I SAB/Wa 43/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Przemysław Żmich (spr.) WSA Dorota Apostolidis po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie nieprzekazania ponaglenia organowi wyższej instancji 1. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie przekazania ponaglenia M. L. z dnia [...] czerwca 2019 r. dotyczącego postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku M. L. z dnia [...] grudnia 2018 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] 37 i 37a nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności, o której mowa w pkt 1; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej M. L. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

M. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie przekazania organowi wyższego stopnia ponaglenia z [...] czerwca 2019 r. dotyczącego postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku M. L. z [...] grudnia 2018 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...][...] i [...]. W skardze wniosła o: 1) wskazanie, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w przedmiocie zaniechania przekazania ponaglenia; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości ustawowo określonej; 4) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty ustawowo określonej; 5) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych; 6) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skarżąca podała, że [...] czerwca 2019 r. złożyła ponaglenie na bezczynność organu w związku z naruszeniem kodeksowych terminów załatwienia sprawy. Do dnia wniesienia skargi ponaglenie nie zostało przekazane właściwemu organowi przez co Prezydent [...] pozostaje w bezczynności zarówno w zakresie tej czynności, jak i rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Ignorowanie tego rodzaju procesowej czynności świadczy o zasadności wymierzenia organowi grzywny w najwyższej przewidzianej wysokości i o braku szacunku organu do porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Wymierzenie wysokiej grzywny stworzy także przesłankę do majątkowej odpowiedzialności urzędnika odpowiedzialnego za bezczynność organu. Im wyższa grzywna będzie wymierzona organowi tym większa szansa, że podejmie on odpowiednie działania naprawcze i wpłynie na tok postępowania podległych mu urzędników. Skarżącej należy się także suma pieniężna jako odszkodowanie za brak możliwości korzystania z należnych jej środków pieniężnych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że M. L. wystąpiła o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] (obecnie ul. [...][...] i [...]) oznaczoną hip. jako [...]we wsi [...] nr [...] (później [...]) działka [...], w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W toku tego postępowania uzupełniana była dokumentacja geodezyjna, wydruki z serwisów mapowych dla pracowników urzędu – [...] historyczna i [...] dzisiaj. Akta dotyczące ww. nieruchomości – wypożyczone z [...] Urzędu Wojewódzkiego przesłane przy piśmie z [...] lutego 2019 r. zostały przekazane do Biura Spraw Dekretowych przy piśmie Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej z [...] stycznia 2020 r. Z uwagi na obowiązki wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 kpa nie było możliwości rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania. Skarżąca była o tym informowana pismem z [...] lutego 2020 r., w tym o terminie wydania decyzji w sprawie. Organ podał, że niezwłocznie po uzyskaniu akt dotyczących ww. nieruchomości i dokonaniu ich analizy pismem Biura Spraw Dekretowych z [...] lutego 2020 r. ww. ponaglenie zostało przekazane do Wojewody [...] wraz z kopiami akt sprawy. Z uwagi na brak akt sprawy, bardzo dużą ilość prowadzonych spraw o odszkodowanie oraz to, że od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2018 r. stronom przysługiwało prawo do wniesienia skargi do WSA w Warszawie nie było możliwości wcześniejszego ustosunkowania się do ponaglenia i jego przekazania wraz z aktami sprawy do organu wyższego stopnia. Prezydent [...] dodatkowo zaznaczył, że w sprawie o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość Naczelnik Dzielnicy [...] wydał już decyzję [...] lutego 1975 r. na rzecz poprzedniczki prawnej skarżącej I. S.. Decyzja ta jest prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym. Wobec tego wydanie ponownej decyzji merytorycznej jest niedopuszczalne w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu sumy pieniężnej jako odszkodowania za brak możliwości korzystania przez skarżącą z należnych jej środków pieniężnych. Wniosek w tym zakresie jest niezasadny również dlatego, że skarżąca nie wykazała poniesionej krzywdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostawał w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 9 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy oraz z pismem ustosunkowującym się do niego (art. 37 § 4 kpa). Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się ponaglenie z [...] czerwca 2019 r. złożone przez pełnomocnika m.in. M. L. Ponaglenie to Prezydent [...] otrzymał [...] czerwca 2019 r. W tej sytuacji organ pismem z [...] stycznia 2020 r. wystąpił do Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o zwrot akt nieruchomości, które Prokuratoria otrzymała przy piśmie z [...] lutego 2019 r. [...] stycznia 2020 r. Prezydent [...] otrzymał żądane akta nieruchomości (pismo Prokuratorii z [...] stycznia 2020 r.). [...] stycznia 2020 r. Prezydent [...] otrzymał niniejszą skargę na bezczynność. Pismem z [...] lutego 2020 r. Prezydent [...] przekazał Wojewodzie [...] ponaglenie z [...] czerwca 2020 r. wraz z kopią akt sprawy. Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika bowiem, że Prezydent [...] zareagował na skargę na bezczynność i przesłał ponaglenie wraz z kopią akt sprawy do Wojewody [...]. Sąd miał na uwadze to, że zwłoka w przekazaniu ponaglenia wyniosła nieco ponad 7 miesięcy. Jednakże zwłoka ta była uwarunkowana czynnikami obiektywnymi – koniecznością uzyskania akt sprawy z Prokuratorii Generalnej RP oraz bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych rozpatrywanych przez organ (co jest znane Sądowi z urzędu). Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności przekazania ponaglenia organowi wyższego stopnia. Z akt sprawy wynika bowiem, że Prezydent [...], po wniesieniu skargi na bezczynność, przekazał ponaglenie do Wojewody [...]. Podjęcie tej czynności przed wyrokowaniem przez Sąd eliminowało skargę na bezczynność w zakresie zobowiązania organu do podjęcia czynności, a zatem Sąd winien postępowanie sądowoadministracyjne umorzyć w tym zakresie. Sąd uznał za niezasadne nałożenie na Prezydenta [...] dodatkowych sankcji finansowych poprzez wymierzenie organowi grzywny i przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, o których mowa w art. 149 § 2 ppsa. Sankcje tego rodzaju nakładane są w szczególnie drastycznych przypadkach rażącej bezczynności organu. W tego typu przypadkach musi wystąpić nagromadzenie m.in. takich okoliczności jak to, że: 1) bezczynność jest wynikiem ewidentnie złej woli organu, zwłoka organu ma charakter uporczywy i nie wiadomo jakie są jej przyczyny; 2) niepodejmowana w sprawie czynność procesowa, z zakresu administracji publicznej, dotycząca obowiązku wynikającego z przepisu prawa, powoduje dla strony konkretne negatywne konsekwencje (np. uzyskane wcześniej dowody na skutek znacznego upływu czasu stają się nieaktualne). Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie takie okoliczności jednocześnie nie wystąpiły. Jak wskazano wyżej zwłoka organu była uwarunkowana odzyskaniem akt sprawy z Prokuratorii Generalnej RP i znacznym obciążeniem organu, które wynika z ilości zalegających spraw o odszkodowanie. Nie można pominąć tego, że skarga na bezczynność odniosła skutek, skoro organ przekazał ponaglenie do Wojewody [...]. Poza tym skarżąca nie wykazała, że na skutek nieprzekazania ponaglenia poniosła konkretną szkodę, czy krzywdę. Nie były przekonywujące argumenty skargi wskazujące na to, że skarżącej należna jest suma pieniężna za brak możliwości korzystania z należnych jej środków pieniężnych. Sąd zauważa, że przedmiotem niniejszej skargi była bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nieprzekazaniu ponaglenia. Sprawa (główna) o odszkodowanie pozostaje w toku, a jej wynik jest kwestią otwartą. Na obecnym etapie sprawy o odszkodowanie nie można przyjąć, że wniosek skarżącej o odszkodowanie jest zasadny i że brak wypłaty należnego jej odszkodowania naraża ją na brak możliwości dysponowania środkami finansowymi. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a (pkt 1 wyroku), art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 ppsa (pkt 2 wyroku) oraz art. 151 w zw. z art. 149 § 2 ppsa (pkt 3 wyroku) w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ppsa orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).