I SAB/Wa 397/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Przemysław Żmich, , po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w przedmiocie postępowania wznowieniowego oddala skargę.

Pismem z 21 listopada 2022 r. A. B. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postępowania wznowieniowego dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] czerwca 2021 r., sygn. akt [...], w przedmiocie przyznania skarżącej zasiłku stałego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że terminy załatwiania spraw administracyjnych zostały określone w art. 35 k.p.a. Organ tych terminów w niniejszej sprawie nie przestrzegał. Nie poinformował również skarżącej o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz nie wyznaczył nowego terminu jej rozpoznania. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności organu, zasądzenie na swoją rzecz sumy pieniężnej w wysokości 200 zł tytułem rekompensaty za czas oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy w sytuacji gdy organ zdążył wstrzymać wypłatę świadczenia, a nie wydał rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W skardze zwrócono się również o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie podnosząc, że postanowieniem z [...] września 2022 r. wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] grudnia 2020 r. zmieniającej decyzję z [...] września 2020 r. o przyznaniu zasiłku stałego. Kolegium wskazało, że postanowieniem z [...] października 2022 r. wstrzymało wykonanie decyzji z [...] czerwca 2021 r., a postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. powyższe postanowienie utrzymało w mocy. Organ podniósł, że decyzją z [...] grudnia 2022 r. wydał rozstrzygnięcie w sprawie, którym, na podstawie art. 151 §1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] czerwca 2021 r., decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z [...] grudnia 2020 r. i decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z [...] września 2020 r. w sprawie przyznania A. B. zasiłku stałego i jednocześnie odmówił A. B. przyznania prawa do tego zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Możliwość wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania regulują przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej zwanej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że skarżąca wyczerpała wynikający ze wskazanych przepisów wymóg warunkujący wniesienie przedmiotowej skargi występując do Kolegium z ponagleniem. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zauważyć przy tym należy, że bezczynność organu zachodzi, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej zwanej "k.p.a." lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Z kolei o przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić gdy jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika natomiast, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Jednakże, przestrzeganie zasady szybkości postępowania nie oznacza, że organ administracji jest zwolniony z obowiązku dążenia do ustalenia w sprawie miarodajnych z punktu widzenia zastosowanych norm prawa materialnego elementów stanu faktycznego zgodnie z obiektywnie istniejącą rzeczywistością. Stąd terminy, w jakich sprawa powinna być załatwiona, mogą ulegać przedłużeniu na zasadach określonych w art. 36 § 1 k.p.a. Niektóre zaś okresy prowadzonego postępowania wręcz nie są do nich wliczane, co wynika wprost z art. 35 § 5 k.p.a., stanowiącego, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 569 i 1002), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Pod pojęciem przyczyn niezależnych od organu, o których mowa w końcowej części powołanego przepisu, należy z kolei rozumieć przeszkody obiektywnie uniemożliwiające procedowanie sprawy, których źródłem nie są działania (zaniechania) organu, nie stanowiące jednocześnie podstawy do zawieszenia postępowania. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy uznać trzeba, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do czynienia organowi zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania wznowieniowego dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] czerwca 2021 r. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z [...] września 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wznowiło z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją tego samego organu z [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie przyznania A. B. zasiłku stałego. Następnie postanowieniem z [...] października 2022 r. Kolegium orzekło o wstrzymaniu wykonania decyzji z [...] czerwca 2021 r., a postanowieniem z [...] grudnia 2022 r., po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, powyższe rozstrzygnięcie organ utrzymał w mocy. Pismem z [...] listopada 2022 r. A. B. złożyła skargę na bezczynność Kolegium w przedmiocie postępowania wznowieniowego (poprzedzając ją ponagleniem). Po wniesieniu skargi decyzją z [...] grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wydało rozstrzygnięcie w sprawie, którym uchyliło decyzje w przedmiocie przyznania zasiłku stałego i jednocześnie odmówiło skarżącej przyznania tego zasiłku. W istocie więc Kolegium podejmowało czynności w sprawie o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] czerwca 2021 r., przekraczając jedynie dwumiesięczny termin ustawowy. Oceniając toczące się postępowanie wznowieniowe Sąd uwzględnił okoliczność, że wznowione postępowania administracyjne są sprawami szczególnie skomplikowanymi. W niniejszej sprawie obowiązkiem organu wznowieniowego, działającego na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., było ustalenie ponad wszelką wątpliwość, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej poczynając od lutego 2016 r., uwzględniając okoliczność zakupu przez skarżącą w 2015 r. mieszkania o znacznej wartości. Wobec braku wypowiedzi skarżącej o swojej sytuacji materialnej i życiowej po otrzymaniu przez nią postanowienia Kolegium z 7 września 2022 r. o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego (co nastąpiło w dniu 14 września 2022 r.) Kolegium dokonało analizy dotychczas zebranego materiału dowodowego. Oceniając bezczynność organu wznowieniowego w niniejszej sprawie nie można również zapominać o specyfice działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu o szerokim spektrum kompetencji w rozpatrywanych sprawach i obciążenia nimi w związku z jego właściwością miejscową. Nie można przy tym abstrahować od znanej Sądowi z urzędu okoliczności równoległego prowadzenia przez organ kilkudziesięciu postępowań w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej przyznanych skarżącej na przestrzeni ostatnich kilku lat. Powyższe oznacza zwiększenie obowiązków organu oraz liczby prowadzonych czynności w sprawach. Konieczność zindywidualizowanego podejścia do każdej z nich, w tym konieczność ustalenia w każdej ze spraw miarodajnych z punktu widzenia zastosowanych norm prawa materialnego elementów stanu faktycznego zgodnie z obiektywnie istniejącą rzeczywistością, bez wątpienia mogła oddziaływać na tempo ich załatwiania. Uwzględniając zatem wszystkie powyższe uwarunkowania, a także okres procedowania organu wznowieniowego w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie można uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie prowadziło niniejsze postępowanie w sposób przewlekły. To zaś czyni skargę niezasadną. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.