I SAB/Wa 456/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 15 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. R. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego 1. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego za okres 2017/2018 miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu.

Skarżący P. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę (nazwaną zażaleniem) na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2017/2018. W skardze oraz w piśmie uzupełniającym skarżący zarzucił, że bezczynność organu (przewlekłość) ma charakter rażący. Wyjaśnił, że na skutek wniesionego ponaglenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] września 2019 r., nr [...] zobowiązało Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku w terminie do 31 października 2019 r. Pomimo zobowiązania przez Kolegium Prezydent nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, naruszając tym samym w sposób rażący przepisy prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przedstawił przebieg postępowania, wskazując m.in., że skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku, zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, poprzez złożenie wskazanych w tym przepisie dokumentów - w terminie 14 dni, a także w terminie 3 miesięcy do przedstawienia podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty na rzecz córki J. Organ wyjaśnił, że pierwotny wniosek skarżącego o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2017/2018 pozostawiono bez rozpatrzenia, ze względu na niedostarczenie orzeczenia sądu zasądzającego alimenty. Pismem z 13 maja 2019 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie o świadczenie wychowawcze, wobec wydania przez Sąd Rejonowy dla [...] wyroku zasądzającego alimenty na rzecz córki. Pismem z 30 sierpnia 2019 r. złożył ponaglenie, które zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pismem z 16 grudnia 2019 r. skarżący wniósł o niezwłoczne wydanie decyzji w sprawie. Organ wyjaśnił, że skarżący nie zwracał się z wnioskiem o zawieszenie postępowania na czas toczącego się w sądzie postępowania w sprawie o alimenty. Jak wynika z akt administracyjnych informacją z [...] czerwca 2020 r., nr [...], zmienioną decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...] Prezydent [...] przyznał skarżącemu świadczenie wychowawcze na córkę J. R. na okres od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w przypadku, gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenie wychowawcze przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący w dacie składania wniosku, a także po wezwaniu do jego uzupełnienia nie dysponował wyrokiem w sprawie o alimenty. Jednakże pismem z 14 grudnia 2017 r. złożył wniosek o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów. Następnie 22 grudnia 2017 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w W. o przyśpieszenie rozpoznania jego sprawy. Prezydent zignorował wniosek o przedłużenie terminu na złożenie dokumentów. Nie zwrócił się do skarżącego o sprecyzowanie, czy jest to wniosek o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania orzeczenia w przedmiocie alimentów, nie pouczył go o możliwości złożenia takiego wniosku – wbrew obowiązkom wynikającym z art. 9 K.p.a. Zważyć należy, że skarżący po wezwaniu organu do uzupełnienia wniosku przedłożył konieczne dokumenty, które były w jego posiadaniu, za wyjątkiem orzeczenia w sprawie o alimenty. Natomiast odpis wyroku w sprawie o alimenty złożył 13 maja 2019 r. Pomimo uzupełnienia dokumentów Prezydent dopiero informacją z [...] czerwca 2020 r., zmienioną decyzją z [...] lipca 2020 r. (a więc po wniesieniu skargi) rozpoznał wniosek skarżącego. Oznacza to, że Prezydent [...] pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia wychowawczego. Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie przez Prezydenta [...] powyższej informacji oraz decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na J. R. przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jak wynika z orzecznictwa sprawa administracyjna jest załatwiona w chwili wydania przez organ aktu kończącego postępowanie. Skoro organ wydał decyzję (postanowienie), to usunął tym samym stan bezczynności, a zatem Sąd winien postępowanie sądowoadministracyjne umorzyć w tym zakresie (por. wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 600/12). Z tych też względów, Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Oceniając charakter bezczynności Prezydenta [...] Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Tak długie procedowanie przez organ niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 K.p.a) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a). Zdaniem Sądu, przekroczenie przez Prezydenta [...] terminu o którym mowa w art. 35 § 3 K.p.a na załatwienie sprawy miało charakter rażąco nadmierny. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności sprawy, Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.