I SAB/Wa 484/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P.G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie co do zobowiązania Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego P.G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z [...] czerwca 2017 r. P.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...], mającą mieć miejsce przy rozpoznawaniu jego wniosku o przyznanie w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) odszkodowania za utraconą nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], pochodzącą z dawnej nieruchomości oznaczonej nr hip. [...]. Wniosek ów wpłynął do organu 14 kwietnia 2015 r. Nieruchomość, za którą skarżący dochodzi odszkodowania przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), stanowiła współwłasność J.U. oraz M.G. Spadek po M.G. nabył R.G. (post. SR dla [...] z [...].02.2012 r. [...]), który z kolei przeniósł te prawa na rzecz skarżącego aktem notarialnym z [...] października 2015 r. rep. [...]. W toku postępowania, mimo podejmowanych w tym przedmiocie przez organ działań, nie ustalono natomiast następców prawnych zmarłej w 1937 r. J.U. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, skarżący wniósł. do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność organu, w następstwie rozpoznania którego Wojewoda ów postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] zobowiązał Prezydenta [...] do zakończenia postepowania w terminie 3 miesięcy od daty doręczenie postanowienie. W dalszej kolejności wniósł on wskazaną na wstępie skargę, w której domagał się wyznaczenia Prezydentowi [...] miesięcznego terminu wydania decyzji w sprawie zainicjowanej wnioskiem z [...] kwietnia 2015 r., rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a także zasadzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzupełnieniu skargi domagał się także przyznania na jego rzecz "zadośćuczynienia" w kwocie 30.000,00 złotych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że złożona ona została przed upływem terminu wyznaczonego przez Wojewodę. Wskazywał nadto na wezwanie P.G. do przedłożenia oryginałów dokumentów potwierdzających jego następstwo prawne po M.G. W piśmie procesowym z [...] października 2017 r. wniósł natomiast o umorzenie postępowania sadowego w związku z podjęciem [...] października 2017 r. postanowienia nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie odszkodowawczej do czasu ustalenia następców prawnych J.U. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność przy rozpoznawaniu sprawy odszkodowawczej jest uzasadniona. Ta bowiem ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym przepisami procedury administracyjnej terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, czy innego aktu. Do tego rodzaju wniosków prowadzi także definicja bezczynności sformułowana w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. - w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) i stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona efektem rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369; przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a."). Przy czym wydanie przez organ administracyjny po wniesieniu skargi decyzji w sprawie, w której pozostawał on do tej pory w zwłoce, bądź – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - aktu przerywającego bieg terminów ustalonych w kodeksie - nie zwalania wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy organ dopuścił się bezczynności i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a.). Bezprzedmiotowe jest jedynie orzekanie wówczas o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i z tego względu w tym zakresie sprawa sądowa podlegać musi umorzeniu na zasadzie określonej w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy niesporne jest, że wniosek P.G. o przyznanie odszkodowania do dnia wydania niniejszego wyroku nie został przez Prezydenta [...] merytorycznie rozpoznany. Wpłynął on natomiast do organu 14 kwietnia 2015 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...]. Od ww. daty rozpoczął zatem swój bieg określony w art. 35 § 3 k.p.a. dwumiesięczny termin do załatwienia sprawy nim objętej. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W tym stanie rzeczy postępowanie nim wywołane winno co do zasady ulec zakończeniu do 14 czerwca 2015 r. To zaś oznacza, że do dnia zawieszenia postepowania (co miało miejsce 9 października 2017 r.), a więc przez przeszło 2 lata, pozostawał on w stanie bezczynności. Zważywszy jednak na okoliczności, które ją determinowały jak i podejmowane wówczas czynności organu, nie sposób uznać, by była ona efektem rażącego zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takim bowiem mamy do czynienie wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola", a więc celowe i intencjonalnego odsuwanie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie, mimo znacznego okresu jej rozpatrywania, nie zaistniała. Zasadniczym bowiem czynnikiem determinującym zwłokę w zakończeniu postępowania – jak wynika z akt administracyjnych oraz odpowiedzi na skargę - były trudności z ustaleniem następców prawnych jednej ze współwłaścicielek nieruchomości (J.U.). Ich zaś udział w tym postępowaniu jest obligatoryjny. Próby natomiast ich ustalenia i odszukania, podejmowane tak przez organ jak i skarżącego, okazywały się z przyczyn od nich niezależnych bezskuteczne. Stan ten uległ zmianie dopiero, po wniesieniu skargi, kiedy Prezydent [...] powziął informację o zainicjowanym przez potencjalnego następcę prawnego wyżej wymienionej postępowaniu spadkowym. (vide pismo M.M. z [...] sierpnia 2017 r. – k. 133 akt administracyjnych). To zaś stanowiło asumpt do podjęcia przez Prezydenta [...] postanowienia o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego, czego konsekwencją jest wstrzymanie biegu terminów przewidzianych w kodeksie (art. 103 k.p.a.). Zważywszy zatem, że stwierdzona w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, brak jest także obecnie wystraczająco usprawiedliwionych podstaw uzasadniających przyznania w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. skarżącemu od organu tytułem zadośćuczynienia za zaistniałe opóźnienie ustalonej przez Sąd sumy pieniężnej. Ten bowiem środek prawny, podobnie jak przewidziana ww. przepisie grzywna, winien być stosowany przede wszystkim wówczas gdy stan bezczynności (przewlekłości) był wynikiem intencjonalnego unikania przez organ zajęcia stanowiska w sprawie (wywołując tym samym po stronie uczestników postępowania słuszne poczucie krzywdy, czy lekceważenia ich praw), a nie li tylko, samym faktem niedochowania wyznaczonych ustawą terminów w jakich postępowanie administracyjne wino ulec zakończeniu. Z tych też przyczyn skarga w zakresie obejmującym żądanie przyznania sumy pieniężnej (określanej przez skarżącego "zadośćuczynieniem") , podlegać musiała oddaleniu. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku). Na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalono zaś skargę w jej pozostałej części (pkt 3 wyroku). O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 powołanej ustawy Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z klei na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.