I SAB/Wa 338/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpoznania wniosku A. W. z [...] stycznia 2013 r. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] maja 1959 r. stwierdzającego przejście na własność Państwa przedsiębiorstwa T. wł. W.W. w C., w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego A. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z [...] maja 2014 r. A W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z [...] stycznia 2013 r. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] maja 1959 r. nr [...] stwierdzającego przejście na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwa T. własność W. W. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja w sprawie nie została do dnia wniesienia skargi wydana. Skarżący wskazał, że organ pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wyznaczył po raz kolejny dodatkowy termin wydania rozstrzygnięcia w sprawie mimo, że z pisma wynika, że nie jest konieczne podjęcie żadnych czynności dowodowych, a jedynie potrzeba analizy materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że już [...] lutego 2013 r. podjął pierwsze czynności w sprawie, a po otrzymaniu odpowiedzi wystąpił o wyjaśnienie wątpliwości. Ponadto wskazał, że w toku postępowania zmarły dwie osoby, co skutkowało w przypadku jednej z nich konieczność ustalenia spadkobierców. Organ wskazał, że materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony, a projekt decyzji podlega w chwili obecnej weryfikacji. Ponadto Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że informował skarżącego o przewidywanych terminach zakończenia sprawy oraz przyczynach opóźnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a") w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym zgłosił skarżący w skardze, zaś organ w odpowiedzi na skargę nie wypowiedział się w przedmiocie tego wniosku. W ocenie Sądu wniesiona skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku skarżącego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] maja 1959 r. nr [...] stwierdzającego przejście na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwa T. własność W. W. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 k.p.a. wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z art. 35 k.p.a. W niniejszej sprawie termin o jakim mowa ww. przepisie upłynął organowi [...] marca 2013 r., przy założeniu, że niniejszą sprawę można zakwalifikować do spraw szczególnie zawiłych, albowiem wniosek wpłynął [...] stycznia 2013 r. i nie podlegał wezwaniu w trybie art. 64 k.p.a. Tymczasem nie jest kwestionowanym, że do dnia rozpoznania skargi organ nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów k.p.a. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku z [...] stycznia 2013 r. należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie wniosek skarżącej został złożony [...] stycznia 2013 r. Z akt administracyjnych wynika, że już [...] lutego 2013 r. organ wystąpił do Starostwa Powiatowego w D., Wydziału Geodezji i Kartografii o nadesłanie informacji o aktualnym stanie prawnym nieruchomości, z podaniem numerów działek ewidencyjnych obejmujących teren tej nieruchomości, adresów osób, którym do przedmiotowej nieruchomości przysługują prawa rzeczowe i jednostek sprawujących trwały zarząd, dokumentów geodezyjnych dot. tej nieruchomości aktualnych na [...] maja 1959 r., wypisów i wyrysów z operatu ewidencyjnego, do Archiwum Akt Nowych o nadesłanie akt archiwalnych dotyczących przedmiotowego orzeczenia, oraz do Ministerstwa Gospodarki o nadesłanie kopii akt zakończonego postępowania dot. stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z [...] lutego 1953 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem T.. W odpowiedzi na ww. wystąpienia przy piśmie z [...] marca 2013 r. Starostwo Powiatowe, zaś Archiwum Akt Nowych przy piśmie z [...] kwietnia 2013 r. nadesłały wskazane dokumenty. Jednocześnie pismem z [...] kwietnia 2013 r. Ministerstwo Gospodarki poinformowało, że nie jest możliwe wypożyczenie akt, albowiem znajdują się one w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z postępowaniem ze skargi na bezczynność Ministra Gospodarki, a następnie [...] maja 2013 r. wypożyczyło akta celem wykonania ich kserokopii. W wyniku analizy nadesłanych dokumentów organ wystąpił pismem z [...] czerwca 2014 r. o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy obecnie ujawnioną powierzchnią przedmiotowych działek a powierzchnią parcel, a także o wskazanie czy część działki stanowiąca obecnie drogę powiatową, leży w granicach dawnych parcel, a także o nadesłanie wypisu z ewidencji gruntów dla tej działki. Odpowiedź ze Starostwa Powiatowego w D. została nadesłana przy piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. Analiza nadesłanych dokumentów wskazała na konieczność wystąpienia do Sądu Rejonowego w D., [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o nadesłanie decyzji administracyjnych z 2009 r., 2011 r. oraz z 1966 r. Następnie [...] października 2013 r. organ powziął informację o śmierci strony tj. I. W. oraz o toczącym się postępowaniu spadkowym, w wyniku czego [...] grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył akt poświadczenia dziedziczenia. W dniu [...] lutego 2014 r. organ powziął wiadomość o śmierci kolejnej strony – B. T. oraz o wydaniu postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku. Skutkowało to wystąpieniem w tym samym dniu do Sądu Rejonowego w D., [...] Wydział Cywilny o nadesłanie postanowienia spadkowego po B. T., które to postanowienie zostało nadesłane [...] marca 2014 r. Tym samym Minister Infrastruktury i Rozwoju wystąpił do Centrum Personalizacji Dokumentów MSW o nadesłanie adresu zameldowania spadkobierców B. T. [...] marca 2014 r. Odpowiedź organ otrzymał [...] marca 2014 r. Powyższe wskazuje, że organ na bieżąco podejmował działania mające na celu wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie organ wywiązywał się z obowiązku wynikającego z treści art. 36 k.p.a., tj. informował strony o stanie sprawy, przyczynach nie rozpoznania jej w terminie oraz o terminie, w którym możliwe będzie jej rozpoznanie pismami z dnia [...] czerwca 2013 r., [...] grudnia 2013 r. oraz [...] kwietnia 2014 r. Biorąc wszystkie wyżej poczynione ustalenia pod uwagę, zasadnym jest orzeczenie, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.