I SAB/Wa 407/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności części decyzji 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku z [...] lipca 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Dzielnicy P. z [...] kwietnia 1993 r., nr [...] w zakresie pkt 2, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. D. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1- sentencja wyroku

A. D. pismem z [...] listopada 2018 r. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku z [...] lipca 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Dzielnicy [...] nr [...] z [...] kwietnia 1993 r. w zakresie punktu 2, którym odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] o powierzchni [...] m ². Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji z wniosku z [...] lipca 2014 r. oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniósł także o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] października 2015 r., nr [...] utrzymaną w mocy decyzją tego organu z [...] maja 2016 r., nr [...] stwierdziło nieważność punktu 2 decyzji Burmistrza Dzielnicy [...] z [...] kwietnia 1993 r, nr [...] o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 976/16 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2016 r., nr [...] oraz decyzję z [...] października 2015 r., nr [...]. W związku z powyższym do rozpoznania pozostaje wniosek z [...] lipca 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Dzielnicy [...] z [...] kwietnia 1993 r. Pismem z [...] stycznia 2018 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpatrzenie wniosku i wydanie decyzji. Pomimo wezwania organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Organ wskazał, że brak załatwienia sprawy w terminie przewidzianym w K.p.a. spowodowany jest bardzo dużo ilością wpływających spraw i koniecznością załatwiania ich zgodnie z kolejnością wpływu. Zaznaczył, że nie jest organem kasacyjnym lecz instancyjnym, co wiąże się z koniecznością prowadzenia bardzo długotrwałych i o znacznym stopniu trudności postępowań wyjaśniających, w tym ze swej istoty bardziej skomplikowanych postepowań nadzorczych. Z uwagi na konieczność rozpoznawania w pierwszej kolejności spraw z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej nie we wszystkich sprawach, zwłaszcza o charakterze nadzorczym istnieje możliwość dochowania terminów wynikających z K.p.a. Organ podniósł, że z uwagi na wzrost liczby spraw rozpoznawanych przez Kolegia w ciągu roku, nie były one w stanie na bieżąco rozpatrywać wszystkich wpływających spraw i w większości tych kolegiów wzrosła liczba spraw pozostałych do rozpatrzenia w następnym okresie. Wynikało to ze zwiększenia wpływu spraw, co spowodowało wydłużenie średniego czasu załatwienia jednej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W niniejszej sprawie na skutek wydanego przez Sąd wyroku z 17 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 976/16 wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Dzielnicy [...] z [...] kwietnia 1993 r., nr [...] w zakresie punktu 2, którym odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, podlegał ponownemu rozpoznaniu. Bezspornym jest, że akta sprawy zostały przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wraz z prawomocnym ww. wyrokiem w dniu [...] lutego 2017 r., a więc od tej daty rozpoczęły bieg terminy przewidziane w K.p.a. na załatwienie sprawy przez organ. Z akt sprawy wynika, że dopiero po wniesieniu skargi organ pismem z [...] grudnia 2018 r. zwrócił się do Urzędu Dzielnicy [...] W. o przesłanie decyzji oddającej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "Osiedle [...]" gruntu położonego w W., przy ul. [...] w użytkowanie wieczyste. Uznać należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, to termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Termin ten pozwoli organowi na rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności i wydanie stosownego orzeczenia. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem zaniechań organów. Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Od [...] lutego 2017 r. organ nie podjął skutecznych działań mających na celu rozpoznanie wniosku i wydanie decyzji w sprawie. Zważyć należy, że stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Ponadto, brak możliwości zakończenia postępowania powinien zostać zakomunikowany stronie niezwłocznie po upływie terminów ustawowych. W przedmiotowej sprawie organ o niemożności zakończenia postępowania w terminie strony nie zawiadomił. Wobec czego postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 K.p.a. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności sprawy Sąd w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 100 zł.