Prezydenta [...] o ustalenie w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] , ozn. hip.[...]. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, inicjatorzy postępowania wnieśli [...] kwietnia 2017 r. do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność organu, a następnie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej: zobowiązania organu do wydania decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Prezydent [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując iż postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] zawieszono z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. nr [...] do czasu rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosku o stwierdzenie nieważności dwóch ostatecznych orzeczeń administracyjnych Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1950r., nr [...] orzekających o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa własności położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. nr [...] oraz orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z akt sprawy Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. nr [...] do czasu rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosku o stwierdzenie nieważności dwóch ostatecznych orzeczeń administracyjnych Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1950r., nr [...] orzekających o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa własności położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. nr [...] oraz orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje zatem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Na gruncie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność organu dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Dokonanie przez Sąd, w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu, oceny prawidłowości zawieszenia postępowania prowadziłoby w istocie do oceny zgodności z prawem stosowania przez organ norm prawa procesowego i materialnego w prowadzonym przed nim postępowaniu, co jest nieuprawnione, gdyż te kwestie mogą być przedmiotem oceny jedynie w postępowaniu dotyczącym kontroli postanowienia o zawieszeniu postępowania. Zatem w sprawie niniejszej, w związku z wydaniem przez Prezydenta [...] postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie rozpoznania wniosku skarżących z dnia [...] grudnia 2016 r. dotyczącego ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul [...] ozn. hip. nr [...] - zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania w sprawie rozpoznania ww. wniosku powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ postanowienia po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność (jak w niniejszej sprawie) lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. (aktualnie art. 149 § 1a p.p.s.a.), że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Użycie ww. art. 149 § 1a ppsa, zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., w sprawie sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., w sprawie sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., w sprawie sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., w sprawie sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r., w sprawie sygn. akt: II SAB/Sz 34/13). Powracając na grunt zawisłej sprawy wskazać należy, że z akt sprawy wynika następujący przebieg postępowania. W dniu [...] grudnia 2016 r. został złożony wniosek o przyznanie odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość. W dniu [...] lipca 2017 r. organ zażądał akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości z własnej jednostki organizacyjnej. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. nr [...] do czasu rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosku o stwierdzenie nieważności dwóch ostatecznych orzeczeń administracyjnych Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1950r., nr [...] orzekających o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa własności położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. nr [...] oraz orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Zdaniem sądu, indywidualnej ocenie podlega zaangażowanie organu polegające na zapoznaniu się z zebranym materiałem wyjaśniającym, analizą tego materiału, rozważeniu twierdzeń stron, rozstrzyganiu o ewentualnej potrzebie uzupełniania materiału oraz podjęciu decyzji kończącej postępowanie. Wobec powyższego, mając na uwadze wyżej opisany przebieg postępowania w sprawie, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, mimo daty złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania oraz daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 120 oraz art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ppsa.