I SAB/Wa 317/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położną przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" [...], w terminie pięciu miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała rażącego charakteru; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 5 maja 2014 r. T.S., reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego A.S., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] ozn. Hip. jako "[...]". W jej uzasadnieniu wskazał, że wniosek o przyznanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) odszkodowania za przedmiotową nieruchomość złożył w dniu 21 listopada 2013 r. , a sprawa nim objęta do chili wniesienia skargi nie został rozpoznana. Prezydent [...] poinformował go jedynie pismem z 14 stycznia 2014 r., że czynności mające na celu rozpoznanie wniosku zostaną podjęte dopiero po zakończeniu postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z [...] grudnia 1950 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego przy ul [...]. Od tego momentu organ zaniechał jakichkolwiek czynności mających na celu rozpoznanie wniosku. Skarga poprzedzona została zażaleniem na bezczynność Prezydenta W., wniesionym w dniu 28 marca 2014 r. do Wojewody [...]. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że w toku prowadzonego postepowania ustalono, że przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym prowadzone jest postępowanie nieważnościowe mające za przedmiot orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] grudnia 1950 r. o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu, za który skarżący oczekuje odszkodowania. W związku z czym dopiero po jego zakończeniu będzie możliwe rozpoznanie wniosku odszkodowawczego, o czym poinformowano stronę w piśmie z 14 stycznia 2014 r.. Organ wyjaśnił ponadto, że na skutek zażalenia wniesionego przez skarżącego, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] wyznaczył dodatkowy 3 miesięczny termin na zakończenie postępowania o ustalenie odszkodowania, a akta wraz z tym postanowieniem wpłynęły do Urzędu W. dopiero 28 maja 2014 r., a więc po wniesieniu skargi. Tym samym pomiędzy wyznaczeniem przez organ drugiej instancji dodatkowego terminu do zakończenia postępowania, a przesłaniem akt do Sądu, organ nie miał możliwości podjęcia w sprawie żadnych czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Z kolei przepis art. 36 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek zawiadamiania strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta m.st. Warszawy, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a"), tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie. Bezsporne jest bowiem, że organ, wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy zainicjowanej wnioskiem strony z 21 listopada 2013 r. Nie uwalnia organu od zarzutu bezczynności podnoszony w odpowiedzi na skargę argument o prowadzonym równolegle przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] postępowaniu nadzorczym, mającym za przedmiot orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z [...] grudnia 1950 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu, za który skarżący dochodzi odszkodowania. Zwłaszcza, że z ww. przyczyn organ do dania rozpoznania skargi nie zawiesił postępowania odszkodowawczego, czego skutkiem byłoby ustanie biegu przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego terminów (por. art. 103 k.p.a.). Wyznaczając zaś pięciomiesięczny termin załatwienia sprawy (którego bieg rozpoczynał się będzie do daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem) Sąd miał na względzie, że do zakończenia sprawy niezbędne jest pozyskanie szeregu archiwalnych dokumentów, które dopiero umożliwią ocenę przesłanek przyznania odszkodowania, określonych w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przypadku zaś potwierdzenia ich zaistnienia konieczne dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie będzie także sporządzenie przez uprawnionego rzeczoznawcę opinii o wartości utraconej nieruchomości, do której strony będą mogły wnosić zastrzeżenie. Z tego względu rozsądnym i realnym terminem w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron - a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał i obligatoryjność przeprowadzenia ww. dowodu (w przypadku decyzji pozytywnej) - jest termin 5 miesięcy, od daty zwrotu akt do organu wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie biorąc pod uwagę wielkość przekroczenia terminu, wyznaczonego art. 35 § 3 k.p.a. (do dnia wyniesienia skargi było to niewiele ponad 3 miesiące, a w dacie wyrokowania 7 miesięcy), jak również uwzględniając okoliczność prowadzenia równolegle przez inny organ postępowania nadzorczego w tzw. "sprawie dekretowej", której wynik rzutował będzie na rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie, a także mając na uwadze to, że w części ocenianego okresu zwłoki Prezydent nie dysponował aktami sprawy (zostały one przekazane wraz zażaleniem Wojewodzie), nie można tej bezczynności kwalifikować jako rażąco naruszającej prawo. Z taką bowiem mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby zwłoka w załatwieniu sprawy, była przede wszystkim efektem intencjonalnego i nacechowanego "złą wolą" lekceważenia przez organ norm postępowania, czego w niniejszej sprawie nie można stwierdzić. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.