I SAB/Wa 417/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J.B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zmianę decyzji 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 21 listopada 2016 r. o zmianę punktu 2 decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1969 r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz J.B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

J. B. pismem z dnia [...] maja 2017 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2016 r. o zmianę punktu 2 decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1969 r. nr [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Prezydium Rady Narodowej w [...] decyzją z dnia [...] listopada 1969 r. nr [...] w punkcie pierwszym uchyliło decyzję Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1967 r. nr [...] oraz w punkcie drugim przyznało na rzecz B. J. do 1/2 i J. J. do 1/2 niepodzielnej połowy wieczyste użytkowanie gruntu przy ul. [...] nr hip. [...] o pow. [...] m2 na 99 lat, pod budynkiem mieszkalnym [...]-izbowym o pow. użytkowo-mieszkalnej [...] m2. J. B. złożyła do Prezydenta [...] wniosek z dnia [...] listopada 2016 r. o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. punktu 2 ostatecznej decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1969 r. nr [...] poprzez ustanowienie na 99 lat prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego położonego w [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2 oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w KW nr [...] na rzecz J. B. w [...] części oraz Miasta [...] w 1/4 części. J. B. pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta sprawy w terminie. W skardze na bezczynność skarżąca zarzuciła Prezydentowi naruszenie prawa poprzez przekroczenie terminów rozpoznania sprawy określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym wniosła o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że w toku postępowania zostały podjęte czynności zmierzające m.in. do uzupełniania dokumentacji geodezyjnej oraz dokumentów dotyczących budynku mieszkalnego znajdującego się na przedmiotowym gruncie. W niniejszej sprawie zachodzi ponadto konieczność zgromadzenia dokumentów niezbędnych do prawidłowego ustalenia stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanych przepisów, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że organ nie rozpoznał wniosku z dnia 21 listopada 2016 r. o zmianę decyzji oraz nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, a więc nadal pozostaje w zwłoce. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania i zdaniem Sądu, jest on rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek o wpłynął do Prezydenta w dniu 25 listopada 2016 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ podjął czynności mające na celu merytoryczne rozpoznanie sprawy dopiero w czerwcu 2017 r. (wystąpienia z dnia 19 czerwca 2017 r. do Biura Geodezji i Katastru Urzędu m.st. Warszawy, Zarządu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] oraz Archiwum Państwowego [...]; wystąpienia z dnia [...] czerwca 2017 r. do Urzędu [...] Biura Organizacji Urzędu Wydział Archiwum oraz Urzędu [...] Wydziału Obrotu Nieruchomościami dla Dzielnicy [...]; wystąpienie z dnia [...] czerwca 2017 r. do pełnomocnika wnioskodawcy J. B.), a więc po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność. Nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., a także zachowanie organu niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Sąd stwierdził jednak, że choć istotnie rozpoznanie przez organ wniosku skarżącej nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, to bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja, w ocenie Sądu, nie miała miejsca. Oceniając w tym zakresie sprawę Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że przedmiotowy wniosek o odszkodowanie został złożony w nieodległym okresie (tj. w dniu [...] listopada 2016 r.), a organ podjął czynności celem zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia. Ponadto Sądowi z urzędu znana jest także ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta [...] dotyczących dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz ich stopień skomplikowania, wynikający z konieczności czynienia ustaleń stanu faktycznego, mającego miejsce przeszło 60 lat temu. Okoliczności te oczywiście nie uwalniają organu od obowiązku załatwienia sprawy w terminie określonym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, niemniej jednak muszą być uwzględnione przy ocenie charakteru naruszenia prawa przez organ. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).