I SAB/Wa 399/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Joanna Gierak-Podsiadły Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego A. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.

Pismem z dnia [...] r. A. P. wniósł skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania jego odwołania z dnia [...] r. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu wskazał, że od chwili wniesienia odwołania minęło 18 miesięcy i do dnia wniesienia niniejszej skargi decyzja nie została wydana. Wskazał, że w dniu [...] r. wezwał Ministra Infrastruktury i Rozwoju do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wskazał, że stopień skomplikowania sprawy i jej złożoność, a także zmiany organizacyjne w Ministerstwie i konieczność rozpoznawania spraw według kolejności wpływów spowodowały, że rozpatrzenie sprawy w terminach kodeksowych nie było możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż wydanie przez organ decyzji (postanowienia) nie zwalnia Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy nie było to rażące naruszenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni przychyla się do stanowiska i wykładni zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013., w sprawie I OSK 17/13 oraz w postanowieniu z dnia 21 marca 2013r. I OSK 481/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny również stwierdził, że użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Wskazać jednocześnie należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia [...] r. skarżący złożył odwołanie od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] r. Organ przedmiotowe odwołanie rozpoznał decyzją z dnia [...] r., uchylając ww. decyzję Wojewody [...] w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ rozpoznając odwołanie przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony. Jednocześnie wydanie ww. decyzji przez Ministra skutkuje umorzeniem postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji jako bezprzedmiotowej. W ocenie Sądu, mimo stwierdzonej bezczynności, brak było podstaw do stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażący. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W., która to nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Jednocześnie odszkodowanie ustalane było na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Charakter sprawy wskazuje zatem, iż w sprawie koniecznym było nie tylko ustalenie spełnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., ale również spełnienia przesłanek zastosowanych przez Naczelnika Dzielnicy W. norm materialnoprawnych w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w szczególności ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Powyższe oznacza zatem konieczność zapoznania się z całością materiału dowodowego w sprawie, w tym akt archiwalnych, w kontekście stwierdzeń zawartych nie tylko w kontrolowanej decyzji, ale również decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym. Jednocześnie zmiany organizacyjne w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju, w tym związane z przeprowadzonymi kontrolami, o których tut. Sąd posiada wiedzę z urzędu, wskazują wyraźnie, iż pomimo przekroczenia terminów wynikających z k.p.a. nie można stwierdzić, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Umorzenia postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które to w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.