I SAB/Wa 352/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. H. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu 1. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego [...] części gruntu położonego w [...] przy ul. [...], stanowiącego dz. nr [...], miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej S. H. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

S. G. (dalej jako "skarżąca") pismem z [...] września 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej jako "Kolegium" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2014 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego [...] części gruntu położonego w [...] przy ul. [...], stanowiącego dz. nr [...] jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości. W uzasadnieniu skargi wskazała, że jest to już druga skarga na bezczynność organu w sprawie rozpoznania powyższego wniosku. Pierwsza została rozpoznana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 631/17, który stwierdził bezczynność organu, jednak nie zobowiązał go do wydania aktu, bowiem Kolegium orzeczeniem z [...] września 2017 r. nr [...] odmówiło skarżącej przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 października 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1292/19 uchylił jednak ww. orzeczenie, zaś wyrok ten nie został zaskarżony. Wobec braku jakiejkolwiek aktywności organu po powyższym wyroku, pismem z [...] lipca 2021 r. skarżąca wniosła ponaglenie. Organ jednak przez około 20 miesięcy pozostaje w oczywistej bezczynności. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła: 1) o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie; 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 3) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", 5) zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że będzie to rodzaj zadośćuczynienia za niemalże czteroletnie zaniechania organu, czego skutkiem jest brak pewności sytuacji prawnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że akta sprawy, po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z 30 października 2019 r. uchylającego uprzednio wydane w sprawie orzeczenie, zwrócono do organu w dniu [...] lutego 2020 r. Po tej dacie sprawa została zakończona, wobec czego brak jest możliwości uwzględnienia skargi. Organ zwrócił jednocześnie uwagę na liczbę wpływających spraw, która w zestawieniu z liczbą członków Kolegium świadczy o tym, jak duże jest obciążenie sprawami, co w konsekwencji przekłada się na terminowość postępowań. Sąd pismem z [...] listopada 2021 r. wezwał skarżącą do wskazania, czy wobec wydania przez Kolegium postanowienia z [...] września 2021 r. nr [...], którym rozpoznano jej wniosek o przywrócenie terminu, cofa skargę na bezczynność organu, czy też ją podtrzymuje. Skarżąca w piśmie z [...] grudnia 2021 r. cofnęła wniesioną skargę w zakresie pkt 1 i podtrzymała ją w pozostałej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Kolegium postanowieniem z [...] września 2021 r. nr [...] odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości. W konsekwencji powyższego skarżąca pismem z [...] grudnia 2021 r. cofnęła pkt 1 skargi, tj. w zakresie żądania o zobowiązanie organu do wydania w zakreślonym terminie aktu w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Wobec uznania oświadczenia skarżącej o cofnięciu skargi w części za skuteczne i niepozostające w sprzeczności z prawem, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 p.p.s.a., orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.). Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność Kolegium w niniejszym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć przy tym należy, że Sąd oceniał działania organu podjęte po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 października 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1292/19 poprzednio wydanego orzeczenia z 26 września 2017 r. o odmowie przywrócenia terminu. Jak natomiast wynika z akt sprawy, akta te wraz z prawomocnym wyrokiem zwrócone zostały do organu w dniu [...] lutego 2020 r. Po tej dacie organ nie podjął jednak żadnych czynności w sprawie. Do działania nie zmobilizowało Kolegium nawet wniesione przez skarżącą w dniu [...] lipca 2021 r. (data prezentaty organu) ponaglenie do załatwienia sprawy. Dopiero na skutek kolejnej skargi na bezczynności z [...] września 2021 r. organ, po analizie materiału dowodowego, wydał postanowienie z [...] września 2021 r., którym ponownie odmówił skarżącej przywrócenia terminu. Z powyższego wynika, że organ działał w sprawie opieszale i nieskutecznie co przedłużyło termin jej załatwienia. W orzecznictwie sądowadministracyjnymi podkreśla się natomiast, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Jednocześnie w ocenie Sądu, z uwagi na wydanie postanowienia rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Straciła bowiem w tym wypadku na aktualności funkcja prewencyjna tego środka. Niezależnie od powyższego, godzi się zwrócić uwagę, że poza funkcją represyjną i prewencyjną, suma pieniężna o której mowa w przywołanych przepisach, ma także znaczenie kompensacyjne, stanowiąc swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Ma zatem, jak wskazuje się w orzecznictwie, zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu (por. wyrok Naczelnego Sądy Administracyjnego z 7 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest bowiem w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Tymczasem w niniejszej sprawie tego rodzaju argumentacji skarga oraz uzupełniające ją pismo procesowe z [...] grudnia 2021 r. są pozbawione. Skarżąca nie wykazała bowiem w żaden sposób, czy i jaką szkodę poniosła w związku z bezczynnością. W tej sytuacji złożony wniosek należało uznać za bezzasadny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W pkt 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., na które to koszty składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.