I SAB/Wa 478/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skargi M.S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji przyznaje od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz M.S. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych.

Wyrokiem z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 826/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi M.S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa, stwierdził: w pkt. 1 – że bezczynność organu w rozpoznaniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w pkt. 2 - umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania odwołania, w pkt. 3 - oddalił skargę w pozostałej części, w pkt. 4 – zasądził na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. M.S. wniosła skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], odmawiającej potwierdzenia przejścia na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. części nieruchomości położonej w [...], gm. [...], oznaczonej geodezyjnie: obręb [...], arkusz mapy [...], działki [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], Sądu Rejonowego w [...], w dniu [...] grudnia 1998 r., będącej własnością M.S. W skardze skarżąca zarzuciła organowi rażące naruszenie prawa poprzez znaczne przekroczenie terminów załatwienia sprawy, wobec czego wniosła o: - zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do niezwłocznego wydania rozstrzygnięcia w sprawie, - stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażący, - przyznanie sumy pieniężnej od organu, - zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie wskazując, że w dniu [...] lipca 2016 r. została wydana decyzja utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], od której skarżąca wniosła odwołanie. Uwzględniając skargę w części, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że ze względu na wydanie w dniu [...] lipca 2016 r. decyzji przez organ odwoławczy, postępowanie sądowe w zakresie wniosku skarżącej o wydanie orzeczenia na podstawie art. 149 § 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej ppsa, należało umorzyć, co nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego. W dacie wniesienia skargi na bezczynność, tj. w dniu 23 czerwca 2016 r., organ nie wydał jeszcze rozstrzygnięcia w sprawie - pomimo przekroczenia ustawowego terminu rozpatrzenia sprawy i niewyznaczenia nowego terminu, dlatego organ pozostawał wówczas w bezczynności, która miała charakter rażący. Żadne bowiem okoliczności nie mogą usprawiedliwiać rozpoznawania przedmiotowego odwołania przez okres ponad dwóch lat. W ocenie Sądu jest to stanowczo zbyt długi okres załatwiania sprawy administracyjnej, wielokrotnie przekraczający maksymalny termin załatwienia sprawy, wynoszący jeden miesiąc (art. 35 § 3 kpa). Sąd nie dostrzegł natomiast potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 ppsa, ponieważ jest to dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z tego względu formułowane w tym względzie żądania skargi nie mogły zostać uwzględnione. Skargę kasacyjną od powołanego wyroku wniosła M.S. zaskarżając ten wyrok tylko w pkt. 3, w którym Sąd oddalił skargę w pozostałej części, tj. w części nieprzyznania skarżącej sumy pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 maja 2017r. sygn. akt I OSK 55/17 uchylił pkt trzeci sentencji zaskarżonego wyroku i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji błędnie powołał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku cytowany wyżej art. 154 § 7 ppsa, ponieważ przedmiotem jego orzeczenia nie jest niewykonanie uprzedniego wyroku stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, lecz przedmiotem tym była bezczynność organu odwoławczego w rozpoznaniu odwołania. W konsekwencji błędnie wskazanej przez Sąd pierwszej instancji podstawy prawnej przy rozważaniu zarzutu skargi o przyznanie skarżącej stosownej sumy pieniężnej, także w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przez Sąd tego właśnie przepisu, tj. art. 154 § 7 ppsa, którego wykładnię Sąd przyjął za podstawę do oddalenia skargi w tym zakresie. Oznacza to, że Sąd nie rozważył w istocie adekwatnej podstawy prawnej do przedmiotu zaskarżenia, unormowanej w art. 149 § 2 ppsa. Jakkolwiek bowiem w treści tego przepisu unormowano kwestię przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej, podobnie, jak w art. 154 § 7 ppsa, to jednak art. 149 § 2 ppsa stanowi odrębną podstawę prawną stosowaną w przypadku określonym w art. 149 § 1 ppsa, który stanowi o uwzględnieniu przez sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, jak miało to miejsce w zaskarżonym wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że suma pieniężna określona w art. 154 § 7 ppsa, jako należna stronie skarżącej, której przyznanie nie jest zależne od wykazania jakiejkolwiek szkody, stanowi w konsekwencji swoiste zadośćuczynienie za stwierdzoną bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania. Nie ma bowiem charakteru odszkodowawczego, ponieważ taki walor posiada odszkodowanie, o którym mowa w art. 154 § 4 ppsa, jako zależne od wykazania przez stronę skarżącą poniesienia szkody. Przyjmując zatem błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji wskazanej w skardze kasacyjnej sumy pieniężnej, za mającą jedynie charakter dyscyplinująco-represyjny, gdy tymczasem suma ta stanowi formę zadośćuczynienia dla strony skarżącej ,przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Sąd II instancji nakazał rozważenie dopuszczalności zastosowania adekwatnej podstawy prawnej do przedmiotu żądania zgłoszonego w skardze na bezczynność organu administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.), Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 55/17, wydanym w niniejszej sprawie. Dokonując zatem ponownie oceny wniosku skarżącej obecnie jedynie już w zakresie przyznania jej od organu sumy pieniężnej w związku z bezczynnością organu, w rozpoznaniu powołanego na wstępie odwołania od decyzji Wojewody [...] oraz mając na uwadze wytyczne zawarte w opisanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za zasadne przyznać od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz M.S. sumę pieniężną w kwocie 500 zł. Na powyższe rozstrzygnięcie Sądu wpływ miała stwierdzona w sprawie rażąca bezczynność organu w rozpoznaniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014r. oraz fakt, że w sprawie zapadł już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 826/16 stwierdzający bezczynność organu w niniejszej sprawie, który został przez organ zupełnie zignorowany. Zdaniem Sądu, postępowanie organu stoi w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania nakazującej organom administracji działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 kpa), jak również narusza zawarte w art. 7 i art. 8 kpa zasady stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek skarżącej o przyznanie jej od organu sumy pieniężnej jest zasadny, a przyznana suma pieniężna stanowi jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym , a wiążącym obecnie orzekający Sąd formę zadośćuczynienia dla skarżącej za zwłokę w załatwieniu sprawy. Przyznana kwota zdaniem Sądu jest adekwatna do przekroczenia przez organ terminu ustawowego załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.