I SAB/Wa 43/19

Dnia 10 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. D., E. M. i W. J. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip. [...]; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. D., E. M. i W. J. solidarnie 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A. D., E. M. i W. J. (dalej jako "skarżący") pismem z [...] stycznia 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent/Organ") w sprawie z wniosku z dnia [...] lutego 1949 roku złożonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. nr 50, poz. 279) o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip. [...]. Skarżący wskazali, że mimo złożonego w sprawie w dniu [...] listopada 2017 roku zażalenia na bezczynność organu w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018.2096, dalej jako : kpa), skutkującego wydaniem w dniu [...] lutego 2018 roku przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowienia zobowiązującego organ do załatwienia sprawy w terminie do dnia [...] sierpnia 2018 roku - Prezydent nie podjął żadnych czynności zmierzających bezpośrednio do rozpoznania ww. wniosku. W skardze skarżący domagali się : 1. wyznaczenia organowi terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy; 2. zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych; 3. skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podniósł, iż nie mógł zakończyć niniejszego postępowania w trybie określonym w art. 35 kpa z uwagi na obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz ze względu na bardzo dużą ilość wpływającej korespondencji w sprawach nieruchomości objętych działaniem dekretu z dnia [...] października 1945 roku. Przed terminem rozprawy do akt dołączono decyzję organu zapadłą w dniu 9 kwietnia 2019r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie od daty wyznaczonej przez SKO w postanowieniu z dnia [...] lutego 2018 do czasu wniesienia skargi minęło blisko 5 miesięcy a do daty wydania decyzji – 9 miesięcy. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 ppsa ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo to, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec rozpoznania wniosku po wniesieniu skargi, odpadła przesłanka wydania przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ppsa, tj. nakazania organowi załatwienia sprawy. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku dekretowego. Tym niemniej należało też uznać, że organ nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zaistniała w sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt niniejszej sprawy, organ nie podejmował w sprawie czynności zmierzających do jej bezpośredniego zakończenia argumentując to stopniem jej skomplikowania oraz dużą ilością wpływających spraw z zakresu dekretu i z zakresu odszkodowań. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa i 205 § 2 ppsa. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.