I SAB/Wa 320/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] w rozpoznaniu odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z [...] sierpnia 2018 r. B. K. złożył skargę na bezczynność i przewlekłość Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania z [...] grudnia 2016 r od decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2016 r., nr [...]. Powołaną decyzją Prezydent [...] odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ulic [...] i [...] (dawna ul. [...]), hip. '"[...]" dz. [...] o pow. [...] m2. Skarżący zarzucił Wojewodzie [...] naruszenie art. 36 § 1 kpa w zw. z art. 35 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 12 kpa polegające na niepodejmowaniu działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania odwołania z dnia [...] grudnia 2016 r. od decyzji Prezydenta [...] [...] grudnia 2016 r. Wobec powyższego wniósł o wyznaczenie Wojewodzie [...] miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania, przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości [...] zł oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że pomimo toczącego się od ponad 1,5 roku postępowania odwoławczego przed Wojewodą [...] i wystąpienia do Ministra Inwestycji i Rozwoju z zażaleniem na bezczynność organu odwoławczego sprawa do dnia wniesienia skargi nie została zakończona. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że decyzją z [...] października 2018 r., nr [...], rozpoznał odwołanie skarżącego od decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2016 r., nr [...], utrzymując decyzję organu I instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1 a P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Wojewoda [...] pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2016 r. Trzeba mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje art. 35 § 3 K.p.a. (jeden miesiąc) został w niniejszej sprawie znacznie przekroczony. Jak wynika z akt sprawy decyzja została wydana po 20 miesiącach od daty wpływu odwołania do Wojewody [...] ([...] stycznia 2017 r.) oraz po wniesieniu skargi do Sądu. Jak już wskazano wyżej, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] rozpoznał odwołanie B. K. wydając decyzję z [...] października 2018 r., nr [...]. Wydanie decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z tych względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2016 r., nr [...] (pkt 2 sentencji). Oceniając natomiast charakter bezczynności Wojewody [...], licząc od daty przekazania odwołania przez Prezydenta [...], tj. od [...] stycznia 2017 r. (data wpływu do organu) do daty wydania decyzji kończącej postępowanie odwoławcze ([...] października 2018 r.) Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji). Działanie Wojewody niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 Kpa) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 Kpa). Zdaniem Sądu, przekroczenie przez organ odwoławczy maksymalnego terminu jednego miesiąca na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym miało charakter rażąco nadmierny, skoro organ rozpatrywał odwołanie ponad 20 miesięcy, nie podejmując przy tym żadnych czynności merytorycznych w sprawie i nie gromadząc nowych dowodów. Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił (pkt 3 sentencji). Suma pieniężna, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 P.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym, wniosek o przyznanie tej sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością organu. Z treści skargi nie wynika zaś aby skarżący doznał w związku z bezczynnością organu krzywdy lub szkody którą należałoby zrekompensować. Ponadto, przy ocenie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej Sąd miał na względzie, że w rozpoznawanej sprawie organ wydał decyzję i nie pozostaje już w bezczynności. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 sentencji wydano na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a w punkcie 3 na podstawie art. 151 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art.119 pkt 4 P.p.s.a.