I SAB/Wa 319/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z 27 lutego 2014 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części skargę oddala; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego B. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

B. S. (dalej jako "skarżący") pismem z [...] marca 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lutego 2014 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul.[...], ozn. nr hip.[...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] lutego 2014 r. stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] marca 1952 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] października 1951 r. odmawiające byłym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości, wydane zostały w części z naruszeniem prawa, zaś w pozostałej części stwierdził ich nieważność. Wobec tego wnioskiem z [...] lutego 2014 r. skarżący wystąpił o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na nierozpoznanie wniosku w terminie, jak również niepoinformowanie skarżącego o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie zakończenia postępowania, w dniu [...] września 2015 r. skarżący wystąpił z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] marca 2016 r. nr [...] uznało powyższe zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Prezydentowi [...] termin załatwienia sprawy do [...] maja 2016 r. Organ nie dotrzymał również tego terminu, czym w ocenie skarżącego naruszył art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), powoływanej dalej jako "K.p.a." Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o wyznaczenie organowi miesięcznego terminu na rozpoznanie wniosku; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że dotrzymanie terminu wyznaczonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w postanowieniu z [...] marca 2016 r. nie było możliwe z uwagi na toczące się przed Ministrem Infrastruktury i Rozwoju postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z [...] lutego 2014 r. Decyzja ta utrzymana została w mocy dopiero decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2016 r. Organ wskazał ponadto, że obecnie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] toczą się trzy postępowania dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] o sprzedaży lokali mieszkalnych nr [...] w budynku przy ul.[...]. Z uwagi na powyższe postępowania, od 2011 r. organ nie dysponuje aktami własnościowymi przedmiotowej nieruchomości. Prezydent [...] przy piśmie z [...] maja 2017 r. nadesłał postanowienie z [...] maja 2017 r. nr [...], którym zawiesił niniejsze postępowanie do czasu zakończenia postępowań toczących przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...], o których wspomniano w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, bowiem od [...] marca 2014 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżącego z [...] lutego 2014 r., do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Sąd zauważył wprawdzie, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopiero decyzją z [...] października 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] lutego 2014 r., którą w części stwierdzono nieważność orzeczeń dekretowych (tj. decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] marca 1952 r. oraz orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] października 1951 r.), zaś w części stwierdzono ich wydanie z naruszeniem prawa, to jednak czas, który upłynął od wydania tej decyzji (prawie 1,5 roku) był aż nadto wystarczający do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] lutego 2014 r. Organ nie zastosował się zatem ani do terminów ustawowych, o których mowa w art. 35 § 1 i § 3 K.p.a., ani do terminu wyznaczonego postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2016 r. (tj. [...] maja 2016 r.), ani też nie reagował na pisma skarżącego ponaglające do rozpoznania wniosku (pismo z [...] listopada 2016 r. i [...] lutego 2017 r.). Z akt administracyjnych sprawy wnika natomiast, że czynności organu po wpłynięciu wniosku z [...] lutego 2014 r. ograniczyły się jedynie do odmowy wydania skarżącemu zaświadczenia o toczącym się postępowaniu (pismo z [...] marca 2017 r.) z uwagi na brak akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, a następnie do wydania postanowienia z [...] maja 2017 r. o zawieszeniu postępowania zainicjowanego powyższym wnioskiem do czasu zakończenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] trzech spraw w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] o sprzedaży lokali mieszkalnych nr [...] w budynku przy ul.[...]. W ocenie Sądu bezczynności organu w żaden sposób nie usprawiedliwia przywoływana w odpowiedzi na skargę okoliczność niedysponowania od 2011 r. aktami własnościowymi przedmiotowej nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby Prezydent [...] o akta te występował zarówno w 2014 r., tj. po otrzymaniu wniosku skarżącego, jak również w 2016 r., tj. po wydaniu przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzji z [...] października 2016 r. O akta te wystąpiło do Ministra dopiero Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...] marca 2017 r. i otrzymało je przy piśmie z [...] marca 2017 r. Z kolei Prezydent [...] o wypożyczenie akt administracyjnych w celu ich skopiowania wystąpił do Kolegium w dniu [...] kwietnia 2017 r., a to z uwagi na wniesienie przez skarżącego rozpoznawanej obecnie skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lutego 2017 r. (akt tych jednak nie uzyskano z uwagi na ich przekazanie do Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej). Akta te wypożyczone zostały Urzędowi [...] w dniu [...] grudnia 2017 r., jednak również to nie skutkowało wydaniem decyzji w niniejszej sprawie. Organ nie zastosował się także do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem z akt sprawy nie wynika, aby do dnia wniesienia niniejszej skargi, choć raz poinformował stronę o przewidywanym terminie zakończenia postępowania, czy też o przyczynach zwłoki. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku z [...] lutego 2014 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie wniosku skarżącego, jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność organu nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd wziął bowiem pod uwagę, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopiero decyzją z [...] października 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] lutego 2014 r., którą w części stwierdzono nieważność orzeczeń dekretowych, zaś w pozostałej części stwierdzono ich wydanie z naruszeniem prawa. Sąd wziął także pod uwagę liczbę postępowań toczących się w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, a w konsekwencji okoliczność, że akta administracyjne jej dotyczące przekazywane są pomiędzy licznymi organami, tj. Ministerstwem Infrastruktury i Rozwoju (później Ministerstwem Infrastruktury i Budownictwa), Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...], Sądem Okręgowym w [...], czy też Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, zaś obecnie dysponuje nimi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W pkt 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.